Ειδική, ευνοϊκή μεταχείριση των περιοχών Δίκαιης Μετάβασης κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή δημόσιων πολιτικών προβλέπει τροπολογία που κατέθεσε χθες στη Βουλή ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης. Με την τροπολογία θεσπίζεται Οριζόντια Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης, που εξασφαλίζει ότι οι ανάγκες των περιοχών αυτών θα λαμβάνονται κατά προτεραιότητα υπόψη σε κάθε νόμο, πρόγραμμα και χρηματοδοτικό εργαλείο.
Ήδη όπως είναι γνωστό λαμβάνεται ειδική μέριμνα για τις περιοχές Δίκαιης Μετάβασης, που επηρεάζονται από το πρόγραμμα απολιγνιτοποίησης/ απανθρακοποίησης. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται τα Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης, που εφαρμόζονται στις περιοχές αυτές, ενώ εφαρμόζονται μέτρα όπως η αυξημένη μοριοδότηση των κατοίκων για προσλήψεις στο Δημόσιο, αυξημένες ενισχύσεις μέσω του αναπτυξιακού νόμου για τις επιχειρήσεις, κ.ά.
Υπενθυμίζεται ότι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης είχε ζητήσει με επιστολή του τον Σεπτέμβριο του 2025 προς όλα τα συναρμόδια υπουργεία τη λήψη μέριμνας για τις περιοχές Δίκαιης Μετάβασης, σε κάθε νομοθετική πρωτοβουλία, όπου αυτό είναι εφικτό.
Με την τροπολογία, που κατατέθηκε, η ειδική αυτή μέριμνα λαμβάνει και επίσημο χαρακτήρα, όπως ήταν το αίτημα των βουλευτών, καθώς και των περιφερειακών και τοπικών αρχών των περιοχών αυτών.
Αναλυτικότερα μεταξύ άλλων η τροπολογία αναφέρει τα εξής:
Προς τον σκοπό της εξυπηρέτησης των ειδικών αναγκών των περιοχών δίκαιης μετάβασης, κατά τη διαμόρφωση πάσης φύσεως νομοθετικών και κανονιστικών μέτρων, δημόσιων πολιτικών. προγραμμάτων, δράσεων, καθεστώτων ενίσχυσης, χρηματοδοτικών εργαλείων, προσκλήσεων και προκηρύξεων, επιτρέπεται να προβλέπονται, κατά περίπτωση:
α) ειδικά κριτήρια επιλεξιμότητας, όροι, προτεραιότητες, συντελεστές βαρύτητας και πρόσθετη βαθμολόγηση,
β) ειδικές διακριτές δράσεις και ειδικές προσκλήσεις,
γ) ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία και μέτρα ενισχυμένης κατά προτεραιότητα στήριξης,
δ) φορολογικές ελαρύνσεις και αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης,
ε) ειδικά προγράμματα παρεμβάσεις αγροτικών ενισχύσεων πλαίσιο των Στρατηγικών Σχεδίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και
στ) άλλα πρόσφορα εργαλεία εφαρμογής δημόσιων πολιτικών υπέρ των περιοχών δίκαιης μετάβασης.
Ως περιοχές Δίκαιης Μετάβασης για τις ανάγκες του πρώτου εδαφίου νοούνται οι περιοχές που προσδιορίζονται στα εκάστοτε εγκεκριμένα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης του άρθρου 11 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1056 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 24ης Ιουνίου 2021 για θέσπιση του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης (L 231).
