Εγκαινιάστηκε, παρόντος του Κυριάκου Μητσοτάκη, το τελευταίο, βόρειο τμήμα του Αυτοκινητοδρόμου Κεντρικής Ελλάδας Ε65, το οποίο συνδέει τα Τρίκαλα με την Εγνατία Οδό.
Το νέο τμήμα αναμένεται να παραδοθεί στην κυκλοφορία αύριο, Παρασκευή, στις 15:00, ενώ τα μεσάνυχτα της ίδιας ημέρας θα τεθεί σε λειτουργία και ο σταθμός διοδίων.
Στην τελετή παράδοσης βρέθηκε και ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης όπου πραγματοποίησε ομιλία για το σημαντικό έργο που ολοκλήρωσε η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Ξεκινώντας την τοποθέτησή του ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε μια αναδρομή στο τι παρέλαβε η κυβέρνησή του το 2019:
«Ο Ε65 είχε μετατραπεί σε μνημείο του αδιεξόδου της Ελλάδας. Όταν οι εργασίες ξεκίνησαν και πάλι, ο Κωστής Χατζηδάκης ήταν εκείνος που βοήθησε να γίνει το “reset”. Ωστόσο, υπήρχαν προβλήματα και καχυποψία από τις τοπικές κοινωνίες της Δυτικής Μακεδονίας, οι οποίες είχαν χορτάσει από λόγια.
Όταν αναλάβαμε το 2019, βρήκαμε έναν μισοτελειωμένο δρόμο, ένα έργο με άδηλο μέλλον και πνιγμένο στις υποχρεώσεις. Τον Δεκέμβριο του 2019 είχα δεσμευτεί ότι θα βρούμε τρόπο να διαπραγματευτούμε με την Ευρωπαϊκή Ένωση για το βόρειο τμήμα του. Με τόλμη πολεμήσαμε τη γραφειοκρατία και έπεισα την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι δεν ήταν δυνατόν να μείνει αυτό το έργο ημιτελές.
Μάλιστα μοιράστηκα μαζί της τη δική μου προσωπική ιστορία από τον Φεβρουάριο του 2011, όταν αποφάσισα να ταξιδέψω οδικώς από την Αθήνα προς τη Βασιλίτσα με τις δύο κόρες μου. Έπεσα σε μια λακκούβα, έναν “κρατήρα” θα έλεγα (!), έσκασαν και τα δύο λάστιχα του αυτοκινήτου και μετά από μεγάλη κινητοποίηση καταφέραμε να φτάσουμε στα Γρεβενά στις 3 τα ξημερώματα αντί για τις 7 το απόγευμα.
Πήραμε, λοιπόν, την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το επόμενο βήμα ήταν να εντάξουμε το έργο στη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης. Όταν μας ρωτούν πού πήγαν τα λεφτά του Ταμείου Ανάκαμψης, τους απαντάμε: “Εδώ πήγαν τα λεφτά, εδώ!”. Μίλησα με τον κ. Περιστέρη και του είπα ότι θέλω το έργο να έχει τελειώσει μέσα στο 2026.
Εκεί που άλλοι έβλεπαν αδιέξοδα, εμείς είπαμε ότι υπάρχει προοπτική. Παλέψαμε με τον χρόνο, παλέψαμε με τα εμπόδια της γεωμορφολογίας, αντιμετωπίσαμε με περιβαλλοντικό σεβασμό τη φύση, τη χλωρίδα, την πανίδα και τις αρκούδες της περιοχής, αποδεικνύοντας ότι με σχέδιο και δουλειά όλα μπορούν να επιτευχθούν».
Και συνέχισε ο πρωθυπουργός:
«Έτσι, πραγματοποιήθηκε ένα ακόμα προσωπικό μου στοίχημα. Το πρώτο ήταν ο άξονας Πατρών – Πύργου, όπου να θυμίσω τι παραλάβαμε: μια εργολαβία σπασμένη σε 8 κομμάτια, ενώ πλέον τα τροχαία έχουν σχεδόν μηδενιστεί. Το δεύτερο ήταν η ολοκλήρωση του Ε65 και το τελευταίο μεγάλο στοίχημα είναι ο Βόρειος Οδικός Άξονας, όπου τα έργα έχουν ήδη ξεκινήσει και υπάρχει η βεβαιότητα ότι θα ολοκληρωθεί.
Η καλύτερη απάντηση δίνεται στο πεδίο. Ένα μεγάλο ευχαριστώ ανήκει στις κατασκευαστικές εταιρείες, στους μηχανικούς και σε όλους όσοι έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους. Το όνειρο έγινε πράξη. Ένα έργο που κινδύνευσε να γίνει μνημείο εθνικής ανεπάρκειας, αποτελεί πλέον το σύμβολο μιας Ελλάδας που δεν εγκλωβίζεται στη μέση της διαδρομής, αλλά προχωρά με τόλμη στους σχεδιασμούς της».
«Ο παραγωγός δεν θα σπαταλάει πλέον ώρες για να μεταφέρει τα προϊόντα του»
Στη συνέχεια της ομιλίας του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στις οικονομικές παραμέτρους του νέου έργου.
Συγκεκριμένα είπε:
«Η Δυτική Θεσσαλία γίνεται πλέον προσβάσιμη και από τον Βορρά. Αυτό σημαίνει ότι ο παραγωγός δεν θα σπαταλά ώρες για να μεταφέρει τα προϊόντα του, ο οδηγός του φορτηγού δεν θα διανύει επικίνδυνες διαδρομές και η φοιτήτρια στα Γρεβενά δεν θα χρειάζεται πολύ χρόνο για να επιστρέψει στο σπίτι της.
Με άλλα λόγια, ο Ε65 δεν είναι απλώς ένας δρόμος. Είναι το έργο που σπάει τη γεωγραφική απομόνωση δεκάδων πόλεων και χωριών, κάνοντας πράξη την αδιαπραγμάτευτη δέσμευση της κυβέρνησής μας για ισότιμη ανάπτυξη. Παράλληλα, επανακαθορίζεται η θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη, καθώς η χώρα ανακτά τη δυναμική της θέση ως μεταφορικός κόμβος για το σύνολο των κρατών της Ανατολικής Μεσογείου – κάτι που αυτή η κυβέρνηση έχει αποδείξει μέσα από πληθώρα έργων.
Όταν βιώσαμε τη μεγάλη περιπέτεια του “Ιανού”, διαπιστώσαμε ότι αυτά τα έργα αντέχουν. Το ίδιο συνέβη και με το φαινόμενο του “Daniel”, αποδεικνύοντας ότι κάθε τέτοια παρέμβαση θωρακίζει τις υποδομές μας απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης».
Τι είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης για ορεινό τουρισμό και Εγνατία
Και ολοκλήρωση την ομιλία του ο πρωθυπουργός αναφερόμενος στα σχέδια της κυβέρνησης για τον ορεινό τουρισμό, ενώ έκανε και επίθεση στην αντιπολίτευση:
«Θέλω, επίσης, να κάνω μια ιδιαίτερη μνεία στο χιονοδρομικό κέντρο της Βασιλίτσας. Πιστεύουμε στον ορεινό τουρισμό και στις αμέτρητες ομορφιές της πατρίδας μας που μπορούν να γνωρίσουν οι επισκέπτες. Η Κοζάνη, η Φλώρινα και τα Γρεβενά διαθέτουν τη μοναδική δυνατότητα να αποτελέσουν τουριστικούς προορισμούς καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Τέλος, μια αναφορά στην Εγνατία Οδό, τα πρώτα θεμέλια της οποίας έβαλε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Θα δείτε νέα έργα τα επόμενα χρόνια, διότι δεν αρκεί μόνο να κατασκευάζεις έναν δρόμο, αλλά πρέπει να προνοείς και για τη συντήρησή του. Αυτό ακριβώς θα πράξουμε για την Εγνατία, δημιουργώντας παράλληλα χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.
Και ναι, θα προχωρήσουμε και τον δρόμο από την Πτολεμαΐδα στο Ξινό Νερό, είναι κάτι που θα ανακοινώσουμε επίσημα τις επόμενες ημέρες. Θα είμαστε εδώ ξανά την άνοιξη του 2027 για να κάνουμε τον απολογισμό μας και για τα υπόλοιπα έργα στη Δυτική Μακεδονία.
Η κυβέρνησή μας δεν μένει στις υποσχέσεις, αλλά παραδίδει τα έργα στην ελληνική κοινωνία. Διαθέτουμε το σχέδιο, τη βούληση και τη γνώση να υλοποιούμε παρεμβάσεις, την ώρα που οι πολιτικοί μας αντίπαλοι παραμένουν στη μιζέρια. Τους αφήνουμε στο χθες και συνεχίζουμε με πυξίδα τη σταθερότητα και τη συνέπεια.
Σταθερός στόχος μας είναι να γίνεται, κάθε μέρα, καλύτερη η καθημερινότητα των Ελλήνων πολιτών».
Περιστέρης για Ε65: Η διαδρομή από την κρίση έως την ολοκλήρωση
Στις μεγάλες δυσκολίες που απείλησαν επανειλημμένα την ολοκλήρωση του Ε65 εστίασε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Γιώργος Περιστέρης, κατά την τελετή παράδοσης του τελευταίου τμήματος του αυτοκινητοδρόμου. Αντί μιας αναλυτικής παρουσίασης των τεχνικών χαρακτηριστικών του έργου, επέλεξε να κάνει μια ιστορική αναδρομή στα «κύματα» από τα οποία πέρασε η επένδυση, μέχρι να δημιουργηθεί ο ενιαίος άξονας που συνδέει την Κεντρική με τη Δυτική Ελλάδα.
Όπως ανέφερε, η σύμβαση παραχώρησης για την κατασκευή του Ε65 υπογράφηκε το 2007. Δύο χρόνια αργότερα, με τα πρώτα σημάδια της διεθνούς οικονομικής κρίσης και την επιδείνωση της κατάστασης στην Ελλάδα, οι ξένες τράπεζες αποχώρησαν, η χρηματοδότηση διακόπηκε και τα μεγάλα έργα παραχώρησης βρέθηκαν ουσιαστικά σε αδιέξοδο.
Οι ξένοι εταίροι εγκατέλειψαν το έργο, όμως, σύμφωνα με τον κ. Περιστέρη, η ΤΕΡΝΑ παρέμεινε για ακόμη περίπου ενάμιση χρόνο στα εργοτάξια, συνεχίζοντας τις εργασίες παρότι γνώριζε ότι δεν υπήρχε δυνατότητα πληρωμής. Τελικά, αναγκάστηκε και η ίδια να διακόψει, μέχρι να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για την επανεκκίνηση του έργου.
Καθοριστική για την επόμενη φάση υπήρξε η διαδικασία του λεγόμενου «reset» των αυτοκινητοδρόμων, την οποία, όπως επισήμανε, προώθησε ο σημερινός αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, με τη συνδρομή του Ευθύμιου Βιδάλη, ο οποίος είχε αναλάβει ειδικό διαμεσολαβητικό ρόλο για τα έργα παραχώρησης.
Ο κ. Περιστέρης αναφέρθηκε στις εισηγήσεις ξένων συμβούλων προς το ελληνικό Δημόσιο, οι οποίοι, όπως είπε, πρότειναν να κατασκευαστεί μόνο το μεσαίο τμήμα του αυτοκινητόδρομου και να εγκαταλειφθεί η ολοκλήρωση του Ε65. Μια τέτοια λύση θα δημιουργούσε, κατά την έκφρασή του, «ένα κομμάτι που ξεκινά από το πουθενά και πηγαίνει στο πουθενά».
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, διαφορετικές εισηγήσεις προς την τότε κυβέρνηση κατέδειξαν ότι η εγκατάλειψη του έργου θα μπορούσε να επιβαρύνει το ελληνικό Δημόσιο με αποζημιώσεις που θα έφταναν τα 800 εκατ. ευρώ, χωρίς τελικά να κατασκευαστεί ο δρόμος. Ακολούθησε η προσπάθεια επανεκκίνησης και σταδιακής ολοκλήρωσης των επιμέρους τμημάτων.
Η επόμενη μεγάλη δυσκολία αφορούσε το βόρειο τμήμα και τη διαδικασία έγκρισής του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όπως υποστήριξε ο επικεφαλής της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η αρχική θέση των Βρυξελλών ήταν ότι το συγκεκριμένο τμήμα δεν ήταν αναγκαίο. Σε αυτή την περίπτωση, όμως, ο αυτοκινητόδρομος θα σταματούσε πριν από τη σύνδεσή του με την Εγνατία Οδό και δεν θα εκπλήρωνε τον βασικό σκοπό για τον οποίο είχε σχεδιαστεί.
Η διελκυστίνδα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή διήρκεσε περίπου ενάμιση χρόνο. Ο κ. Περιστέρης απέδωσε καθοριστικό ρόλο στην παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος, όπως είπε, έθεσε το ζήτημα στην Επιτροπή και υποστήριξε την ανάγκη ολοκλήρωσης του βόρειου τμήματος. Ευχαρίστησε παράλληλα τους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και όλους όσοι συνέβαλαν στην εξέλιξη του έργου.
«Σήμερα φτάσαμε σε αυτό το σημείο», σημείωσε, τονίζοντας ότι η πολιτική ηγεσία έθεσε ως στόχο την παράδοση του αυτοκινητοδρόμου το καλοκαίρι του 2026, παρότι, όπως ανέφερε, αυτό δεν αποτελούσε συμβατική υποχρέωση με το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. «Είμαστε πάρα πολύ περήφανοι που τον παραδίδουμε», κατέληξε.
Να σημειωθεί πως η ολοκλήρωση του έργου έγινε σε τρεις φάσεις. Το Ξυνιάδα–Τρίκαλα, μήκους 78,5 χιλιομέτρων, παραδόθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2017 και το Λαμία–Ξυνιάδα, μήκους 33 χιλιομέτρων, στις 23 Απριλίου 2024. Σήμερα ολοκληρώνεται και το βόρειο τμήμα, κλείνοντας ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια στην ιστορία των ελληνικών δημόσιων έργων: την κατασκευή των μεγάλων οδικών αξόνων μέσω συμβάσεων παραχώρησης. Για τη Δυτική Θεσσαλία και τη Δυτική Μακεδονία ανοίγει πλέον ένας ταχύτερος δρόμος προς τον νότο και τον βορρά, με νέες δυνατότητες για τις μεταφορές, το εμπόριο και τον τουρισμό.
Τα τεχνικά χαρακτηριστικά
Με συνολικό μήκος 182,1 χιλιομέτρων και προϋπολογισμό περίπου 1,4 δισ. ευρώ, ο Ε65 συνδέει πλέον την ΠΑΘΕ με την Εγνατία Οδό, δημιουργώντας έναν ενιαίο οδικό άξονα από τη Στερεά Ελλάδα και τη Θεσσαλία έως τη Δυτική Μακεδονία και την Ήπειρο. Η διαδρομή από τη Λαμία έως την Εγνατία περιορίζεται σε περίπου μία ώρα και 45 λεπτά, από τρεις ώρες και 15 λεπτά, ενώ μειώνονται αισθητά οι χρόνοι μετακίνησης από την Αθήνα προς τα Γρεβενά, την Κοζάνη, την Καστοριά και το Μέτσοβο. Ο χρόνος της μίας ώρας και 45 λεπτών είναι αυτός που δίνει επισήμως η Κεντρική Οδός, όχι η μία ώρα και 30 λεπτά.
Το όφελος, ωστόσο, δεν περιορίζεται στον χρόνο του ταξιδιού. Ο νέος άξονας φέρνει πιο κοντά στην Αθήνα τα Τρίκαλα και την Καρδίτσα, βελτιώνει την πρόσβαση στα Μετέωρα, στη Λίμνη Πλαστήρα, στα Άγραφα, στο Μέτσοβο και στο Καρπενήσι, ενώ ενισχύει τη σύνδεση του λιμανιού της Ηγουμενίτσας με τον Βόλο και τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών.
Από τη Λαμία έως την Εγνατία σε 1 ώρα και 45 λεπτά
Μέχρι σήμερα, οι οδηγοί χρησιμοποιούσαν περίπου 136 χιλιόμετρα του Ε65, από την Ανθήλη έως την Καλαμπάκα. Από τις 24 Ιουλίου θα μπορούν να συνεχίζουν χωρίς διακοπή έως την Εγνατία Οδό, κινούμενοι αποκλειστικά σε κλειστό αυτοκινητόδρομο υψηλών προδιαγραφών.
Η νέα σύνδεση περιορίζει στην πράξη την ανάγκη χρήσης του παλαιού οδικού δικτύου στις ορεινές περιοχές της βόρειας Θεσσαλίας και της Δυτικής Μακεδονίας. Παράλληλα, μειώνει τις καθυστερήσεις και ενισχύει σημαντικά την οδική ασφάλεια, ιδιαίτερα σε διαδρομές που κατά τους χειμερινούς μήνες γίνονταν δυσκολότερες λόγω των καιρικών συνθηκών.
Το μεγαλύτερο όφελος από την πλήρη λειτουργία του Ε65 αποτυπώνεται στους χρόνους μετακίνησης. Η διαδρομή από τη Λαμία έως την Εγνατία Οδό θα πραγματοποιείται πλέον σε περίπου 1 ώρα και 45 λεπτά, έναντι 3 ωρών και 15 λεπτών μέσω του παλαιού οδικού δικτύου.
Αισθητά πιο κοντά στην Αθήνα έρχονται τόσο η Δυτική Θεσσαλία όσο και η Δυτική Μακεδονία. Η διαδρομή προς τα Γρεβενά και το Μέτσοβο εκτιμάται ότι θα διαρκεί περίπου τέσσερις ώρες, ενώ η Κοζάνη και η Καστοριά θα απέχουν περίπου τεσσερισήμισι ώρες από την πρωτεύουσα.
Ταχύτερη και ασφαλέστερη γίνεται επίσης η πρόσβαση προς τα Τρίκαλα, την Καρδίτσα και την Καλαμπάκα. Παράλληλα, βελτιώνεται η σύνδεση με το Καρπενήσι, καθώς και με σημαντικούς τουριστικούς και εμπορικούς προορισμούς της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας.
Το δυσκολότερο τμήμα του έργου
Τα τελευταία 46 χιλιόμετρα, από τον Ανισόπεδο Κόμβο Καλαμπάκας έως τη σύνδεση με την Εγνατία Οδό, αποτέλεσαν το πλέον απαιτητικό, από τεχνική άποψη, τμήμα του Ε65. Η χάραξη περνά μέσα από ορεινές και δύσβατες περιοχές, με σύνθετο γεωλογικό ανάγλυφο και ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες κατασκευής. Για την ολοκλήρωση του τμήματος χρειάστηκε να κατασκευαστούν μεγάλες γέφυρες και δίδυμες σήραγγες, ενώ πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εκσκαφές, επιχωματώσεις, έργα αντιστήριξης και ειδικές γεωτεχνικές παρεμβάσεις.
Το έργο κατασκευάστηκε από την ΤΕΡΝΑ, μέλος του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ενώ τη λειτουργία, τη διαχείριση και τη συντήρηση του αυτοκινητοδρόμου έχει αναλάβει η Κεντρική Οδός. Με την ολοκλήρωση των εργασιών, ο Ε65 λειτουργεί πλέον ως ενιαίος αυτοκινητόδρομος μήκους 182,1 χιλιομέτρων, κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου σε νέα χάραξη και σύμφωνα με σύγχρονες εθνικές και ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Ο συνολικός προϋπολογισμός του ανέρχεται σε περίπου 1,4 δισ. ευρώ, κατατάσσοντάς τον μεταξύ των μεγαλύτερων έργων οδικών υποδομών που έχουν υλοποιηθεί στη χώρα.
Σε όλο το μήκος του περιλαμβάνει 14 ανισόπεδους κόμβους και δύο ημικόμβους, πέντε δίδυμες σήραγγες, 31 γέφυρες μήκους άνω των 50 μέτρων και 114 άνω και κάτω διαβάσεις. Διαθέτει επίσης χώρους στάθμευσης και ανάπαυσης, σταθμούς διοδίων και εξυπηρέτησης αυτοκινητιστών, κέντρα ελέγχου και συντήρησης, καθώς και κεντρικό σύστημα διαχείρισης της κυκλοφορίας.
Μεταξύ των πλέον σύνθετων τεχνικών κατασκευών ξεχωρίζει η δίδυμη σήραγγα της Όθρυος, μήκους σχεδόν τριών χιλιομέτρων, καθώς και οι δίδυμες σήραγγες του βόρειου τμήματος. Η κατασκευή τους απαίτησε την αντιμετώπιση δύσκολων εδαφών, μεγάλων υψομετρικών διαφορών και σύνθετων γεωτεχνικών και περιβαλλοντικών συνθηκών.
Τα διόδια
Επίσης, ανακοινώθηκαν οι χρεώσεις των νέων διοδίων. Για το νέο τμήμα του Ε65 θα ισχύσουν οι ακόλουθες χρεώσεις:
Μετωπικά Διόδια Οξύνειας
- Κατηγορία 1: 3,15 ευρώ
- Κατηγορία 2: 4,50 ευρώ
- Κατηγορία 3: 11,25 ευρώ
- Κατηγορία 4: 15,75 ευρώ
Πλευρικά Διόδια Αγιοφύλλου
- Κατηγορία 1: 1,10 ευρώ
- Κατηγορία 2: 1,55 ευρώ
- Κατηγορία 3: 3,90 ευρώ
- Κατηγορία 4: 5,50 ευρώ
Η ολοκλήρωση του Ε65 αναμένεται να μειώσει τους χρόνους μετακίνησης και να προσφέρει ασφαλέστερη και ταχύτερη οδική πρόσβαση, συμπληρώνοντας για την Ήπειρο το δίκτυο της Εγνατίας και της Ιόνιας Οδού.
