Με την έκδοση επίσημων Προεδρικών Διαταγμάτων, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εγκρίνει τη χωροθέτηση δύο τουρκικών θαλάσσιων πάρκων σε Βόρειο Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, δημοσιεύοντας τις σχετικές αποφάσεις στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Το πρώτο θαλάσσιο πάρκο αναπτύσσεται στο Βόρειο Αιγαίο, συγκεκριμένα στην περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης.
Θαλάσσιο πάρκο στην περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης © Τουρκική Εφημερίδα κυβέρνησης
Το δεύτερο καταλαμβάνει μια εξαιρετικά μεγάλη έκταση στην Ανατολική Μεσόγειο, εστιάζοντας στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου.
Θαλάσσιο πάρκο μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου © Τουρκική εφημερίδα κυβέρνησης
Οι εν λόγω χωρικές διεκδικήσεις είχαν παρουσιαστεί από την Άγκυρα ήδη από το καλοκαίρι του 2025, ακολουθώντας την αντίστοιχη ελληνική ανακοίνωση για τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο.
Ειδικότερα, στην περίπτωση του Βόρειου Αιγαίου, η τουρκική χάραξη εκτείνεται δυτικά της Ίμβρου και της Τενέδου και εισέρχεται στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης. Βάσει της ελληνικής προσέγγισης, η συγκεκριμένη ζώνη αποτελεί περιοχή μη οριοθετημένης ελληνικής υφαλοκρηπίδας, ενώ ένα σημαντικό τμήμα της βρίσκεται εντός των δυνητικών ορίων που θα προέκυπταν από την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει ο σχεδιασμός στην Ανατολική Μεσόγειο. Το τουρκικό πάρκο εκτείνεται ανατολικά της Ρόδου με κατεύθυνση το Καστελλόριζο, αφήνοντας ουσιαστικά στο ελληνικό νησιωτικό σύμπλεγμα αποκλειστικά τη ζώνη των υφιστάμενων χωρικών υδάτων των 6 ναυτικών μιλίων. Η γεωγραφική αποτύπωση αντανακλά την πάγια τουρκική θέση ότι τα ελληνικά νησιά δεν πρέπει να διαθέτουν πλήρη επήρεια κατά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Στους χάρτες που συνοδεύουν τα τουρκικά διατάγματα αποτυπώνεται, μέσω αυτού του περιβαλλοντικού εργαλείου, η ευρύτερη αντίληψη της Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες. Η Τουρκία προκρίνει τη χάραξη μέσης γραμμής με βάση κυρίως τις ηπειρωτικές ακτές, μια θέση που βρίσκεται στον πυρήνα της μακρόχρονης ελληνοτουρκικής διαφοράς.
Η επιλογή αυτή αποκτά πρόσθετη βαρύτητα, καθώς τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα επικαλύπτονται με τμήματα του ελληνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, ο οποίος παρουσιάστηκε το 2025. Η ελληνική πλευρά χρησιμοποιεί ως εξωτερικά όρια στις μη οριοθετημένες περιοχές τη μέση γραμμή που προβλέπει ρητά ο Νόμος 4001/2011, έως ότου επιτευχθεί σχετική συμφωνία με τις γειτονικές χώρες.
Υπενθυμίζεται ότι η Αθήνα έχει ήδη προχωρήσει στη θεσμοθέτηση θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και στις Νότιες Κυκλάδες. Η Άγκυρα αντέδρασε έντονα, εκδίδοντας ανακοινώσεις μέσω του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών και πραγματοποιώντας διπλωματικές παρεμβάσεις στον ΟΗΕ, συνδέοντας το θέμα με τις ευρύτερες διαφωνίες για τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό. Ανάλογες αντιδράσεις σημειώθηκαν και για τα θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης που παραχωρήθηκαν για έρευνες υδρογονανθράκων.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα αναμένεται το φθινόπωρο, όταν η Τουρκία σχεδιάζει να προχωρήσει περαιτέρω με το θεσμικό πλαίσιο που συνδέεται άμεσα με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Εφόσον το σενάριο αυτό επιβεβαιωθεί, η αντιπαράθεση για τα θαλάσσια πάρκα (συμπεριλαμβανομένου του διατάγματος για την περιοχή μεταξύ της Φέτιγιε και του Κας) θα αποτελέσει ένα ακόμη κεφάλαιο στη συνολικότερη διαμάχη οριοθέτησης σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
