Ισχυρό μήνυμα στήριξης στον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο, αλλά και συνολικά στον ενεργειακό ρόλο που επιφυλάσσει η Ουάσιγκτον στην Ελλάδα, εκπέμπει η αμερικανική κυβέρνηση, λίγες ημέρες πριν από την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Οι δημόσιες τοποθετήσεις τόσο του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών όσο και του υπουργού Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ υπέρ της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και των ενεργειακών πρωτοβουλιών που προωθούνται στην περιοχή αποτυπώνουν τη γραμμή του Λευκού Οίκου. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πιθανή επίσκεψη του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στην Ελλάδα στις αρχές του 2027, με πληροφορίες να τοποθετούν το ταξίδι ακόμη και μέσα στον Ιανουάριο. Η επίσκεψη, εφόσον οριστικοποιηθεί, θα έχει σαφή στόχο να υπογραμμίσει την ελληνοαμερικανική σχέση και τις θετικές προοπτικές της. Σύμφωνα με όσα μεταφέρθηκαν, η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ έχει ήδη ενημερώσει την ελληνική κυβέρνηση για την πρόθεση του Αμερικανού αντιπροέδρου να επισκεφθεί τη χώρα, ενώ αντίστοιχο ενδιαφέρον υπάρχει και από τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ. Η ακολουθία των επισκέψεων και των δημόσιων τοποθετήσεων έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συμπίπτει με την προσπάθεια της Αθήνας να ενισχύσει τον ρόλο της ως ενεργειακής πύλης προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Η αμερικανική «σφραγίδα» στον Κάθετο Διάδρομο
Κεντρικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής είναι ο Κάθετος Διάδρομος. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ στις ΗΠΑ, Μιχάλης Ιγνατίου, η δημιουργία και η προώθηση του Διαδρόμου αποτέλεσαν εξαρχής επιλογή της αμερικανικής κυβέρνησης και συνδέονται άμεσα με τον υπουργό Εσωτερικών των ΗΠΑ Νταγκ Μπέργκαμ. Ο ίδιος υπενθύμισε ότι ο Μπέργκαμ είχε βρεθεί στην Αθήνα περίπου δύο μήνες πριν από την άφιξη της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, πραγματοποιώντας επαφές και με επιχειρηματικούς παράγοντες και παρουσιάζοντας το αμερικανικό ενδιαφέρον για τον συγκεκριμένο ενεργειακό σχεδιασμό. Υπό αυτή την έννοια, η έμφαση που δίνει σήμερα η Αμερικανίδα πρέσβειρα στον Κάθετο Διάδρομο δεν αποτελεί μια προσωπική πρωτοβουλία, αλλά εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της Ουάσιγκτον για την ενεργειακή παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή. Ο Κάθετος Διάδρομος σχεδιάζεται ως ενεργειακή αρτηρία που, με αφετηρία τις ελληνικές υποδομές LNG, μπορεί να μεταφέρει φυσικό αέριο προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τις αγορές βορειότερα, διευρύνοντας τις εναλλακτικές διαδρομές τροφοδοσίας της Ευρώπης.
Η διπλή στήριξη στη Γκίλφοϊλ
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν σε αυτό το πλαίσιο και οι δημόσιες δηλώσεις στήριξης προς την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από τον Μάρκο Ρούμπιο και τον Νταγκ Μπέργκαμ. Ο Ρούμπιο, λίγο πριν από την επίσκεψή του στην Αθήνα, εξήρε τον ρόλο της πρέσβειρας, υπογραμμίζοντας ότι η ίδια έχει προωθήσει με επιτυχία τα αμερικανικά ενεργειακά συμφέροντα στην Ελλάδα και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη μέσω περιφερειακών έργων όπως ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος. Η επιλογή του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών να τοποθετηθεί δημόσια υπέρ της Γκίλφοϊλ ερμηνεύεται ως σαφής ψήφος εμπιστοσύνης από την Ουάσιγκτον. Όπως ανέφερε ο Μιχάλης Ιγνατίου, δεν τίθεται ζήτημα οι ενέργειες της Αμερικανίδας πρέσβειρας να κινούνται εκτός της γραμμής της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο Νταγκ Μπέργκαμ, ο οποίος απέδωσε στην πρέσβειρα σημαντική συμβολή στην ανάδειξη της Ελλάδας σε ενεργειακό εταίρο των ΗΠΑ και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της ευρύτερης περιοχής.
Ένα ακόμη στοιχείο που τονίζεται είναι ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν αντιμετωπίζεται στην Ουάσιγκτον ως σχέδιο αποκλειστικά συνδεδεμένο με τη σημερινή κυβέρνηση Τραμπ. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το project διαθέτει διακομματική υποστήριξη, τόσο από τους Ρεπουμπλικάνους όσο και από τους Δημοκρατικούς, γεγονός που ενισχύει την πολιτική του ανθεκτικότητα ανεξάρτητα από τις αλλαγές στην αμερικανική κυβέρνηση.
Για την Αθήνα, αυτή η διάσταση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ενισχύει την προοπτική ο Κάθετος Διάδρομος να αποτελέσει μακροχρόνιο πυλώνα της ενεργειακής συνεργασίας Ελλάδας–ΗΠΑ και όχι μια συγκυριακή επιλογή. Η στήριξη συνδέεται και με τη συνολικότερη αμερικανική στρατηγική για μεγαλύτερη παρουσία στην ενεργειακή αγορά της Ευρώπης, με τις ελληνικές υποδομές LNG να αποκτούν αυξημένο βάρος ως πύλη για τη διοχέτευση ποσοτήτων προς τον Βορρά.
Το μήνυμα της επίσκεψης Ρούμπιο
Σε αυτό το περιβάλλον έρχεται και η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών συνδέεται με τον νέο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ και αναμένεται να δώσει έμφαση στην άμυνα, την περιφερειακή ασφάλεια και κυρίως στην ενέργεια. Η επίσκεψη έχει, όμως, και έντονο συμβολικό χαρακτήρα. Η επιλογή Ρούμπιο να στηρίξει δημόσια την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ πριν ακόμη φθάσει στην Αθήνα και η αναφορά του στον Κάθετο Διάδρομο αποτυπώνουν τη σημασία που αποδίδει η Ουάσιγκτον στη συγκεκριμένη ενεργειακή ατζέντα. Και εφόσον ακολουθήσει στις αρχές του 2027 η επίσκεψη του Τζέι Ντι Βανς, η σειρά των επαφών υψηλού επιπέδου θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα, με βασικό μήνυμα τη σταθερότητα της ελληνοαμερικανικής σχέσης και τη διεύρυνσή της σε ενέργεια, άμυνα και γεωπολιτική συνεργασία.
