Στην επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, στα ελληνοτουρκικά, στον Κάθετο Διάδρομο, στους εξοπλισμούς, αλλά και στην ακρίβεια και το πολιτικό σκηνικό ενόψει των εκλογών αναφέρθηκε ο Αλέξης Τσίπρας, σε συνέντευξή του στα Παραπολιτικά 90,1 και στην εκπομπή «Απέναντι Μικρόφωνα» με τον Σωτήρη Ξενάκη και τον Βασίλη Σκουρή.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για τα αποτελέσματα της επίσκεψης Ρούμπιο, υποστηρίζοντας ότι δεν ακούστηκε δημόσια σαφής αμερικανική στήριξη στα κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Παράλληλα, εκτίμησε ότι η κυβέρνηση δεν έχει πιθανότητες να εξασφαλίσει αυτοδυναμία στις εκλογές και υποστήριξε ότι η παρουσία της ΕΛΑΣ έχει ήδη αλλάξει τα δεδομένα στο πολιτικό σκηνικό.
«Περίμενα περισσότερα από τον Ρούμπιο»
Αναφερόμενος στην επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε ότι «περίμενε περισσότερα», κυρίως σε ό,τι αφορά τις δημόσιες τοποθετήσεις για την Τουρκία. «Δεν ακούσαμε μια λέξη στήριξης στα κρίσιμα θέματα με την Τουρκία, στις παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου, αλλά και μια ενθαρρυντική στάση για τις διαφορές μας στην ΑΟΖ», ανέφερε, εκφράζοντας την ελπίδα όσα δεν ειπώθηκαν δημόσια να συζητήθηκαν στις επαφές πίσω από κλειστές πόρτες. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου και στις δυσκολίες που έχουν παρουσιαστεί στην πόντιση του καλωδίου στην περιοχή της Κάσου. Ο κ. Τσίπρας υποστήριξε ότι η πόντιση ενός ηλεκτρικού καλωδίου δεν απαιτεί άδεια από την Τουρκία, τονίζοντας ότι το συγκεκριμένο ζήτημα διέπεται από τους κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας. Στο πλαίσιο αυτό επέκρινε το γεγονός ότι, όπως είπε, δεν υπήρξε δημόσια αμερικανική τοποθέτηση για τις τουρκικές ενέργειες γύρω από το έργο.
«Άλλο πατριωτισμός, άλλο εθνικισμός»
Ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ σχολίασε και την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, λέγοντας ότι τον ενόχλησε η αναφορά του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στον εθνικισμό. «Η Ευρώπη αιματοκυλίστηκε από τον εθνικισμό. Δεν μπορούμε να ξεχνάμε την ιστορία αυτής της ηπείρου. Άλλο ο πατριωτισμός και άλλο ο εθνικισμός», ανέφερε.
Παρά την κριτική του, ο Αλέξης Τσίπρας υπογράμμισε τη σημασία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, σημειώνοντας ότι και ο ίδιος, ως πρωθυπουργός, είχε επιλέξει συνειδητά την αναβάθμισή τους. Υπενθύμισε ότι επί της δικής του κυβέρνησης εγκαινιάστηκε ο Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας – ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η λογική μιας τέτοιας σχέσης πρέπει να είναι η αμοιβαιότητα και τα απτά οφέλη και για τις δύο πλευρές.
«Στρατηγικός διάλογος σημαίνει ότι συζητάμε αμοιβαία επωφελείς κινήσεις και αποφάσεις», είπε, συνδέοντας εκείνη την περίοδο με πρωτοβουλίες για τον EastMed και τη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Τι είπε για τον Κάθετο Διάδρομο
Ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε και στον Κάθετο Διάδρομο, υποστηρίζοντας ότι η δυνατότητα δημιουργίας του στηρίχθηκε σε στρατηγικές αποφάσεις που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της δικής του διακυβέρνησης. Όπως ανέφερε, το κρίσιμο ζήτημα στον τομέα του φυσικού αερίου είναι ο βαθμός ενεργειακής εξάρτησης της χώρας και η ανάγκη ύπαρξης περισσότερων επιλογών και διαδρομών τροφοδοσίας.
Η τοποθέτησή του έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Κάθετος Διάδρομος βρίσκεται ψηλά στην ενεργειακή ατζέντα Ελλάδας – ΗΠΑ, με στόχο τη μεταφορά φυσικού αερίου μέσω της Ελλάδας προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Τα F-35 της Τουρκίας και οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις
Ο πρώην πρωθυπουργός στάθηκε επίσης στη συζήτηση για την πιθανή προμήθεια F-35 από την Τουρκία. Όπως είπε, την περίοδο 2016-2018 μια τέτοια συζήτηση δεν βρισκόταν στο τραπέζι, ενώ σήμερα το θέμα έχει επανέλθει. Απέδωσε τη διαφοροποίηση αυτή στον τρόπο με τον οποίο η ελληνική κυβέρνηση διαχειρίζεται τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον. Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα στο παρελθόν ακολουθούσε περισσότερο διεκδικητική στάση, ενώ σήμερα απαιτείται σαφέστερος προσδιορισμός του τι ακριβώς ζητεί η Αθήνα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Οι εξοπλισμοί πρέπει να γίνονται με σχέδιο και διαφάνεια»
Σχολιάζοντας τις συζητήσεις για νέο εξοπλιστικό πακέτο ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ, ο Αλέξης Τσίπρας τόνισε ότι η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων είναι αναγκαία, αλλά θα πρέπει να γίνεται βάσει συγκεκριμένου σχεδιασμού. «Η ασφάλεια της χώρας και η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων είναι αναγκαία. Να γίνονται με σχέδιο, με το χαμηλότερο δυνατό κόστος και με διαφάνεια», ανέφερε.
Υποστήριξε ακόμη ότι οι εξοπλιστικές ανάγκες θα πρέπει να προκύπτουν από τον σχεδιασμό του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και όχι να καθορίζονται στο πλαίσιο μιας επίσκεψης Αμερικανού αξιωματούχου. «Καμία πιθανότητα αυτοδυναμίας»
Στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο, ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίστηκε κατηγορηματικός ως προς τις πιθανότητες της κυβέρνησης να εξασφαλίσει αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές. «Η κυβέρνηση δεν έχει καμία πιθανότητα να φτάσει στην αυτοδυναμία», δήλωσε, εκτιμώντας ότι είναι πιθανότερο να υποστεί περαιτέρω φθορά. Παράλληλα υποστήριξε ότι η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη έχει δημιουργήσει «μια νέα πραγματικότητα» και έχει «ταράξει τα νερά», επικαλούμενος δημοσκοπήσεις στις οποίες, όπως είπε, το κόμμα καταγράφεται μεταξύ 17%-18% και 20%.
Η κριτική για την ακρίβεια
Μεγάλο μέρος της κριτικής του προς την κυβέρνηση επικεντρώθηκε στην ακρίβεια και στην πίεση που, όπως υποστήριξε, δέχονται τα νοικοκυριά. Ο κ. Τσίπρας έκανε σύγκριση με τις τιμές κατά τη δική του πρωθυπουργική θητεία, αναφέροντας ως παραδείγματα τη βενζίνη, το πετρέλαιο θέρμανσης, τα τρόφιμα, τα ενοίκια και το ηλεκτρικό ρεύμα.
Κατά τον ίδιο, οι αυξήσεις σε βασικές δαπάνες της καθημερινότητας φθάνουν σε πολλές περιπτώσεις το 70%, 80% ή ακόμη και το 100%, χωρίς η αύξηση των μισθών να μπορεί να τις καλύψει. «Έχουμε μια αύξηση μισθών 30%. Βγαίνει; Δεν βγαίνει», ανέφερε, κατηγορώντας παράλληλα την κυβέρνηση ότι υποτιμά την έκταση του προβλήματος και αντιπαραβάλλοντας την πίεση στα νοικοκυριά με την υψηλή κερδοφορία μεγάλων επιχειρήσεων.
Τσίπρας για ακρίβεια: Ψηφιακό παρατηρητήριο τιμών και έλεγχος των περιθωρίων κέρδους
Στο μέτωπο της ακρίβειας, ο Αλέξης Τσίπρας τάχθηκε υπέρ στοχευμένων παρεμβάσεων, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι μια μείωση του ΦΠΑ σε συγκεκριμένα προϊόντα δεν αρκεί από μόνη της εάν δεν συνοδευτεί από αποτελεσματικότερους ελέγχους στην αγορά. Στο πλαίσιο αυτό πρότεινε τη δημιουργία ψηφιακού παρατηρητηρίου τιμών, μέσω του οποίου θα παρακολουθείται η πορεία της τιμής ενός προϊόντος σε όλα τα στάδια, από την παραγωγή μέχρι το ράφι και τον τελικό καταναλωτή.
Όπως εξήγησε, εφόσον είναι γνωστό το περιθώριο κέρδους κάθε ενδιάμεσου κρίκου, το κράτος μπορεί να εντοπίζει πού δημιουργούνται υπερβολικές επιβαρύνσεις και να παρεμβαίνει. Υπενθύμισε μάλιστα ότι και η σημερινή κυβέρνηση έχει χρησιμοποιήσει εργαλεία περιορισμού των περιθωρίων κέρδους, επικαλούμενος την περίπτωση των πρατηρίων καυσίμων. Τα τέσσερα μέτρα που προτείνει για τα καύσιμα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις υψηλές τιμές των καυσίμων, παρουσιάζοντας τέσσερα εργαλεία τα οποία, όπως είπε, μπορούν να χρησιμοποιηθούν προσωρινά για να περιοριστεί η επιβάρυνση των καταναλωτών. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στην επιβολή πλαφόν στις τιμές των καυσίμων, στην έκτακτη φορολόγηση των κερδών, στη μείωση του ΦΠΑ στον μεσαίο συντελεστή και στη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης.
Ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ υποστήριξε ότι τα αυξημένα φορολογικά έσοδα δίνουν στην κυβέρνηση μεγαλύτερα περιθώρια παρέμβασης και κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιλέγει να διατηρεί τα έσοδα αυτά προκειμένου να τα επιστρέψει αργότερα υπό τη μορφή προεκλογικών παροχών. «Δεν πρόκειται για λάθος. Υπάρχει σκοπιμότητα», ανέφερε, κάνοντας λόγο για «φιλοδωρήματα» σε προεκλογική περίοδο.
Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα της αναλογίας άμεσων και έμμεσων φόρων, υποστηρίζοντας ότι το φορολογικό βάρος έχει μετατοπιστεί περισσότερο προς την κατανάλωση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, από το 2019 έως το 2026 τα έσοδα από την έμμεση φορολογία και ειδικότερα από τον ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 8,2 δισ. ευρώ. «Κάποιοι είπαν ότι τους υπερφορολόγησα. ΟΚ, αυτοί όμως τι έκαναν;», σχολίασε.
«Μισθοί Βουλγαρίας, τιμές μεγαλύτερες από τη Γαλλία»
Ο Αλέξης Τσίπρας απάντησε και στο επιχείρημα ότι η άνοδος των τιμών οφείλεται στις διεθνείς κρίσεις και στους πολέμους, υποστηρίζοντας ότι το κρίσιμο στοιχείο για την Ελλάδα είναι η αγοραστική δύναμη των πολιτών. Όπως είπε, ο μέσος ετήσιος μισθός στην Ελλάδα βρίσκεται περίπου στις 18.000 ευρώ, όταν στην Ευρώπη προσεγγίζει τις 40.000 ευρώ.
«Έχουμε μισθούς Βουλγαρίας, αλλά τιμές μεγαλύτερες από τη Γαλλία», ανέφερε, επιμένοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο το ύψος των τιμών, αλλά η σχέση τους με τα διαθέσιμα εισοδήματα των νοικοκυριών. Στην ίδια λογική είχε προηγουμένως υποστηρίξει ότι οι αυξήσεις στους μισθούς δεν μπορούν να καλύψουν τις πολύ μεγαλύτερες ανατιμήσεις που έχουν καταγραφεί σε ενοίκια, τρόφιμα, καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια.
Η πρόταση για φθηνότερο ρεύμα σε έξι μήνες
Στο ενεργειακό κόστος, ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ υποστήριξε ότι υπάρχει δυνατότητα ουσιαστικής μείωσης των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας μέσα σε διάστημα έξι μηνών. Όπως ανέφερε, αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων με παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας, εκτός του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, τα οποία θα εξασφαλίζουν σταθερές και προσιτές τιμές. «Σε βάθος εξαμήνου μπορεί αυτό να γίνει», είπε, υποστηρίζοντας ότι αντίστοιχα εργαλεία εφαρμόζονται και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, άσκησε έντονη κριτική στη σημερινή λειτουργία της ΔΕΗ, ζητώντας να συγκριθεί ο ρόλος που είχε η επιχείρηση στο παρελθόν με αυτόν που έχει σήμερα, αλλά και η επιβάρυνση των νοικοκυριών από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Κατά τον ίδιο, η ΔΕΗ έχει απομακρυνθεί από τον ρόλο που θα έπρεπε να διαδραματίζει στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ επέκρινε τόσο τις επιχειρηματικές επιλογές της όσο και τη μεγάλη παρουσία της στη διαφημιστική αγορά.
