Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου, που πραγματοποιείται αύριο και μεθαύριο 15-16 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες με τη συμμετοχή του πρωθυπουργού Κυριακου Μητσοτάκη, συμπίπτει με μια κρίσιμη συγκυρία κατά την οποία η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει πολλαπλές προκλήσεις, από τη νέα ενεργειακή κρίση και την αύξηση των τιμών μέχρι την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, τη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και τις τελευταίες εξελίξεις στην Ουκρανία.
Σε ό,τι αφορά την αύξηση των τιμών της ενέργειας, που προκαλείται από τη διεθνή αβεβαιότητα και την αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ, ο πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η μείωση των τιμών της ενέργειας και η αναζήτηση τρόπων στοχευμένης και προσωρινής στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων -ιδιαίτερα των μικρομεσαίων- ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα, πάντοτε στα πλαίσια διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας και βιωσιμότητας, καθώς οι αγορές παραμένουν νευρικές.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επαναλάβει τη σημασία της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ενέργειας και των ενεργειακών διασυνδέσεων. Ωστόσο, όπως θα τονίσει, απαιτούνται και πιο μεσοπρόθεσμα μέτρα που θα ανταποκρίνονται στη δύσκολη συγκυρία. Ακόμη, θα υποστηρίξει ότι η πράσινη μετάβαση είναι μακροπρόθεσμος στόχος και αυτή τη στιγμή απαιτείται η Ευρώπη να επανεξετάσει τις απόψεις της για την ενεργειακή ασφάλεια και να προσαρμόσει ανάλογα την πολιτική της.
Σημειώνεται ότι η κλιματική πολιτική διαμορφώθηκε σε περίοδο σχετικά χαμηλού ενεργειακού κόστους. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει ότι η Ευρώπη οφείλει να αναρωτηθεί αν σε μια συγκυρία υψηλού πληθωρισμού μπορεί να αντέξει το υψηλό ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία της, την πράσινη μετάβαση και την τήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας ταυτόχρονα.
Ως προς την ανταγωνιστικότητα και την απλοποίηση διαδικασιών, ο πρωθυπουργός θα επισημάνει ότι η νέα ενεργειακή κρίση αναδεικνύει ακόμα πιο έντονα το κενό ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και την ανάγκη μείωσης των κρίσιμων εξαρτήσεων της ΕΕ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επιμείνει στην υλοποίηση των εκθέσεων Λέτα και Ντράγκι, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι ικανοποιητική η πρόοδος στην υλοποίηση πρωτοβουλιών για την απλοποίηση της νομοθεσίας και του «28ου καθεστώτος».
Στη συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η οποία συνεχίζεται πλέον στη βάση του αναθεωρημένου Negobox που προετοίμασε η Ιρλανδική Προεδρία, η χώρα μας έχει τοποθετηθεί με σαφήνεια. Οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ένωσης δεν μπορούν να υπηρετηθούν με λιγότερους πόρους. Η ελληνική θέση είναι ότι απαιτείται ένας φιλόδοξος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός που θα απαντά στις νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η έρευνα και η καινοτομία – οι νέες αυτές προτεραιότητες, όμως, δεν μπορεί να χρηματοδοτηθούν σε βάρος της Πολιτικής Συνοχής και της ΚΑΠ.
Η Ελλάδα δεν δέχεται περαιτέρω περικοπές σ’ αυτούς τους τομείς, ωστόσο είναι ανοιχτή στη συζήτηση για νέο πακέτο ιδίων πόρων -έχει καταθέσει σχετικές προτάσεις- εφόσον η κατανομή του κόστους δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.
Ως προς τη διεύρυνση, η ελληνική θέση παραμένει ότι πρόκειται για στρατηγική επένδυση στην ασφάλεια και τη σταθερότητα, πρόκειται για διαδικασία που εξαρτάται από τις επιδόσεις των ίδιων των υποψηφίων χωρών. Η χώρα μας δεν τάσσεται υπέρ της αλλαγής του τρόπου λήψης αποφάσεων και θεωρεί ότι οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις της ΕΕ και η διεύρυνση είναι δύο διαφορετικές διαδικασίες που δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πακέτο. Σε κάθε περίπτωση, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρειάζεται μελέτη και όχι βιαστικές αποφάσεις.
Ως προς το μεταναστευτικό, η Ελλάδα είναι από τα πρώτα κράτη μέλη που τόνισαν τη σημασία προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, ενώ έχει εκφράσει την ικανοποίησή της για τη στήριξη της Επιτροπής στην πρότασή της για ευρωπαϊκό μηχανισμό διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων μαζικής εισροής ή εργαλειοποίησης της μεταναστευτικής πίεσης, όπως στην περίπτωση του Έβρου το 2020.
