Την ώρα που η ΝΔ επενδύει στο στόχο της αυτοδυναμίας- και ο Πρωθυπουργός δηλώνει ότι δυνατότητα συνεργασίας σε αντίθετη περίπτωση θα υπάρχει μόνο με το ΠΑΣΟΚ-, τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης, το ΠΑΣΟΚ και η ΕΛΑΣ, εξακολουθούν να κινούνται κατά κύριο λόγο με γνώμονα την περιβόητη δεύτερη θέση στις δημοσκοπήσεις και, αύριο, στην κάλπη. Γινόμαστε μάρτυρες μιας ιδιότυπης πολιτικής αναμέτρησης, που προκαλεί «βραχυκύκλωμα» στα δύο κόμματα: όσο μικραίνει η απόσταση ανάμεσα σε αυτά, τόσο ισχυρότερο γίνεται το κίνητρο να διεκδικήσουν ψηφοφόρους το ένα από το άλλο. Μια μετακίνηση από το ΠΑΣΟΚ προς την ΕΛ.Α.Σ. ή αντίστροφα μπορεί να κρίνει τη δεύτερη θέση, αφήνοντας όμως την απόσταση της ΝΔ από μια εναλλακτική κυβερνητική πλειοψηφία περίπου εκεί που ήταν. Και όσο η κυβερνητική προοπτική μένει ασαφής, τόσο δυσκολότερο είναι για έναν αναποφάσιστο να συνδέσει την ψήφο του με συγκεκριμένο αποτέλεσμα μετά την κάλπη.
Η αδυναμία να προταχθεί μια εναλλακτική λύση εξακολουθεί να δίνει πλεονέκτημα στη ΝΔ. Η κυβέρνηση κρίνεται για όσα έκανε, ενώ η αντιπολίτευση κρίνεται και για το αν μπορεί να συγκροτήσει την επόμενη κυβέρνηση. Ο ίδιος πολίτης μπορεί να είναι απογοητευμένος από τη διαχείριση της ακρίβειας και ταυτόχρονα να διστάζει μπροστά σε μια ανύπαρκτη προς το παρόν εναλλακτική κυβερνητική λύση. Η ΝΔ μπορεί έτσι να διατηρεί προβάδισμα ακόμη και μέσα σε κλίμα έντονης δυσαρέσκειας. Η μέτρηση της Marc (16/10/26), με αρνητική αξιολόγηση της κυβέρνησης στο 62,7% αλλά παράλληλα με σαφές προβάδισμα του Κυριάκου Μητσοτάκη στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία, αποτυπώνει αυτή την αντίφαση.
Ψηλά ο πήχης για το ΠΑΣΟΚ
Στο ΠΑΣΟΚ λείπει μια ευδιάκριτη πολιτική προτεραιότητα που να δίνει σε ανθρώπους έξω από το σημερινό του ακροατήριο λόγο να το ψηφίσουν. Οι θέσεις υπάρχουν. Στη ΔΕΘ ο Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε επτά νομοσχέδια για το πρώτο εξάμηνο, με παρεμβάσεις από την ακρίβεια και το ιδιωτικό χρέος έως τη στέγη και το ΕΣΥ. Ωστόσο, παρά την οριακή δημοσκοπική άνοδο στις μετρήσεις από τον Σεπτέμβριο μέχρι σήμερα, ρεύμα δεν διακρίνεται. Τέτοιο μάλιστα, που να στηρίζει τον διακηρυχθέντα στόχο να αναδειχτεί πρώτο κόμμα στις εκλογές, έστω με μια ψήφο διαφορά. Αυτή είναι και η δυσκολία να πείσει το ΠΑΣΟΚ για το πόσο ρεαλιστικός είναι αυτός ο στόχος. Υπάρχουν εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν. Ο πολίτης πρέπει να αντιλαμβάνεται ποια μάχη προτάσσει το ΠΑΣΟΚ, με ποιο πρόγραμμα, ποια στελέχη, ποιους συμμάχους. Παράλληλα, σε ένα αρχηγικό πολιτικό περιβάλλον, ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει να κερδίσει προσωπική εμπιστοσύνη για την άσκηση της εξουσίας. Η πιο δύσκολη ερώτηση για το ΠΑΣΟΚ είναι ποιος θα το ψηφίσει για πρώτη φορά και για ποιον λόγο. Η επιστροφή παλιών ψηφοφόρων μπορεί να βελτιώσει τη θέση του απέναντι στην ΕΛ.Α.Σ. Μια αντίρροπη τάση απέναντι στη ΝΔ θα φανεί όταν κερδίζει και ανθρώπους που σήμερα διστάζουν να εγκαταλείψουν την κυβερνητική επιλογή ή σκέφτονται να απέχουν.
ΕΛΑΣ: Μετά τον Τσίπρα, ποιος;
Το βασικό εμπόδιο για την ΕΛ.Α.Σ. είναι ότι η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα έδωσε μεν λόγο συσπείρωσης σε ένα ήδη δεκτικό ακροατήριο, αλλά δεν έχει δώσει ακόμη εξίσου ισχυρό λόγο μετακίνησης σε ψηφοφόρους που τον είχαν απορρίψει ή δεν τον είχαν ποτέ ψηφίσει. Το επικοινωνιακό του χάρισμα εξηγεί εν μέρει γιατί το εγχείρημα απέκτησε γρήγορα βάρος. Το επόμενο βήμα, όμως, απαιτεί άλλου είδους εμπιστοσύνη. Δημοσκοπικά, η βελόνα μοιάζει να έχει κολλήσει… Η εικόνα των τελευταίων εβδομάδων είναι κυρίως στασιμότητα γύρω στο 15%–16% σε αυτή τη σειρά μετρήσεων, ενώ ο ίδιος ο Τσίπρας είχε αναφερθεί τον Οκτώβριο σε δημοσκοπήσεις που έφερναν το κόμμα κοντά στο 20%. Το πολιτικά κρίσιμο είναι ότι η δεύτερη θέση δεν έχει γίνει αφετηρία μιας σταθερής ανόδου-πολύ περισσότερο ενός εναλλακτικού ρεύματος εξουσίας. Στις μετρήσεις, ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται να διαθέτει ήδη ένα προσωπικό πλεονέκτημα μέσα στην αντιπολίτευση. Η δυσκολία του είναι να το μετατρέψει σε ευρύτερη αποδοχή ως πιθανός επόμενος πρωθυπουργός. Ο αρχηγός της ΕΛΑΣ έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις. Το ζητούμενο είναι αν μέσα από αυτές τις πρωτοβουλίες θα φανούν πρόσωπα που μπορούν να υπερασπιστούν μια δύσκολη επιλογή με δικό τους κύρος, να εξηγήσουν το κόστος της και να αναλάβουν την εφαρμογή της. Όσο ο Τσίπρας είναι εκείνος που δίνει σχεδόν μόνος του πολιτικό βάρος στο εγχείρημα, τόσο δυσκολότερα ο επιφυλακτικός ψηφοφόρος σχηματίζει εικόνα για την «κυβερνησιμότητα» της ΕΛΑΣ.
Αν στο ΠΑΣΟΚ το πρόβλημα είναι ότι η κοινοβουλευτική πρακτική-έντονη το τελευταίο διάστημα- δεν γίνεται εύκολα λόγος ψήφου, στην ΕΛ.Α.Σ. το πρόβλημα είναι ότι η προσωπική απήχηση του Τσίπρα δεν έχει ακόμη αποκτήσει αντίστοιχο βάθος ως εμπιστοσύνη σε μια κυβέρνηση. Ο ανταγωνισμός των δύο κομμάτων, μόνιμος το τελευταίο διάστημα με φάσεις οξύτητας, είναι ένας από τους βασικούς λόγους που αφαιρεί τόσο από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευση όσο και το νεοϊδρυθέν κόμμα του Αλέξη Τσίπρα να επιδιώξουν τη δημιουργία ενός διακριτού αντίπαλου ρεύματος απέναντι στην κυβερνητική παράταξη.
