Σε αυτήν τη φάση, προτεραιοποίηση στις δράσεις του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου έχουν οι δράσεις για την αντικατάσταση των συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά, καθώς και η ανέγερση των κοινωνικών κατοικιών, οι οποίες θα ξεκινήσουν εντός του 2026. Αυτό επισήμανε χθες κατά την αναλυτική παρουσίαση των έργων του Ταμείου ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, συμπληρώνοντας ότι κάθε μέρα γίνεται προσπάθεια για την ωρίμανση όλων των προβλεπόμενων δράσεων, επομένως στην πορεία είναι πιθανό να δρομολογηθούν και άλλα μέτρα εντός του έτους.
Στην περίπτωση των κοινωνικών κατοικιών, προβλέπεται η αξιοποίηση 435 εκατομμυρίων ευρώ για την ανέγερση 2.350 διαμερισμάτων για 7.000 ευάλωτους πολίτες. Για τον σκοπό αυτόν θα αξιοποιηθούν τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα, δύο στην Αττική (Χαϊδάρι και Αχαρνές) και από ένα σε Θεσσαλονίκη (Στρατόπεδο Ζιάκα) και Πάτρα (Στρατόπεδο Μανουσογιαννάκη).
Τα διαµερίσµατα θα παραχωρούνται µε πολύ χαµηλό µίσθωµα σε ευάλωτες οικογένειες, µε προτεραιότητα σε νέα ζευγάρια, πολύτεκνες οικογένειες, οικογένειες µε Άτοµα µε Αναπηρία, µονογονεϊκές οικογένειες. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο κ. Χατζηδάκης δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο στην πορεία να αποφασιστεί και η δυνατότητα εξαγοράς των κατοικιών από τους δικαιούχους.
Καμία καθυστέρηση
Όσον αφορά την αντικατάσταση των συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης σημείωσε πως η προτεραιοποίηση γίνεται για να «ξεκλειδώσουν» οι επιδοτήσεις, ύψους 20.000 ευρώ ανά όχημα. Υπενθυμίζεται ότι τον εκσυγχρονισμό του στόλου με την παροχή επιδότησης 20.000 ευρώ προωθεί σχέδιο νόμου που συζητείται αυτές τις ημέρες στη Βουλή, ώστε να δρομολογηθεί η αντικατάσταση συµβατικών οχηµάτων των οποίων λήγει ο χρόνος ζωής.
Παρουσιάζοντας τη σχετική δράση του Ταμείου, ο κ. Χατζηδάκης επισήμανε ότι με την επιδότηση η αγορά ενός ηλεκτρικού οχήματος κοστίζει όσο και ενός συμβατικού, ενώ οι δικαιούχοι θα έχουν άμεση πρόσβαση στην επιχορήγηση, χωρίς χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Συμπλήρωσε ότι στην Αθήνα αυτήν τη στιγμή οι δημόσιοι σταθμοί φόρτισης είναι περισσότεροι από τα ηλεκτρικά ταξί (όταν η αναλογία στην Ευρώπη είναι ένας σταθμός ανά 10 οχήματα), επομένως οι επαγγελματίες δεν έχουν πρόβλημα ανεφοδιασμού των οχημάτων τους.
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο έχει συνολικό προϋπολογισμό 5,3 δισ. ευρώ και θα «τρέξει» μέχρι το 2030. Στόχος των 25 δράσεων που έχουν σχεδιαστεί είναι να θωρακιστούν από τις ανατιμήσεις που θα προκαλέσει το νέο Σύστημα Εμπορίας Ρύπων για τα κτίρια και τις οδικές μεταφορές (ETS 2), οι ενεργειακά και μεταφορικά ευάλωτοι καταναλωτές – 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Απαντώντας σε ερώτηση του powergame.gr, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας σημείωσε πως η μετάθεση κατά ένα έτος της έναρξης του ETS 2 (το 2028) δεν επηρεάζει το χρονοδιάγραμμα του Ταμείου. Επίσης, το ίδιο ισχύει και με τις συζητήσεις που γίνονται εντός ΕΕ για τροποποιήσεις στο ETS 2 (όπως και στο ETS 1), σημειώνοντας πως η κατεύθυνση προς την απανθρακοποίηση δεν αλλάζει, παρά τις όποιες προσαρμογές μπορεί να υπάρξουν στην πορεία.
Προμηθευτές και «Εξοικονομώ»
Η μερίδα του λέοντος του Ταμείου προορίζεται για τα νέα «Εξοικονομώ» για νοικοκυριά, συνολικού ύψους 1,2 δισ. ευρώ. Στα προγράμματα «Εξοικονομώ» προβλέπεται να ενταχθούν 62.000 δικαιούχοι, ενώ τα ποσοστά ενίσχυσης των επενδύσεων μπορεί να ξεπερνούν και το 80%, με επιδότηση και του ΦΠΑ.
Τα νοικοκυριά θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν τις επενδύσεις ενεργειακής θωράκισης των κατοικιών τους (όπως μονώσεις, θερμοπροσόψεις, συστήματα σκίασης, αλλαγή κουφωμάτων κ.λπ.). Σημαντική καινοτομία είναι ότι για πρώτη φορά στα προγράμματα θα εμπλακούν οι ενεργειακοί πάροχοι, ώστε η αποπληρωµή της ιδίας δαπάνης του νοικοκυριού να γίνεται µε σταδιακές καταβολές και µέσω του λογαριασµού ηλεκτρικής ενέργειας, κατόπιν συµφωνίας µε τον προμηθευτή.
«Θα ακολουθήσουμε την πιο βελτιωμένη εκδοχή του Οδηγού, έχουμε εντοπίσει τις αδυναμίες των προηγούμενων προγραμμάτων, ώστε να έχουμε μία βελτιωμένη εκδοχή με βάση και τις προτάσεις της αγοράς, όπως του ΤΕΕ», σημείωσε ο κ. Παπασταύρου.
Στην πράξη, όπως έχει γράψει το powergame, η συμμετοχή των προμηθευτών θα γίνει μέσω της φόρμουλας του on-bill financing, η οποία πρόκειται να θεσμοθετηθεί άμεσα με νομοθετική ρύθμιση από το ΥΠΕΝ, ώστε οι εταιρείες να καλύπτουν την ίδια δαπάνη του πελάτη τους και το έμμεσο δάνειο να εξοφλείται στη συνέχεια μέσω των λογαριασμών ρεύματος. Η φόρμουλα αυτή θα συνδυαστεί με τα «λευκά πιστοποιητικά».
Από το ΥΠΕΝ το 48% του προγράμματος
Η θωράκιση των ενεργειακά ευάλωτων εξηγεί το 48% του προϋπολογισμού του Ταμείου αφορά δράσεις που είναι της αρμοδιότητας του ΥΠΕΝ. «Δεσμευόμαστε για τους κλιματικούς στόχους του 2030 και 2040, αλλά χωρίς να κινδυνεύσει η κοινωνική συνοχή και να μη μείνει κανένας πίσω. Στο Συμβούλιο υπουργών Ενέργειας, στο οποίο παραβρέθηκα χθες, τόνισα την ανάγκη της Ευρώπης να απαντήσει στην κρίση με αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών», σημείωσε ο κ. Παπασταύρου.
Μεταξύ των υπόλοιπων δράσεων που ξεχωρίζουν είναι η αλλαγή συστήματος θέρμανσης και θερμοσίφωνα (προϋπολογισμού 930 εκατ.), μέσω της οποίας θα ωφεληθούν τουλάχιστον 170.000 νοικοκυριά για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και 110.000 για εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων. Επίσης, περίπου 780.000 νοικοκυριά που λαµβάνουν επίδοµα θέρµανσης θα ενισχύονται με επιπλέον 100 ευρώ περίπου την περίοδο 2027- 2032.
Παράλληλα, θα δρομολογηθεί η προµήθεια νέων ηλεκτρικών λεωφορείων και συρµών µετρό, το leasing ηλεκτρικών οχηµάτων µε πολύ χαµηλό µίσθωµα («social leasing») για νοικοκυριά µε αυξηµένες µεταφορικές ανάγκες, όπως και η 100% επιδότηση για ατοµικά µέσα µετακίνησης σε Άτοµα µε Αναπηρία. Όσον αφορά τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, θα «τρέξει» μεταξύ άλλων επιδότηση για αγορά ή µίσθωση ηλεκτρικών επαγγελµατικών οχηµάτων.
