Ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζέι Ντι Βανς, βρέθηκε αιφνιδίως στο επίκεντρο μιας από τις πιο κρίσιμες διεθνείς αποστολές της καριέρας του, όταν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ του ανέθεσε να ηγηθεί των διαπραγματεύσεων με το Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Η απόφαση αυτή ελήφθη ενώ ο Βανς ολοκλήρωνε επίσκεψη στη Βουδαπέστη, όπου είχε μεταβεί για να στηρίξει την προεκλογική εκστρατεία του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν.
Όπως εξηγεί η Wall Street Journal, η αποστολή αυτή συνιστά ένα καθοριστικό τεστ για έναν πολιτικό που πολλοί θεωρούν πιθανό διάδοχο του Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Παράλληλα, ενέχει σοβαρούς κινδύνους, καθώς ο Βανς –γνωστός για τις αντι-παρεμβατικές του θέσεις– βρίσκεται πλέον άμεσα συνδεδεμένος με την έκβαση του πολέμου, από τον οποίο αρχικά είχε προσπαθήσει να κρατήσει αποστάσεις.
Τζέι Ντι Βανς: Ο άνθρωπος του Τραμπ για τις δύσκολες αποστολές
Η επιλογή του Βανς δεν ήταν τυχαία. Σύμφωνα με αξιωματούχους της αμερικανικής διοίκησης, ο Τραμπ του ανέθεσε τον ρόλο προκειμένου να προσδώσει πολιτικό βάρος και αξιοπιστία στις διαπραγματεύσεις. Πρόκειται για ακόμη μία απαιτητική αποστολή που αναλαμβάνει τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς έχει επίσης επιφορτιστεί με την καταπολέμηση της απάτης στα ομοσπονδιακά προγράμματα κοινωνικών παροχών.
Ταυτόχρονα, η παρουσία του στην Ουγγαρία –σε μια στενά αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση– προκάλεσε εντύπωση, καθώς επενέβη ενεργά υπέρ ενός ηγέτη που αποτελεί σημείο αναφοράς για την παγκόσμια ακροδεξιά.
Το πιο δύσκολο έργο, ωστόσο, τον περιμένει στο Ισλαμαμπάντ, όπου διεξάγονται οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν. Πρόκειται για τις σημαντικότερες επαφές μεταξύ των δύο χωρών από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ο Βανς πλαισιώνεται από τον Τζάρεντ Κούσνερ και τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ. Από την ιρανική πλευρά συμμετέχουν έμπειροι αξιωματούχοι, όπως ο πρόεδρος της Βουλής Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Το πολιτικό ρίσκο
Όπως εξηγεί το δημοσίευμα, η εμπλοκή του Βανς δημιουργεί πολιτικές προκλήσεις. Ως πολιτικός που είχε δεσμευθεί για «καμία νέα πολεμική εμπλοκή», βρίσκεται τώρα αντιμέτωπος με τις συνέπειες μιας σύγκρουσης που ενδέχεται να καθορίσει το μέλλον του. Η στάση του έχει προκαλέσει αντιδράσεις ακόμη και από πρώην συμμάχους του στον συντηρητικό χώρο.
Στο εσωτερικό της κυβέρνησης, ο Βανς θεωρείται εκπρόσωπος μιας πιο επιφυλακτικής σχολής σκέψης απέναντι στις στρατιωτικές επεμβάσεις, σε αντίθεση με πιο «γερακίσιες» φωνές όπως αυτή του γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκρέιαμ. Παρά τις επιφυλάξεις του, ωστόσο, δηλώνει πλήρη στήριξη στην αποστολή.
Οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν σημαντικές. Το Ιράν επιμένει στο δικαίωμά του να εμπλουτίζει πυρηνικό υλικό –μια «κόκκινη γραμμή» για την Ουάσιγκτον. Παράλληλα, η ένταση στον Περσικό Κόλπο και ειδικά στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να επηρεάζει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Η πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Νίκι Χέιλι, προειδοποιεί ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να επιδιώξει καθυστερήσεις για να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση. Παράλληλα, επισημαίνει τον ρόλο δυνάμεων όπως η Ρωσία και η Κίνα, που στηρίζουν έμμεσα το ιρανικό καθεστώς.
Ο παράγοντας Τραμπ
Ο Τραμπ εμφανίζεται ανυπόμονος για πρόοδο, επιδιώκοντας τη σταθεροποίηση της περιοχής και την αποκατάσταση της ομαλής ροής εμπορίου. Για τον Βανς, η επιτυχία ή αποτυχία των συνομιλιών δεν είναι απλώς διπλωματικό ζήτημα, αλλά πιθανό σημείο καμπής για την πολιτική του πορεία.
Παράγοντες της προηγούμενης διοίκησης εκφράζουν επιφυλάξεις για την επιλογή του, σημειώνοντας ότι τέτοιου επιπέδου διαπραγματεύσεις αποτελούν παραδοσιακά αρμοδιότητα του υπουργού Εξωτερικών, όπως ο Μάρκο Ρούμπιο.
Παρά τις δυσκολίες, ο Βανς εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος. Δηλώνει ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να διαπραγματευτούν «με καλή πίστη», αλλά προειδοποιεί ότι δεν θα δεχθούν τακτικές καθυστέρησης ή εξαπάτησης.
Η έκβαση των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, καταλήγει η WSJ, δεν θα καθορίσει μόνο το μέλλον της σύγκρουσης με το Ιράν, αλλά και τη θέση του ίδιου του Βανς στο αμερικανικό πολιτικό σκηνικό, καθώς από επιφυλακτικός παρατηρητής του πολέμου, έχει πλέον μετατραπεί στον βασικό διαπραγματευτή για την ειρήνη.
