Του Σταύρου Παπασταύρου, υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων και διεθνούς αβεβαιότητας, η Ελλάδα ενισχύει με σχέδιο και συνέπεια τη θέση της ως σταθερού πυλώνα ασφάλειας και συνεργασίας στην ευρω-ατλαντική ενεργειακή αρχιτεκτονική. Η ενέργεια έχει αναδειχθεί σε κρίσιμο παράγοντα εθνικής ασφάλειας, γεωπολιτικής ισορροπίας και τεχνολογικής εξέλιξης, απαραίτητη προϋπόθεση για ανάπτυξη και ευημερία.
Το 2025 ήταν μια χρονιά καθοριστική για τη χώρα μας, και κυρίως για τον ρόλο τον οποίο καλείται να διαδραματίσει στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην ευρύτερη περιοχή μας. Ο σχεδιασμός του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το 2026 οικοδομείται σε αυτές τις νέες συνθήκες. Στόχος είναι η θωράκιση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας, η ανάδειξη της Ελλάδας σε αξιόπιστο ενεργειακό κόμβο, με την ταυτόχρονη επιτάχυνση της βιώσιμης μετάβασης, καθώς και η καλύτερη οργάνωση του χώρου και του κανονιστικού πλαισίου που τον διέπει.
Στις νέες αυτές συνθήκες, η ενεργός παρουσία διεθνών ενεργειακών κολοσσών στην ελληνική επικράτεια σηματοδοτεί μια καινούργια εποχή. Η ολοκλήρωση της συμφωνίας με τη Chevron, σε συνεργασία με την Helleniq Energy, που ξεκινούν άμεσα σεισμικές και γεωφυσικές έρευνες, και η πρώτη υπεράκτια γεώτρηση μετά από τέσσερις δεκαετίες από τη σύμπραξη ExxonMobil-Energean-Helleniq Energy, ενισχύουν αποφασιστικά τη γεωστρατηγική θέση της χώρας.
Η Ελλάδα αποκτά ένα ισχυρότερο δίχτυ ενεργειακής προστασίας, αυξάνοντας τη διεθνή της επιρροή και εμπεδώνοντας τον καθοριστικό της ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο. Εφόσον τα κοιτάσματα αποδειχθούν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα, δημιουργούνται προϋποθέσεις ενίσχυσης του εθνικού πλούτου, δημιουργίας νέων και ποιοτικών θέσεων εργασίας και πρόσθετων πόρων που θα διανεμηθούν στην κοινωνία.
Παράλληλα, οι διεθνείς ενεργειακές συνεργασίες που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της συνόδου της Σύμπραξης για τη Διατλαντική Συνεργασία στην Ενέργεια (P-TEC) που φιλοξένησε η Αθήνα τον Νοέμβριο, καθώς και τα σχήματα περιφερειακής συνεργασίας, όπως ο Κάθετος Διάδρομος που συνδέει πληθυσμό 100 εκατομμυρίων και η πρωτοβουλία 3+1 μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ, τοποθετούν τη χώρα μας στο επίκεντρο μιας ενιαίας αρτηρίας σταθερότητας και ανάπτυξης. Η Ελλάδα λειτουργεί ως ο συνδετικός κρίκος, όπου συναντώνται αγωγοί, λιμάνια, ενεργειακές υποδομές, σιδηρόδρομοι και οδικοί άξονες, γεγονός που συνεπάγεται αναπτυξιακή δυναμική και περιφερειακή αναβάθμιση.
Κεντρικός στόχος για το 2026 είναι η διασφάλιση των προϋποθέσεων για άφθονη και προσιτή ενέργεια για κάθε νοικοκυριό και επιχείρηση, με -σύμφωνα και με τις προτεραιότητες των Ευρωπαίων και Αμερικανών συμμάχων μας- ταυτόχρονη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Δεν είναι τυχαίο ότι η ηγεσία του ΝΑΤΟ συμμετείχε, για πρώτη φορά, στο τελευταίο Συμβούλιο Ευρωπαίων Υπουργών Ενέργειας, αναγνωρίζοντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της εθνικής και ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Η ενεργειακή αυτή πολιτική δεν αντιστρατεύεται τους περιβαλλοντικούς στόχους και τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η πατρίδα μας. Αντίθετα, η Ελλάδα έχει ήδη επιτύχει εντυπωσιακή πρόοδο και σε αυτόν τον τομέα, μειώνοντας δραστικά τη συμμετοχή του λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή από περίπου 90% σε μόλις 9% και αυξάνοντας το μερίδιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας σε άνω του 50%.
Το 2026 σηματοδοτεί επίσης την προώθηση κρίσιμων περιβαλλοντικών και θεσμικών μεταρρυθμίσεων: από το πρόγραμμα Antinero για την προστασία των δασών, τα αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα, έως την εφαρμογή του πλαισίου που θεσπίσαμε για το βιομεθάνιο, το υδρογόνο και τις σύγχρονες τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα.
Παράλληλα, η ολοκλήρωση της κωδικοποίησης της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας, η δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης, ενός ενιαίου ψηφιακού φορέα για το ακίνητο, και τα νέα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, τα Ειδικά και Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, ενισχύουν την ασφάλεια δικαίου, τη διαφάνεια, την αποτελεσματικότητα και βάζουν τάξη στον χώρο.
Η Ελλάδα προχωρά στη νέα χρονιά με αυτοπεποίθηση. Με στρατηγικό σχέδιο, διεθνείς συμμαχίες και σαφές όραμα, το 2026 συνεχίζουμε να υλοποιούμε τις πολιτικές μας για μια χώρα ενεργειακά ισχυρή, περιβαλλοντικά υπεύθυνη και γεωπολιτικά επιδραστική.
