Ν. Μαγγίνας: Ανθεκτική η ανοδική δυναμική της ελληνικής οικονομίας

Η ελληνική οικονομία επιβεβαίωσε και κατά το τρέχον έτος την ανθεκτικότητα της ανάκαμψής της, ωστόσο συνεχίζουν να ελλοχεύουν ανισορροπίες

Ελληνική σημαία στην Ακρόπολη © ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI
Νίκος Σ. Μαγγίνας

O Νίκος Σ. Μαγγίνας είναι Επικεφαλής Οικονομολόγος της Εθνικής Τράπεζας

Η ελληνική οικονομία επιβεβαίωσε και κατά το τρέχον έτος την ανθεκτικότητα της ανάκαμψής της κεφαλαιοποιώντας:

i) την ισχυρή δημοσιονομική της αξιοπιστία η οποία μπορεί να χαρακτηριστεί πλέον, ως επί το πλείστον, διαρθρωτική και η οποία επιτρέπει τη μείωση του δημοσίου χρέους με ρυθμό ταχύτερο από ότι είχε αρχικά εκτιμηθεί, με πολλαπλές θετικές προεκτάσεις για ολόκληρη την οικονομία,

ii) την επανεκτίμηση της επενδυτικής ελκυστικότητας της χώρας τόσο σε σχετικούς όσο και σε απόλυτους όρους με δεδομένες τις θετικές επιδόσεις και εξελίξεις των τελευταίων ετών, η οποία επισφραγίστηκε με την ανάκτηση της «επενδυτικής βαθμίδας» και την κορύφωση των εισροών επενδυτικών κεφαλαίων από το εξωτερικό,

iii) την πρόσθετη αναπτυξιακή ώθηση που έδωσε και θα συνεχίσει να δίνει για κάποιο διάστημα, ακόμη και μετά την τυπική εκπνοή του το 2026, το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας,

iv) τις σημαντικές και επώδυνες αναδιαρθρώσεις που είχαν αρχίσει να συντελούνται στον επιχειρηματικό τομέα κατά τη διάρκεια της πολυετούς κρίσης και οι οποίες καρποφόρησαν, παράλληλα με την ανάκαμψη της οικονομίας, οδηγώντας σε ισχυρές επιχειρηματικές επιδόσεις και αυξημένη εξωστρέφεια.

Η αγοράς εργασίας εμφανίζει εύρωστη εικόνα υποστηρίζοντας την αύξηση των εισοδημάτων — πλέον και σε πραγματικούς όρους — ενώ παράλληλα έχουν ενισχυθεί σημαντικά τα μη μισθολογικά εισοδήματα (τόκοι, μερίσματα, ενοίκια, απολαβές από επιχειρηματική δραστηριότητα) αλλά και οι αποτιμήσεις τόσο των ακινήτων όσο και των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων. Ο τουρισμός, παρά την αυξημένη μεταβλητότητα διεθνώς, παραμένει βασική κινητήρια δύναμη της οικονομικής δραστηριότητας με θετικές προοπτικές και βελτιωμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά αλλά και η βιομηχανική παραγωγή βρίσκεται σε ιστορικά υψηλό επίπεδο όπως και οι εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων. Ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου έχει ανακάμψει σε υψηλό 15 ετών (σχεδόν 18,5% του ΑΕΠ) μειώνοντας το χάσμα από την Ευρωζώνη σε λιγότερο από 3 ποσ. μονάδες του ΑΕΠ. Η κορύφωση του εξελισσόμενου επενδυτικού κύκλου θα επισφραγισθεί με αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών της χώρας – κυρίως ενεργειακών και ψηφιακών – ενώ η επιταχυνόμενη δραστηριότητα εξαγορών και συγχωνεύσεων θα δημιουργήσει ακόμη πιο αποτελεσματικές επιχειρήσεις.

Ωστόσο πίσω από αυτή τη σαφώς θετική μακροοικονομική εικόνα συνεχίζουν να ελλοχεύουν ανισορροπίες και κίνδυνοι που θα απαιτήσουν περαιτέρω προσπάθεια, σχεδιασμό, προτεραιοποίηση και πιθανόν νέες δύσκολες αποφάσεις. Τα αυξανόμενα εισοδήματα και οι αποταμιεύσεις για ένα τμήμα της κοινωνίας συνυπάρχουν με ένα σημαντικό ποσοστό νοικοκυριών που εμφανίζουν οξυνόμενα προβλήματα στέγασης, αρνητικά ποσοστά αποταμίευσης και δοκιμάζονται από τις διαρκείς ανατιμήσεις. Παρά τον πολύ πιο ισχυρό πυρήνα ανταγωνιστικών επιχειρήσεων που παράγουν, εξάγουν και επενδύουν, η ταχύτητα ανάκαμψης του υπόλοιπου επιχειρηματικού τομέα είναι εξαιρετικά αργή, ενώ το παραγωγικό βάθος της οικονομίας παραμένει ρηχό, όπως φανερώνει η επίμονα υψηλή εξάρτηση από τις εισαγωγές. Παρά τις εντυπωσιακές δημοσιονομικές επιδόσεις βασικοί διαρθρωτικοί δείκτες – παιδείας, δικαιοσύνης, ψηφιακής ωριμότητας στον ιδιωτικό τομέα, δημογραφίας – συνεχίζουν να αποκλίνουν σημαντικά από τις ανεπτυγμένες οικονομίες. Αυτές είναι οι προκλήσεις που γίνονται ακόμη πιο επιτακτικές από το επόμενο έτος.