Η τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ για την ελληνική οικονομία επισημαίνει την συνέχιση των προοπτικών οικονομικής μεγέθυνσης, περί το 2,2% για το 2026, αναδεικνύοντας παράλληλα τη μακροοικονομική και δημοσιονομική σταθεροποίηση της οικονομίας τα τελευταία χρόνια. Όμως, μοιάζει να είναι η κατάλληλη στιγμή αυτή η σταθεροποίηση να μεταφραστεί σε αναπτυξιακή δυναμική. Η δυναμική αυτή, που θα τροφοδοτηθεί μέσα από την εμβάθυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού και των διακλαδικών διασυνδέσεων ώστε να διαμορφωθεί ένα διατηρήσιμο μονοπάτι για την ελληνική οικονομία μέχρι το 2035.
Το εμπόριο, ένας από τους πλέον νευραλγικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας, οφείλει να έχει κεντρική θέση σε αυτό το αναπτυξιακό μονοπάτι. Είναι «κοινός τόπος», όπως αυτό προκύπτει από μια σειρά μελετών και σχετικών ερευνητικών εργασιών, πως ο κλάδος του εμπορίου βρίσκεται εν μέσω τεκτονικών μετασχηματισμών, με τον ψηφιακό και τον πράσινο μετασχηματισμό να συνιστούν κρίσιμες αναπτυξιακές παραμέτρους των εμπορικών επιχειρήσεων.
Ειδικότερα, η ραγδαία διεύρυνση της αγοράς τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), η ανάδυση νέων επιχειρηματικών προτύπων – με επίκεντρο την αυτοματοποίηση, την πολυκαναλική αγοραστική εμπειρία και την προσωποποίηση – αλλά και η βελτιστοποίηση της εφοδιαστικής αλυσίδας διαμορφώνουν ένα περιβάλλον ιδιαίτερα υψηλής επενδυτικής κινητικότητας προσφέροντας εξαιρετικά ισχυρές ευκαιρίες στις εμπορικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, η διάχυση τεχνολογιών όπως οι εικονικοί καθρέπτες (ΑR), η αυτόματη αναπλήρωση ραφιών (Computer vision), οι φωνητικές διεπαφές (ASR) και τα Big Data analytics αναμένεται να συμβάλει στην αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας, δημιουργώντας νέες πηγές εσόδων. Έτσι, ο ψηφιακός μετασχηματισμός της ελληνικής οικονομίας, που αποτελεί κεντρική συνθήκη ενός νέου αναπτυξιακού κύκλου, αναμένεται να συμβάλει στον μετασχηματισμό των εμπορικών επιχειρήσεων ευθυγραμμίζοντας τις με τη διεθνή οικονομική δυναμική και δίνοντάς τους τη δυνατότητα πρόσβασης σε νέες αγορές. Ισχύει όμως και το αντίστροφο: Η επιτάχυνση των ψηφιακών επενδύσεων στο Εμπόριο, τον ισχυρότερο κλάδο οικονομικής δραστηριότητας, θα είναι καταλύτης ανάπτυξης για την οικονομία, εισάγοντάς τη σε ένα νέο αναπτυξιακό κύκλο.
Από την άλλη πλευρά, ο κίνδυνος εκτοπισμού εργαζόμενων λόγω της αυτοματοποίησης αλλά και η αναπόφευκτη ανάγκη επανακατάρτισης του ανθρωπίνου δυναμικού αναδεικνύει την ανάγκη μιας νέας κοινωνικής συμφωνίας ή ενός «New Deal» και στο Εμπόριο. Η επανεκκίνηση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και η υποδειγματική διαδικασία διαβούλευσης που ακολούθησαν οι κοινωνικοί εταίροι έως την υπογραφή της, μπορούν να αποτελέσουν «πιλότο» για τα επόμενα βήματά μας. Το επικαιροποιημένο «Κοινωνικό Συμβόλαιο» που προτείνει η ΕΣΕΕ ως ο θεσμικός εκπρόσωπος του μεγαλύτερου «εργοδότη» στην ελληνική οικονομία, έχει στόχο τη βελτίωση της παραγωγικότητας, της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και της ελληνικής οικονομίας δημιουργώντας καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας και υψηλότερους μισθούς για τους εργαζόμενους.
Παράλληλα, η ελληνική οικονομία οφείλει να μετατρέψει την ισχυρή εξωτερική (τουριστική) ζήτηση σε ισχυρό παράγοντα εκκίνησης αυτού του νέου ενάρετου, αναπτυξιακού κύκλου. Η εμβάθυνση της διασύνδεσης του τουρισμού με την λοιπή παραγωγική και επιχειρηματική δομή της ελληνικής οικονομίας μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις αναπτυξιακής αναδιάταξης και επιτάχυνσης των πολλαπλασιαστικών διασυνδέσεων. Πρωτοβουλίες όπως το «Shopping in Greece» μέσω του οποίου η ΕΣΕΕ επιχειρεί την ενδυνάμωση της διασύνδεσης του τουρισμού και του εμπορίου, δύνανται να αποτελέσουν καταλύτες αυτής της αναδιάταξης.
Ύστερα από μια δεκαπενταετία επάλληλων κρίσεων, η ελληνική οικονομία είναι ικανή να εισέλθει σε νέα αναπτυξιακή τροχιά με βιώσιμα χαρακτηριστικά. Ωστόσο, η τροχιά αυτή δεν μπορεί να προκύψει αυτόματα, αλλά μόνο μέσα από έναν ολοκληρωμένο αναπτυξιακό σχεδιασμό, που θα αποτελέσει προϊόν διευρυμένου και ουσιαστικού Κοινωνικού Διαλόγου.
