Η νέα γεωπολιτική ένταση και η εκτίναξη των τιμών ενέργειας επαναφέρουν με ένταση ένα ζήτημα που είχε ήδη αναδειχθεί μέσα από τις αγροτικές κινητοποιήσεις του χειμώνα: την πραγματική ανθεκτικότητα της ελληνικής παραγωγής. Σήμερα, το πρόβλημα δεν είναι μόνο συγκυριακό. Είναι βαθιά δομικό και αφορά την ικανότητα της χώρας να διατηρήσει ζωντανή την οικονομική της περιφέρεια.
Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση. Πρόκειται για μια περιφέρεια με έντονη παραγωγική ταυτότητα, σημαντικό όγκο αροτραίων καλλιεργειών, δυναμικές εξαγωγικές δενδρώδεις καλλιέργειες και κρίσιμη παρουσία ζωικής παραγωγής. Ωστόσο, η αύξηση του ενεργειακού κόστους επηρεάζει πλέον καθοριστικά τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων. Η άρδευση μέσω γεωτρήσεων, η λειτουργία αντλιοστασίων, η χρήση αγροτικών μηχανημάτων και η μεταφορά προϊόντων επιβαρύνονται σημαντικά, μετατρέποντας την ενέργεια σε βασικό παράγοντα διαμόρφωσης του αγροτικού εισοδήματος.
Η ενεργειακή επιβάρυνση δεν περιορίζεται στο χωράφι. Διαχέεται σε όλη την αλυσίδα αξίας, αυξάνοντας το κόστος λιπασμάτων, ζωοτροφών, μεταποίησης και εμπορίας. Το αποτέλεσμα είναι η συστηματική συμπίεση των περιθωρίων κέρδους, η αναβολή επενδύσεων και η ενίσχυση της αβεβαιότητας σε μια περιφέρεια που ήδη αντιμετωπίζει δημογραφικές προκλήσεις. Η παραγωγή μετατρέπεται σταδιακά από ευκαιρία ανάπτυξης σε δραστηριότητα υψηλού ρίσκου.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι αποσπασματικές ενισχύσεις δεν αρκούν. Απαιτείται ένας ολοκληρωμένος παραγωγικός σχεδιασμός που θα μειώνει τη δομική εξάρτηση από ασταθείς εισροές και θα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα. Η ανάπτυξη ενεργειακών κοινοτήτων παραγωγών, οι επενδύσεις σε σύγχρονες αρδευτικές υποδομές, η αξιοποίηση τεχνολογιών γεωργίας ακριβείας και η ενίσχυση συλλογικών σχημάτων, μπορούν να περιορίσουν το κόστος και να αυξήσουν τη διαπραγματευτική ισχύ της περιφέρειας.
Εξίσου κρίσιμη είναι η επένδυση στην ακαδημαϊκή κατάρτιση και συνεχή επιμόρφωση των εμπλεκομένων στην παραγωγική διαδικασία. Η δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων ή εξειδικευμένων εκπαιδευτικών δομών με προσανατολισμό στην αγροδιατροφή και την αγροτεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης περιφερειακής ανάπτυξης. Η σύνδεση εκπαίδευσης, έρευνας και παραγωγής ενισχύει την καινοτομία, δημιουργεί επιχειρηματικές ευκαιρίες και συμβάλλει στην παραμονή νέων επιστημόνων στον τόπο τους. Το προτεινόμενο έργο αποτελεί προσωπικό μου όνειρο και φιλοδοξία, στοχεύοντας στην αναβάθμιση του τόπου καταγωγής μου.
Σε μια περίοδο όπου η επισιτιστική ασφάλεια και η παραγωγική αυτάρκεια επανέρχονται στην ευρωπαϊκή ατζέντα, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της περιφέρειας αποτελεί εθνική στρατηγική επιλογή. Ο δρόμος από την ενεργειακή πίεση στον παραγωγικό μετασχηματισμό περνά μέσα από πολιτικές που συνδυάζουν τεχνολογία, εκπαίδευση και μακροπρόθεσμη σταθερότητα για την ελληνική ύπαιθρο.
