Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δεν υπήρξε απλώς ένα χρηματοδοτικό εργαλείο για την επανεκκίνηση της οικονομίας μετά την πανδημία. Υπήρξε μια ιστορική ευκαιρία να αντιμετωπιστούν χρόνιες αδυναμίες του κράτους και να τεθούν τα θεμέλια για πολιτικές με μόνιμο κοινωνικό αποτύπωμα. Μία τέτοια σοβαρή αδυναμία είναι το στεγαστικό ζήτημα.
Η πρόσβαση σε προσιτή και αξιοπρεπή κατοικία δεν είναι μόνο οικονομικό πρόβλημα. Είναι κοινωνικό, δημογραφικό και αναπτυξιακό μαζί. Εκεί κρίνεται η απόφαση των νέων ανθρώπων να μείνουν στον τόπο τους, να δημιουργήσουν οικογένεια, να θεμελιώσουν τη ζωή τους. Και γι’ αυτό η στέγαση έχει αναδειχθεί στην πρώτη γραμμή των κυβερνητικών προτεραιοτήτων. Μέσα από έναν συνεχή σχεδιασμό πολιτικών απαντάμε ταυτόχρονα στη ζήτηση και την προσφορά κατοικιών.
Τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» αποτελούν την πιο απτή απόδειξη ότι η στεγαστική πολιτική μπορεί να δώσει άμεσα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Ήδη, πάνω από 20.000 νέοι και νέες οικογένειες έχουν αποκτήσει την πρώτη τους κατοικία, με ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης και δόση αισθητά χαμηλότερη από το μέσο ενοίκιο. Με τον τρόπο αυτό, μειώνεται το μηνιαίο κόστος στέγασης και ενισχύεται η οικονομική σταθερότητα των νοικοκυριών, ιδίως για τους νέους ανθρώπους.
Στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ανέπτυξε μια στρατηγική που εστιάζει στην αξιοποίηση του υφιστάμενου, συχνά αναξιοποίητου, στεγαστικού αποθέματος.
Ήδη προχωρά η ανακαίνιση 50 διαμερισμάτων για κοινωνική στέγαση – 40 στη Θεσσαλονίκη και 10 στην Αθήνα. Στην Αθήνα, οικογένειες έχουν ήδη εγκατασταθεί σε 9 ανακαινισμένα διαμερίσματα, ενώ στη Θεσσαλονίκη έχει ολοκληρωθεί η ανακαίνιση 25 σπιτιών και προχωρά η ανακαίνιση ακόμη 15.
Παράλληλα, βρισκόμαστε στην αφετηρία δύο εμβληματικών μεταρρυθμίσεων που αλλάζουν κλίμακα στη στεγαστική πολιτική. Η κοινωνική αντιπαροχή, με σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, προβλέπει ότι τουλάχιστον το 30% των νέων κατοικιών θα διατίθεται ως κοινωνική κατοικία, ενώ το υπόλοιπο θα αξιοποιείται από τους ιδιώτες. Σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία, εξασφαλίζονται αδόμητα οικόπεδα ώστε ο θεσμός να ξεκινήσει άμεσα και με όρους βιωσιμότητας.
Ταυτόχρονα, σχεδιάζεται η κατασκευή κοινωνικών κατοικιών σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας σε Πάτρα, Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για περίπου 2.000 νέες κατοικίες, με προϋπολογισμό 440 εκατ. ευρώ, που θα χρηματοδοτηθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
Η επόμενη φάση περιλαμβάνει δύο διακριτά εργαλεία ανακαίνισης κατοικιών. Από τη μία, το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», που στοχεύει στο άνοιγμα κλειστών κατοικιών και την επιστροφή τους στην αγορά με όρους προσιτής μίσθωσης. Από την άλλη, το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω», το οποίο αφορά την ανακαίνιση σπιτιών στα οποία ήδη διαμένουν οι ιδιοκτήτες τους. Το πρόγραμμα προβλέπει χρηματοδότηση έως και 90% για ειδικές κατηγορίες πολιτών και έως 80% για τους υπόλοιπους, με ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ, δίνοντας ουσιαστική ανάσα σε νοικοκυριά που θέλουν να βελτιώσουν τις συνθήκες διαβίωσής τους.
Όλες αυτές οι παρεμβάσεις αποτυπώνονται συγκεντρωτικά στο stegasi.gov.gr, όπου ο πολίτης μπορεί να ενημερωθεί για τις 43 στεγαστικές δράσεις συνολικού προϋπολογισμού 6,5 δισ. ευρώ και να δει ποια εργαλεία τον αφορούν.
Η Ελλάδα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει τους ευρωπαϊκούς πόρους σε μόνιμες πολιτικές συνοχής. Στο στεγαστικό, το στοίχημα είναι ξεκάθαρο: περισσότερα σπίτια, πιο προσιτά, για να μπορέσουν οι νέοι άνθρωποι να σχεδιάσουν το μέλλον τους με ασφάλεια.
