Η επίδειξη δύναμης της Ινδίας στο κινητό, οι φόβοι για παρακολουθήσεις & η υποχώρηση

Η κυβέρνηση της Ινδίας απαιτεί προεγκατάστηση του λογισμικού κυβερνοασφάλειας Sanchar Saathi στα κινήτα. Αντιδράσεις για τηλεφωνικές παρακολουθήσεις πολιτών

Ο Ναρέντρα Μόντι πρωθυπουργός της Ινδίας© EPA/UKRAINIAN PRESIDENTIAL PRESS SERVICE HANDOUT

Η κυβέρνηση της Ινδίας προκάλεσε σάλο με διάταγμα που απαιτεί από τους κατασκευαστές smartphones να προεγκαταστήσουν μια εφαρμογή κυβερνοασφάλειας σε όλα τα τηλέφωνά τους. Ένα έγγραφο, που στάλθηκε στα τέλη της περασμένης εβδομάδας από το Υπουργείο Τηλεπικοινωνιών προς τους βιομήχανους, διευκρινίζει ότι οι κατασκευαστές έχουν 90 ημέρες για να διασφαλίσουν ότι η εφαρμογή, που ονομάζεται Sanchar Saathi («συνεργάτης επικοινωνίας» στα Χίντι), θα εγκατασταθεί στα τηλέφωνα που πωλούν στην Ινδία.

Αυτό θα γίνει χωρίς να έχουν οι αγοραστές τη δυνατότητα να απεγκαταστήσουν το λογισμικό. Το γεγονός έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς ειδικοί εκτιμούν ότι το λογισμικό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τηλεφωνικές παρακολουθήσεις πολιτών από το ινδικόμ κράτος.

Το Sanchar Saathi είναι μια εφαρμογή που αναπτύχθηκε από το Υπουργείο Τηλεπικοινωνιών, μεταδίδει ο Les Echo. Το λογισμικό είναι διαθέσιμο για λήψη από τον Ιανουάριο και υποτίθεται ότι καταπολεμά την κυβερνοαπάτη εντοπίζοντας και μπλοκάροντας τους IMEI (τον μοναδικό κωδικό ταυτότητας κάθε συσκευής) των κλεμμένων τηλεφώνων. Επίσης, επιτρέπει στους χρήστες να αναφέρουν δόλιες τηλεφωνικές κλήσεις, οι οποίες έχουν γίνει «εθνικό σπορ» στην Ινδία τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, περισσότεροι από 14 εκατ. χρήστες έχουν κατεβάσει εθελοντικά το Sanchar Saathi, το οποίο έχει ήδη βοηθήσει στην απενεργοποίηση 4,2 κλεμμένων ή χαμένων κινητών.

Ινδία: Η αντιπολίτευση καταγγέλλει ένα «δυστοπικό εργαλείο»

Ενώ η εφαρμογή παρουσιάζεται από την κυβέρνηση της Ινδίας ως λογισμικό κυβερνοασφάλειας, αρκετές ΜΚΟ βλέπουν σε αυτή την απόφαση μια παραβίαση της ελευθερίας και της ιδιωτικής ζωής. Η εφαρμογή «μετατρέπει κάθε smartphone που πωλείται στην Ινδία σε ένα μέσο για λογισμικά επιβεβλημένα από το κράτος, τα οποία ο χρήστης δεν μπορεί να αρνηθεί, να ελέγξει ή να διαγράψει», κατήγγειλε το Ίδρυμα για την Ελευθερία του Διαδικτύου.

«Είναι ένα μόνιμο και μη συναινετικό σημείο πρόσβασης ενσωματωμένο στο λειτουργικό σύστημα του κάθε χρήστη», πρόσθεσε κρούωντας τον κώδωνα του κινδύνου για εύκολες υποκλοπές από το κράτος και της μυστικές υπηρεσίες τηλεφωνικών παρακολουθήσεων.

Πρόκειται για μια ανησυχία που συμμερίζονται πολλοί ειδικοί. «Πώς να διασφαλιστεί ότι αυτή η εφαρμογή δεν θα χρησιμοποιηθεί για πρόσβαση στα αρχεία και τις συνομιλίες που είναι αποθηκευμένες στο τηλέφωνο;», αναρωτήθηκε ο αναλυτής Νίκχιλ Πάχουα στο X. Ο Πρασάντο Κούμαρ Ρόι, ειδικός σε θέματα ψηφιακών πολιτικών, εκτιμά επίσης ότι υπάρχει λόγος ανησυχίας: η εφαρμογή «ζητά πολλές εξουσιοδοτήσεις, με δυνητική πρόσβαση σε σχεδόν τα πάντα, από τον φακό μέχρι τη φωτογραφική μηχανή. Αυτό από μόνο του είναι ανησυχητικό», εξήγησε στο BBC.

Πρόσωπα της αντιπολίτευσης συνέκριναν την εφαρμογή με το Pegasus, το λογισμικό που αναπτύχθηκε από την ισραηλινή εταιρεία NSO, το οποίο χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν από την ινδική κυβέρνηση για να κατασκοπεύσει τα τηλέφωνα εκατοντάδων πολιτικών προσωπικοτήτων, δημοσιογράφων και ακτιβιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο K. Βενουγκοπάλ, βουλευτής του Κόμματος του Κογκρέσου, χαρακτήρισε το Sanchar Saathi «δυστοπικό εργαλείο για την παρακολούθηση κάθε Ινδού».

Ο βουλευτής Ραντίπ Σουρτζεβάλα, μέλος του αντιπολιτευόμενου κόμματος του Ινδικού Εθνικού Κογκρέσου ζήτησε από την κυβέρνηση να εξηγήσει τη νομική βάση της εντολής και να συζητήσει στο κοινοβούλιο τις ενστάσεις για θέματα ιδιωτικότητας και ασφάλειας. Όπως πρόσθεσε, «η σοβαρή, σημαντική και πραγματική ανησυχία είναι ότι μια τέτοια υποχρεωτικά εγκατεστημένη εφαρμογή μπορεί να περιέχει μια κρυφή είσοδο (backdoor), θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τα δεδομένα και την ιδιωτικότητα του χρήστη».

Εν μέσω του σάλου, ο Τζιοτιραντίτια Σκίντια, ο Υπουργός Επικοινωνιών και Τεχνολογιών Πληροφορικής, διαβεβαίωσε την Τρίτη ότι η εφαρμογή θα μπορεί να διαγραφεί ανά πάσα στιγμή. «Δεν είναι υποχρεωτικό. Είναι προαιρετικό», δήλωσε, χωρίς να διαλύσει τις ανησυχίες, ανα φέρει η Les Echo.

Η Apple, η οποία αντιπροσωπεύει το 4,5% των 735 εκατ. κινητών τηλεφώνων που αριθμούσε η Ινδία στα μέσα του έτους , δεν προέβη σε κανένα σχόλιο. Γενικά ο τεχνολογικός γίγαντας κατασκευής κινητώβν τηλεφώνων αρνείται συστηματικά να προεγκαταστήσει κυβερνητικές εφαρμογές τρίτων. Σύμφωνα με το Reuters, η Apple σχεδίαζε να μην συμμορφωθεί με την υποχρέωση και θα «μεταφέρει τις ανησυχίες της στο Νέο Δελχί».

H εντολή της ινδικής κυβέρνησης βρήκε αντίθετες ορισμένες από τις μεγαλύτερες εφημερίδες, με την Indian Express να γράφει ότι το μέτρο «εγείρει σοβαρές ανησυχίες για παρακολούθηση και παρενόχληση, και τους Times of India να καλεί την κυβέρνηση να αποσύρει το λογισμικό.

Πώς η κυβέρνηση Μόντι στην Ινδία έκανε τελικά πίσω

Είναι η δεύτερη φορά που η κυβέρνηση του Ναρέντρα Μόντι γίνεται στόχος επικρίσεων για θέματα ιδιωτικότητας. Το 2020, η κυβέρνησή του αναγκάστηκε να αποσύρει την απαίτηση για υποχρεωτική εφαρμογή ιχνηλάτησης επαφών για την Covid.

Τελικά, κάτω από τη γενικευμένη κατακραυγή η κυβέρνηση της Ινδίας ανακοίνωσε ότι αποσύρει την απαίτηση για εγκατάσταση της κρατικής εφαρμογής κυβερνοασφάλειας σε όλα τα κινητά τηλέφωνα. Αλλά το θέμα μένει ανοιχτό σε μια σειρά χώρες που αντιμετωπίζουν αντιδράσεις για σκάνδαλα υποκλοπών με τηλεφωνικές παρακολουθήσεις από την κατά τόπους «ΕΥΠ».

Η τελευταία χώρα που επέβαλε ένα τέτοιο μέτρο είναι η Ρωσία. Τον Αύγουστο, η Μόσχα υποχρέωσε τους κατασκευαστές smartphones να εγκαταστήσουν στις συσκευές τους την κρατική εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων MAX, η οποία επίσης θεωρείται ύποπτη ως εργαλείο τηλεφωνικών παρακολουθήσεων από τις μυστικές υπηρεσίες του Κρεμλίνου.

Tο Ισραήλ υποκλέπτει εκατομμύρια τηλεφωνικές κλήσεις Παλαιστινίων

Πρόσφατα αποκαλύφθηκε ότι η Microsoft, σε συνεργασία με την ισραηλινή μυστική υπηρεσία πληροφοριών Unit 8200, έχει συμβάλει στη δημιουργία ενός εκτεταμένου και τεχνολογικά προηγμένου συστήματος μαζικής παρακολούθησης Παλαιστινίων μέσω της πλατφόρμας cloud Azure.

Το έργο της παρακολούθησης, που τέθηκε σε πλήρη λειτουργία το 2022, επιτρέπει την καταγραφή και αποθήκευση εκατομμυρίων τηλεφωνικών συνομιλιών από τη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας σε διακομιστές της Microsoft στην Ευρώπη.

Η συνεργασία ξεκίνησε όταν ο τότε επικεφαλής της Unit 8200, Γιοσί Σαριέλ, επισκέφθηκε τον CEO της Microsoft, Σάτια Ναδέλα, προωθώντας την ιδέα μεταφοράς «ευαίσθητων δεδομένων» στο cloud. Παρότι η Microsoft υποστηρίζει πως δεν γνώριζε τι ακριβώς θα αποθηκευόταν, έγγραφα και μαρτυρίες δείχνουν ότι η πλατφόρμα χρησιμοποιείται για την αποθήκευση συνομιλιών πολιτών υπό κατοχή.

Το σύστημα, σύμφωνα με πηγές της Unit 8200, περιγράφεται ως ικανό να επεξεργάζεται «ένα εκατομμύριο κλήσεις την ώρα». Πλέον, οι Ισραηλινές δυνάμεις μπορούν να επανέλθουν αναδρομικά σε συνομιλίες, αξιοποιώντας τις για συλλήψεις, στοχοποιήσεις ή ακόμα και βομβαρδισμούς. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε εκτενώς κατά τη διάρκεια της ισραηλινής επιχείρησης στη Γάζα, η οποία έχει προκαλέσει δεκάδες χιλιάδες θανάτους, κυρίως αμάχων.

Μέχρι το καλοκαίρι του 2025, πάνω από 11.500 τεραμπάιτ δεδομένων από το ισραηλινό στράτευμα βρίσκονταν σε ευρωπαϊκούς διακομιστές της Microsoft. Η συνεργασία χαρακτηρίστηκε από την εταιρεία ως «σημαντική επιχειρηματική ευκαιρία», με προοπτικές εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.

Καταγγελία για παραβίαση του GDPR της Microsoft και εμπλοκή της Ιρλανδίας

Αντιδράσεις έχουν προκύψει τόσο εντός της Microsoft όσο και διεθνώς, με διαμαρτυρίες για τη χρήση τεχνολογιών cloud και τεχνητής νοημοσύνης από στρατιωτικούς μηχανισμούς χωρίς διαφάνεια και έλεγχο. Το ζήτημα αναδεικνύει κρίσιμα ερωτήματα για τον ρόλο των τεχνολογικών κολοσσών σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σε επιχειρήσεις κατοχής.

Σύμφωνα με την καταγγελία ακτιβιστών ότι η Microsoft βοήθησε το Ισραήλ να αποκρύψει παρακολουθήσεις Παλαιστινίων, υπάλληλοι της αμερικανικής τεχνολογικής εταιρείας αποκάλυψαν ότι αφαιρέθηκαν αποδεικτικά στοιχεία για ευρείας κλίμακας επιτήρηση από ευρωπαϊκά data centers. Η υπόθεση έχει κατατεθεί στην Ιρλανδία, όπου βρίσκεται η ευρωπαϊκή έδρα της εταιρείας, και ενδέχεται να εξελιχθεί σε μία από τις πιο σοβαρές δοκιμασίες εφαρμογής του GDPR σε σχέση με στρατιωτικά και κρατικά δεδομένα, μεταδίδει το Bloomberg.

Η ομάδα ακτιβιστών κατέθεσε καταγγελία κατά της Microsoft, κατηγορώντας την ότι παραβίασε τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία δεδομένων, επικαλούμενη ισχυρισμούς υπαλλήλων της εταιρείας ότι συνέβαλε στην αφαίρεση αποδεικτικών στοιχείων για την εκτεταμένη παρακολούθηση Παλαιστινίων από το Ισραήλ, μέσα από κέντρα δεδομένων που βρίσκονται στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Ισραήλ: Εντολή στον στρατό να μην χρησιμοποιούνται smartphones με Android της Google

Η απαγόρευση χρήσης Android επεκτείνεται σε εκατοντάδες αξιωματικούς. Οι συσκευές της Apple κρίνονται ως καλύτερα προστατευμένες έναντι των προσπαθειών πειρατείας και κατασκοπείας, όπως μεταδίδει η Les Echo.

Με εμμονή στις «διαρροές» στρατιωτικών πληροφοριών, ο ισραηλινός στρατός προσπαθεί να κλείσει όσο το δυνατόν περισσότερα κενά. Δόθηκε εντολή να μην χρησιμοποιούνται πλέον smartphones εξοπλισμένα με το σύστημα Android της Google (που υπάρχουν σε συσκευές Samsung, Xiaomi ή Pixel). Αντ’ αυτού, θα χρησιμοποιούνται μόνο iPhone που λειτουργούν με το σύστημα iOS, το οποίο θεωρείται καλύτερα προστατευμένο έναντι των προσπαθειών εισβολής, πειρατείας ή υποκλοπής πληροφοριών και δολιοφθοράς.

Αυτό το μέτρο προφύλαξης, το οποίο αφορά τα τηλέφωνα που παρέχονται από τον στρατό και χρησιμοποιούνται για υπηρεσιακούς σκοπούς, θα επεκταθεί σε εκατοντάδες αξιωματικούς. Μέχρι πρότινος, αφορούσε μόνο τους ανώτερους αξιωματούχους για «επίσημη» και «επιχειρησιακή» χρήση. «Αυτό το μέτρο ελήφθη από φόβο για κυβερνοεπιθέσεις, κατασκοπεία, εισβολές κάθε είδους κακόβουλου λογισμικού (malwares), οι οποίες πολλαπλασιάζονται σε περιόδους πολέμου και έντασης», εξηγεί ένας αξιωματούχος.

Η υπηρεσία που είναι υπεύθυνη για την προστασία των δεδομένων του Ισραηλινού Στρατού (IDF) έκρινε ότι το iOS παρουσιάζει περισσότερες εγγυήσεις. Η Apple παράγει όλο τον εξοπλισμό της, γεγονός που απλοποιεί τις ενημερώσεις ασφαλείας και τους λειτουργικούς ελέγχους. Το Android δεν θα ήταν σε θέση να προχωρήσει με τόσο συντονισμένο τρόπο. Συνοπτικά, το iOS αποδεικνύεται πιο εύκολα «ελέγξιμο» χάρη σε μια ομοιόμορφη πλατφόρμα, ενώ το Android, λόγω της ποικιλομορφίας των κατασκευαστών που το χρησιμοποιούν, θα ήταν πιο ευάλωτο σε κάθε είδους επιθέσεις, σύμφωνα με τη Les Echo.

Διαρροές και πόλεμος data στα κινητά

Ωστόσο, στρατιωτικοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν κατ’ ιδίαν ότι η χρήση του iPhone δεν επιτρέπει τη δημιουργία ενός «απολύτως στεγανού» τείχους προστασίας. Ένα καλό μέρος των διαρροών σχετικά με τις κινήσεις των στρατιωτικών μονάδων, τις θέσεις τους και τον εξοπλισμό τους «προέρχεται συχνά από πληροφορίες που συλλέγονται μέσω μηνυμάτων, φωτογραφιών και βίντεο που διαδίδουν οι στρατιώτες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στους προσωπικούς τους λογαριασμούς».

«Η ασφάλεια των δεδομένων δεν μπορεί να επιλυθεί με ένα μαγικό ραβδί, εξαρτάται όχι μόνο από τον τύπο της συσκευής που χρησιμοποιείται, αλλά και από την εκπαίδευση [και] την πειθαρχία των στρατιωτικών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», αναγνωρίζει ένας από αυτούς τους αξιωματούχους αναφέρει η Les Echo..

Σε αυτόν τον πόλεμο δεδομένων, ο οποίος έχει επιδεινωθεί κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων στη Λωρίδα της Γάζας, τον Λίβανο, τη Συρία και το Ιράν, ο ισραηλινός στρατός κάνει χρήση κάθε μέσου. Άρχισε, κυρίως, να χρησιμοποιεί το όπλο της τεχνητής νοημοσύνης για να παρακολουθεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ένα άλλο μέτρο ήταν ο πρόσφατος αποκλεισμός από μια πρόσκληση υποβολής προσφορών 600 αυτοκινήτων της κινεζικής κατασκευάστριας εταιρείας Chery τύπου Tiggo 8, που προορίζονταν για αξιωματικούς. Και σε αυτή την περίπτωση, στόχος ήταν η προστασία των «ευαίσθητων» στρατιωτικών βάσεων και των δραστηριοτήτων των στρατιωτικών που ενδέχεται να κατασκοπεύονται με τη χρήση των διαφόρων πληροφοριακών συστημάτων, αισθητήρων και καμερών που είναι εγκατεστημένα σε αυτά τα οχήματα.

Η ιστορία των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων έχει ουρές σε κάθε γωνιά του πλανήτη…