Μισός αιώνας με την Apple. Στις 23 Ιανουαρίου θα πραγματοποιηθεί στη Νέα Υόρκη μια ιδιαίτερη δημοπρασία. Ο οίκος Christie’s προσφέρει, με αφορμή την επέτειο των 250 ετών των ΗΠΑ φέτος, αντικείμενα που προορίζονται να αντιπροσωπεύσουν το «πνεύμα της αμερικανικής ιστορίας και κουλτούρας». Ανάμεσά τους βρίσκονται έργα τέχνης, καθώς και βιβλία και ιστορικά έγγραφα. Σε αυτό το συνονθύλευμα αντικειμένων, στα οποία ο οίκος Christie’s αποδίδει εθνική σημασία, ανήκει και το καταστατικό ίδρυσης της Apple.
Όπως και η πατρίδα της, έτσι και ο όμιλος ηλεκτρονικών έχει φέτος μια στρογγυλή επέτειο: γίνεται 50 ετών, σύμφωνα με τη FAZ. Το συμβόλαιο υπογράφηκε 1η Απριλίου 1976 από τους τρεις ιδρυτές: τον Στιβ Τζομπς, τον Στιβ Βόζνιακ και τον Ρόναλντ Γουέιν, ο οποίος δεν είναι γνωστός στο ευρύ κοινό.
Στους Τζομπς και Βόζνιακ αποδόθηκε στη συμφωνία από ένα 45% των μεριδίων της τότε «Apple Computer Company» και στον Γουέιν το 10%. Ούτε καν δύο εβδομάδες μετά την ίδρυση, ο Γουέιν παραχώρησε τη συμμετοχή του. Σε ένα παράρτημα της ιδρυτικής συμφωνίας, το οποίο δημοπρατείται μαζί με το αρχικό έγγραφο, του υποσχέθηκαν για το μερίδιο του Γουέιν 800 δολάρια. Σήμερα, το 10% της Apple αξίζει περίπου 400 δισ. δολ. Ο οίκος Christie’s εκτίμησε την αξία του συμβολαίου στα 2-4 εκατ. δολ.
Apple: Oι υπολογιστές Macintosh, τα iPhone & iPad Q
Δεν είναι υπερβολή να ανυψώσει κανείς την Apple στην τάξη ενός εθνικού πολιτιστικού αγαθού. Χωρίς αμφιβολία, η επιχείρηση από το Κουπερτίνο της Καλιφόρνια αποτελεί τη βιτρίνα της αμερικανικής οικονομίας. Συσκευές, όπως οι υπολογιστές Macintosh, τα iPhone ή τα iPad, έχουν φέρει επανάσταση σε ολόκληρες αγορές. Στις κατατάξεις με τις πολυτιμότερες μάρκες του κόσμου, η Apple βρίσκεται πολύ ψηλά.
Κι όμως, ο όμιλος παρουσιάζει μια μεικτή εικόνα στην αρχή του επετειακού έτους: Οικονομικά βρίσκεται σε εξαιρετική κατάσταση, κυρίως επειδή οι δραστηριότητες με το iPhone, το μακράν σημαντικότερο προϊόν του ομίλου, έχουν ανακάμψει μετά από μια φάση αδυναμίας. Ωστόσο, τον καταδιώκουν επίμονα ερωτήματα, εάν διαθέτει ακόμη τα προσόντα να αναπτύσσει πρωτοποριακά προϊόντα. Πρόσφατα ο όμιλος υπέπεσε σε ασυνήθιστα σφάλματα στις πρωτοβουλίες γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, αναφέρει η FAZ.
Πάνω από όλα αυτά αιωρείται η αβεβαιότητα για τη μελλοντική ηγεσία. Ο Τιμ Κουκ είναι διευθύνων σύμβουλος από το 2011 και πρόσφατα έγινε 65 ετών. Η Apple δεν έχει μεν όριο ηλικίας για την προεδρία του διοικητικού συμβουλίου και ο Κουκ δεν δείχνει κανένα σημάδι κόπωσης από το αξίωμα. Όμως, το ερώτημα ποιος θα τον διαδεχθεί κάποια στιγμή, τίθεται πιο επιτακτικά από ποτέ.
Η Apple δημιούργησε κάποτε όνομα με τους υπολογιστές και υπήρξε πρωτοπόρος σε αυτόν τον τομέα. Ήδη το έτος μετά την ίδρυσή της, η εταιρεία έβγαλε στην αγορά το Apple II, έναν από τους πρώτους επιτυχημένους προσωπικούς υπολογιστές. Το 1984 ακολούθησε ο Macintosh, ένας πρωτοποριακός υπολογιστής με γραφικά στο περιβάλλον εργασίας, το οποίο αργότερα αντιγράφηκε από τον ανταγωνιστή Microsoft και έγινε το πρότυπο.
Η Apple καθιερώθηκε έτσι ως η επιτομή των φιλικών προς τον χρήστη συσκευών. Παρόλα αυτά, η εταιρεία δυσκολευόταν απέναντι σε φθηνότερους υπολογιστές με το λειτουργικό σύστημα Windows της Microsoft.
Apple: O βίος και η πολιτεία του Στιβ Τζομπς
Το 1985 σημειώθηκε μια ηχηρή εξέλιξη, όταν ο Στιβ Τζομπς εκδιώχθηκε από το διοικητικό συμβούλιο και την εταιρεία. Ο Τζομπς ίδρυσε στη συνέχεια τη Next, έναν ακόμη πάροχο υπολογιστών. Κατά την απουσία του, η Apple διολίσθησε σε μια κρίση που απειλούσε την ύπαρξή της. Προϊόντα απέτυχαν, αρκετές φορές ο διευθύνων σύμβουλος αντικαταστάθηκε. Η κατάσταση ήταν τόσο απελπιστική, που ο Μάικλ Ντελ, ο ιδρυτής του ομώνυμου κατασκευαστή υπολογιστών Dell, είπε κάποτε: «Θα έβαζα λουκέτο στο μαγαζί και θα επέστρεφα τα χρήματα στους μετόχους». Μέσα στην ανάγκη της, η Apple έφερε πίσω τον Τζομπς το 1997 και με αυτόν σηματοδοτήθηκε μια φαινομενική επιστροφή.
Ο Τζομπς ανανέωσε πρώτα τη γκάμα υπολογιστών της Apple με τους πολύχρωμους υπολογιστές iMac και iBook και στη συνέχεια ανέστησε πλήρως την επιχείρηση, οδηγώντας την σε άλλες κατηγορίες προϊόντων. Υπό την ηγεσία του κυκλοφόρησαν η συσκευή αναπαραγωγής μουσικής iPod, το κινητό τηλέφωνο iPhone και ο υπολογιστής-ταμπλέτα iPad. Για να υπογραμμίσει τη νέα της αντίληψη ως έναν ευρείας βάσης όμιλος ηλεκτρονικών, η εταιρεία αφαίρεσε τη λέξη «Computer» από το όνομά της και έκτοτε ονομάζεται απλώς Apple Inc.
Η, μάλλον, μεγαλύτερη τομή στην ιστορία της Apple ήταν ο θάνατος του Στιβ Τζομπς το 2011, σημειώνει η FAZ . Με αυτόν η εταιρεία έχασε το πρόσωπο με το οποίο ταυτίστηκε όσο με κανένα άλλο. Η Apple όρισε ως διάδοχο στη θέση του διευθύνοντος συμβούλου τον Τιμ Κουκ, ο οποίος είχε ήδη αντικαταστήσει τον Τζομπς αρκετές φορές κατά τη διάρκεια απουσιών λόγω ασθένειας.
Με αυτόν τον τρόπο η επιλογή έπεσε σε κάποιον που θεωρούνταν πρωτίστως άνθρωπος για το επιχειρησιακό κομμάτι, αλλά όχι οραματιστής προϊόντων όπως ο Τζομπς. Αντίστοιχα, ο Κουκ βρέθηκε εξ αρχής αντιμέτωπος με αμφιβολίες για το αν η Apple υπό την ηγεσία του μπορεί να διατηρήσει την καινοτόμο ισχύ από την εποχή του Τζομπς.
Η Apple και η εξάρτηση από το iPhone
Ο απολογισμός του Κουκ σε νέες κυκλοφορίες προϊόντων είναι μεικτός. Συσκευές όπως το ψηφιακό ρολόι Apple Watch και τα ακουστικά Airpods πωλούνται μεν καλά, αλλά μια πραγματικά μεγάλη επιτυχία όπως το iPhone υπό τον Τζομπς δεν έχει επιτευχθεί. Σχέδια για αυτοκίνητο της Apple, που κράτησαν την αυτοκινητοβιομηχανία σε αγωνία για χρόνια, εγκαταλείφθηκαν ξανά. Μία από τις πρόσφατες συσκευές, τα γυαλιά υπολογιστή Vision Pro, βρίσκουν μέχρι στιγμής λίγους αγοραστές.
Μέχρι σήμερα η Apple παραμένει εξαιρετικά εξαρτημένη από το iPhone, το οποίο αντιπροσωπεύει περίπου το μισό του συνολικού κύκλου εργασιών. Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ, ο διευθύνων σύμβουλος της μητρικής εταιρείας του Facebook, Meta, κακολογούσε πρόσφατα σε ένα podcast ότι η Apple έχει καιρό να βγάλει «κάτι σπουδαίο», όπως είπε: «Ο Στιβ Τζομπς εφηύρε το iPhone και 20 χρόνια μετά βασίζονται ακόμη σε αυτό».
Ιδιαίτερα ενοχλητικές είναι αυτή τη στιγμή οι δυσκολίες στην πλευρά του λογισμικού. Λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης υπό το όνομα «Apple Intelligence» κυκλοφόρησαν εν μέρει με καθυστέρηση και αποδείχθηκαν επιρρεπείς σε σφάλματα. Μια παραλλαγή ΤΝ του προγράμματος βοηθού Siri, που είχε ανακοινωθεί ήδη για το 2024, δεν είναι διαθέσιμη μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Apple θέλει τώρα να ζητήσει βοήθεια από τη Google και να επιτρέψει τη χρήση του μοντέλου ΤΝ Gemini, τουλάχιστον μεταβατικά, στη νέα έκδοση του Siri.
Πάνω από 400 δισ. δολ. ο τζίρος της Apple
Αν κοιτάξει κανείς μόνο τα οικονομικά μεγέθη, η εποχή μετά τον Τζομπς ήταν εντούτοις μια πλήρης επιτυχία. Υπό την ηγεσία του Κουκ, ο ετήσιος κύκλος εργασιών της Apple σχεδόν τετραπλασιάστηκε στα 416 δισ. δολ. Η χρηματιστηριακή αξία μάλιστα υπερδεκαπλασιάστηκε, ανερχόμενη σήμερα σε περίπου 4 τρισ. δολ. και ξεπερνιέται μόνο από τον όμιλο επεξεργαστών Nvidia.
Μερικές φορές παραβλέπεται κάπως ότι η Apple έχει οικοδομήσει πέρα από το hardware μια τεράστια επιχείρηση υπηρεσιών, η οποία αποφέρει πλέον περισσότερα από 100 δισ. δολ. σε κύκλο εργασιών το χρόνο. Σε αυτά ανήκουν το App Store και διάφορες πλατφόρμες όπως το Apple Pay ή το Apple Music. Εν τω μεταξύ, η Apple μπορεί να χαίρεται και για μια ώθηση ανάπτυξης στις δραστηριότητες με το iPhone. Προφανώς το iPhone 17, η τελευταία γενιά, έχει πολύ καλές πωλήσεις: για το τρίμηνο που μόλις έληξε, η Apple προέβλεψε διψήφια αύξηση του κύκλου εργασιών.
Η συνεχιζόμενη εξάρτηση από το iPhone εγείρει το ερώτημα τι θα σήμαινε για την Apple αν τα smartphones χάσουν κάποια στιγμή τον κυρίαρχο ρόλο τους στη ζωή των ανθρώπων. Προφανώς η Apple απασχολείται με αυτή τη σκέψη. Ο υπεύθυνος για τον τομέα των υπηρεσιών, Έντι Κιου, δήλωσε πέρυσι στο πλαίσιο μιας δικαστικής διαμάχης: «Ίσως σε 10 χρόνια να μη χρειάζεται πλέον το iPhone».
Η Open AI, η δημιουργός του προγράμματος ΤΝ ChatGPT, εργάζεται αυτή τη στιγμή σε μια ειδική συσκευή για υπηρεσίες ΤΝ. Η εταιρεία συμμάχησε γι’ αυτό με τον πρώην επικεφαλής σχεδιασμού της Apple, Τζόνι Άιβ, σύμφωνα με δημοσιεύματα, έχει επίσης αποσπάσει έναν αριθμό υπαλλήλων της Apple.
Ο Σαμ Άλτμαν, ο διευθύνων σύμβουλος της Open AI, περιέγραψε πρόσφατα την Apple ως έναν από τους σημαντικότερους αντιπάλους του στο μέλλον. Πρόσθεσε ακόμη ότι, κατά τη γνώμη του, τα smartphones στη σημερινή τους μορφή δεν είναι ιδιαίτερα κατάλληλα για εφαρμογές ΤΝ. Ο Τιμ Κουκ, αντίθετα, παρουσιάζει τυχόν προφητείες για το τέλος του iPhone ως πρόωρες. Πριν από μερικούς μήνες δήλωσε: «Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς έναν κόσμο χωρίς το iPhone». Τυχόν άλλες κατηγορίες συσκευών θα μπορούσαν ίσως να είναι ένα συμπλήρωμα σε αυτό, αλλά όχι υποκατάστατο.
Ο ανταγωνσιμός και τα νέα προϊόντα
Για το επετειακό της έτος η Apple σχεδιάζει προφανώς μια σειρά από νέα προϊόντα, μεταδίδει η FAZ. Αναμένεται ευρέως ότι ο όμιλος θα κυκλοφορήσει μια αναδιπλούμενη έκδοση του iPhone. Άλλοι κατασκευαστές έχουν τέτοια smartphones εδώ και καιρό στο πρόγραμμά τους. Επιπλέον υπάρχουν εικασίες σύμφωνα με τις οποίες η Apple θα μπορούσε να παρουσιάσει νέα ψηφιακά γυαλιά. Πρόκειται για μια συσκευή που θα είναι πιο κατάλληλη για καθημερινή χρήση από το Vision Pro και θα μπορούσε να ανταγωνιστεί τα επιτυχημένα γυαλιά Ray-Ban της Meta. Ο συνήθως καλά πληροφορημένος δημοσιογράφος Μαρκ Γκούρμαν από το ειδησεογραφικό πρακτορείο Bloomberg έγραψε ότι ο Κουκ κήρυξε αυτό το έργο ως «κορυφαία προτεραιότητα» στην εταιρεία.
Στον κλάδο γίνονται πολλές εικασίες για το ποιος θα μπορούσε κάποια στιγμή να διαδεχθεί τον Κουκ στην κορυφή της Apple. Ως ένας από τους εσωτερικούς φαβορί της εταιρείας αναφέρεται συχνά τελευταία ο 50χρονος Τζον Τέρνους, ο οποίος είναι υπεύθυνος ως Senior Vice President για την ανάπτυξη hardware και συνεπώς για όλες τις ηλεκτρονικές συσκευές. Η επιλογή του θα σήμαινε ότι η Apple μετά τον Κουκ ποντάρει ξανά εντονότερα στη δημιουργία νέων προϊόντων. Εκτός από τον Τέρνους, δεν υπάρχουν πάρα πολλοί προφανείς υποψήφιοι, δεδομένου μάλιστα ότι οι περισσότεροι διευθυντές στην ηγετική ομάδα της Apple είναι ήδη γύρω στα 60 έτη.
Ο Τιμ Κουκ, ο Τραμπ, οι δασμοί και οι προοπτικές της Apple
Ο Κουκ τηρεί στάση αναμονής για τυχόν σχέδια αποχώρησης. Σε ένα podcast πριν από δύο χρόνια με την ποπ σταρ Ντούα Λίπα δήλωσε ότι θα παραμείνει «για ένα διάστημα» στην Apple και δεν θα μπορούσε να φανταστεί μια ζωή χωρίς την επιχείρηση. Πέρυσι δήλωσε ότι δεν έχει στο μυαλό του τη συνταξιοδότηση σύμφωνα με τον «παραδοσιακό ορισμό» και ότι πάντα θα θέλει να εργάζεται. Θεωρείται πολύ πιθανό να παραμείνει συνδεδεμένος με την Apple μετά την παραίτησή του από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου ως πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου.
Αυτό που ενδεχομένως συνηγορεί υπέρ της παραμονής του Κουκ για ακόμη λίγο καιρό είναι η διπλωματική του ικανότητα στον χειρισμό του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ απείλησε επανειλημμένα την Apple πέρυσι με υψηλούς δασμούς, για παράδειγμα με μια προσαύξηση 25% στα εισαγόμενα iPhone. Ο όμιλος είναι πολύ ευάλωτος σε αυτό το σημείο, επειδή κατασκευάζει σχεδόν όλες τις συσκευές του στο εξωτερικό. Ο Κουκ χρησιμοποίησε όλα τα μέσα για να καλοπιάσει τον Τραμπ.
Σε μια επίσκεψη στον Λευκό Οίκο τον Αύγουστο, παρέδωσε στον πρόεδρο Τραμπ ένα δώρο που ήταν εν μέρει από χρυσό. Υποσχέθηκε επενδύσεις 600 δισ. δολ. στις ΗΠΑ. Με όλα αυτά φαίνεται να έχει κατευνάσει τον Τραμπ, τουλάχιστον προς το παρόν. Ο Τραμπ δεν έχει θέσει πλέον την Apple απευθείας στο στόχαστρο εδώ και μερικούς μήνες, και οι μέχρι τώρα οικονομικές επιβαρύνσεις από τους δασμούς είναι υποφερτές για τον κολοσσό της τεχνολογίας. Στην αρχή του επετειακού της έτους, η Apple φαίνεται να έχει μεγαλύτερες ανησυχίες να αντιμετωπίσει από την εμπορική πολιτική Τραμπ.
