Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ανακοίνωσαν την έναρξη μιας νέας στρατηγικής συνεργασίας με επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ), την έρευνα και τις κρίσιμες τεχνολογίες, σηματοδοτώντας ένα νέο κεφάλαιο στη μακρόχρονη τεχνολογική και επιστημονική τους σύμπραξη.
Η ανακοίνωση έγινε μέσω δημοσιοποίησης κοινής δήλωσης των υπουργείων εξωτερικών των δύο χωρών.
Η πρωτοβουλία αυτή φιλοδοξεί να εμβαθύνει και να θεσμοθετήσει τη συνεργασία των δύο χωρών σε τομείς αιχμής, με στόχο την οικονομική ανάπτυξη, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την ενίσχυση της ασφάλειας μέσω τεχνολογικής υπεροχής.
Παρόμοια συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών είχε ήδη υπογραφεί – ειδικά σε θέματα Ενέργειας και ΑΙ – ήδη από το καλοκαίρι του 2025, ενώ τώρα επεκτείνεται σε πολλούς άλλους τομείς.
Pax Silica
Η νέα συμφωνία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της λεγόμενης Pax Silica, μιας στρατηγικής προσέγγισης που στοχεύει στη διασφάλιση των τεχνολογικών «συνόρων» του μέλλοντος και στην προώθηση της επόμενης γενιάς επιστημονικής καινοτομίας.
Μέσα από αυτό το πλαίσιο, οι δύο κυβερνήσεις επιδιώκουν να δημιουργήσουν ένα αξιόπιστο και ασφαλές οικοσύστημα έρευνας και ανάπτυξης.
Κεντρικός άξονας της συνεργασίας είναι η από κοινού έρευνα, ανάπτυξη και επένδυση σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ενέργεια, οι προηγμένες υπολογιστικές τεχνολογίες, το διάστημα, η καινοτομία στην περιφέρεια των δικτύων (edge technologies) και οι ημιαγωγοί.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία ευαίσθητων τεχνολογιών και ερευνητικών δεδομένων, ώστε να διασφαλίζεται ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης και ασφάλειας για επιστήμονες, εταιρείες και κρατικούς φορείς.
Στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, προβλέπονται κοινές πρωτοβουλίες στη μηχανική μάθηση, με εφαρμογές στην υγεία, την κυβερνοασφάλεια και τα αυτόνομα συστήματα.
Παράλληλα, δίνεται βαρύτητα στην ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού, μέσω κοινών προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, αλλά και μέσω της δημιουργίας κοινών πλατφορμών βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας.
Επέκταση συνεργασίας στο Διάστημα
Η συνεργασία επεκτείνεται και στο διάστημα, με ενίσχυση της κοινής συμμετοχής σε διεθνή προγράμματα και πρωτοβουλίες διαστημικής επιστήμης.
Σημαντικός είναι επίσης ο ρόλος των ημιαγωγών, με τη διεύρυνση υφιστάμενων ερευνητικών προγραμμάτων που περιλαμβάνουν τεχνολογικές εταιρείες και από τις δύο χώρες.
Ένας ακόμη βασικός πυλώνας της συμφωνίας είναι η ρομποτική, με την έναρξη διμερών προγραμμάτων ανάπτυξης που αποσκοπούν στην επιτάχυνση της αυτοματοποίησης και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας κρίσιμων υποδομών μέσω της καινοτομίας.
Παράλληλα, προβλέπεται συνεργασία στις επιστήμες υλικών, με έρευνα σε υλικά νέας γενιάς που θεωρούνται απαραίτητα για εφαρμογές υψηλής τεχνολογίας.
Και στο ενεργειακό
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στις νέες πηγές ενέργειας, με κοινά ερευνητικά έργα σε προηγμένες ενεργειακές τεχνολογίες, όπως η αποθήκευση ενέργειας σε μπαταρίες, η βελτιστοποίηση ηλεκτρικών δικτύων και άλλα καινοτόμα ενεργειακά συστήματα.
Η υλοποίηση της στρατηγικής συνεργασίας θα εποπτεύεται από την Κοινή Ομάδα Οικονομικής Ανάπτυξης, η οποία θα λειτουργεί ως βασικό όργανο συντονισμού και παροχής στρατηγικής καθοδήγησης.
Αν και η συμφωνία δεν δημιουργεί νομικά δεσμευτικές υποχρεώσεις, αντανακλά τη σταθερή πεποίθηση ότι η στρατηγική σχέση ΗΠΑ–Ισραήλ αποτελεί σημαντικό παράγοντα οικονομικής ευημερίας και ασφάλειας και για τις δύο χώρες σε έναν κόσμο ταχύτατων τεχνολογικών αλλαγών.
