Η ευρωπαϊκή αγορά venture capital δεν χρηματοδοτεί πια απλώς την καινοτομία. Στοιχηματίζει σχεδόν αποκλειστικά στην τεχνητή νοημοσύνη. Σε μια περίοδο όπου η συνολική δραστηριότητα των VCs παραμένει υποτονική και η πρόσβαση σε κεφάλαια δυσκολεύει για την πλειονότητα των startups, η AI απορροφά ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο επενδύσεων, αναδιατάσσοντας τις ισορροπίες της αγοράς.
Στην Ελλάδα η εικόνα δεν διαφέρει ριζικά: σε επίπεδο κλαδικής κατανομής των επενδύσεων το 2025, η τεχνητή νοημοσύνη ηγήθηκε της συνολικής επενδυτικής δραστηριότητας, ακολουθούμενη από το SaaS, το HealthTech, το FinTech και την κυβερνοασφάλεια. Ταυτόχρονα, το DeepTech και το IoT συνέχισαν να κερδίζουν έδαφος, ενώ η Ρομποτική, το PropTech και το RetailTech αναδείχθηκαν ως δευτερεύουσες κατηγορίες ανάπτυξης.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με το 2026 EMEA Private Capital Outlook της PitchBook, μέσα στο 2026 η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να ξεπεράσει το 50% της συνολικής αξίας των ευρωπαϊκών deals, μετατρέποντας το venture capital σε αγορά υψηλής συγκέντρωσης και υψηλού ρίσκου.
Η τάση έχει ήδη παγιωθεί. Το 2025, σχεδόν τέσσερα στα δέκα ευρώ που επενδύθηκαν στην Ευρώπη κατευθύνθηκαν σε εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, την ώρα που οι υπόλοιποι κλάδοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με μειωμένη ρευστότητα και αυστηρότερα επενδυτικά φίλτρα. Η Ευρώπη ακολουθεί, με καθυστέρηση αλλά ταχύ βηματισμό, το αμερικανικό μοντέλο, όπου η AI κυριαρχεί ήδη στο venture capital.
Με την τεχνητή νοημοσύνη να αποτελεί πλέον όχι απλώς τον πιο «καυτό» τομέα του venture capital στην Ευρώπη, αλλά τον απόλυτο κυρίαρχο, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η ΑΙ θα συνεχίσει να προσελκύει κεφάλαια, αλλά αν η ευρωπαϊκή αγορά μπορεί να αντέξει μια τόσο έντονη επενδυτική «μονοκαλλιέργεια».
Ιστορική μετατόπιση κεφαλαίων στην τεχνητή νοημοσύνη
Η πρόβλεψη ότι η AI θα απορροφά πάνω από το 50% των συνολικών επενδύσεων των ευρωπαϊκών VC deals -σύμφωνα με τους αναλυτές- σηματοδοτεί μια ιστορική μετατόπιση κεφαλαίων, που αλλάζει τη φυσιογνωμία της αγοράς και επαναπροσδιορίζει τις επενδυτικές προτεραιότητες σε ολόκληρη την ήπειρο.
Η δυναμική είναι ήδη ορατή. Το 2025, οι επενδύσεις σε AI αντιστοιχούν στο 37,9% της συνολικής αξίας των VC συναλλαγών στην Ευρώπη, από 27,7% μόλις έναν χρόνο νωρίτερα. Πρόκειται για άνοδο σχεδόν δέκα ποσοστιαίων μονάδων σε διάστημα ενός έτους, σε μια περίοδο όπου το συνολικό venture οικοσύστημα δείχνει σημάδια κόπωσης και η χρηματοδότηση εκτός AI περιορίζεται.
Η PitchBook περιγράφει με σαφήνεια μια αγορά που έχει πλέον διχοτομηθεί: από τη μία πλευρά, η AI προσελκύει ολοένα και μεγαλύτερους γύρους χρηματοδότησης. Από την άλλη, οι μη AI τομείς αντιμετωπίζουν περιορισμένη πρόσβαση σε κεφάλαια. Το φαινόμενο αυτό εξηγεί γιατί, παρά την επιβράδυνση του συνολικού αριθμού deals, η αξία των επενδύσεων παραμένει συγκεντρωμένη σε λίγες, μεγάλες συναλλαγές.
Στα χνάρια των ΗΠΑ η Ευρώπη για την τεχνητή νοημοσύνη
Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί ευρωπαϊκή ιδιαιτερότητα. Στις ΗΠΑ, η AI απορροφά ήδη 63,3% της συνολικής αξίας των VC deals, ποσοστό που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς αλλά και ως μέτρο σύγκρισης για την Ευρώπη. Το χάσμα παραμένει σημαντικό, όμως η PitchBook εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή αγορά βρίσκεται σε φάση επιτάχυνσης και «ακολουθεί το αμερικανικό playbook»
Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα της μελέτης αφορά τις αποτιμήσεις. Παρά τη ραγδαία άνοδο του ενδιαφέροντος, οι ευρωπαϊκές AI startups εξακολουθούν να αποτιμώνται σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με τις αμερικανικές. Το 2025, η μέση αξία των χρηματοδοτικών γύρων σε AI εταιρείες στην Ευρώπη ανήλθε στα 2,6 εκατ. ευρώ, έναντι 5,9 εκατ. ευρώ στις ΗΠΑ.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η διαφορά στις pre-money αποτιμήσεις: 8,8 εκατ. ευρώ στην Ευρώπη, έναντι 44,4 εκατ. ευρώ στις ΗΠΑ. Η απόκλιση αυτή δεν αποθαρρύνει τους επενδυτές, αντιθέτως, λειτουργεί ως κίνητρο. Σύμφωνα με την PitchBook, η Ευρώπη εμφανίζεται ελκυστική ακριβώς επειδή οι αποτιμήσεις της AI, αν και αυξημένες, δεν έχουν φτάσει στα «φουσκωμένα» επίπεδα της αμερικανικής αγοράς. Αυτό δημιουργεί προσδοκίες για υψηλότερες αποδόσεις, ιδίως για funds που αναζητούν early ή mid-stage τοποθετήσεις.
Κίνδυνος για φούσκα στην τεχνητή νοημοσύνη
Παρά την αισιοδοξία, το report δεν αγνοεί τους κινδύνους. Η PitchBook αναγνωρίζει ότι οι σημερινές αποτιμήσεις AI φέρουν χαρακτηριστικά hype cycle, με τον κίνδυνο μιας απότομης διόρθωσης να παραμένει υπαρκτός. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Ευρώπη, η οποία ιστορικά εμφανίζει μικρότερη ανθεκτικότητα σε διορθωτικές κινήσεις, θα μπορούσε να δει την επενδυτική δραστηριότητα να «παγώνει» πιο γρήγορα από ό,τι στις ΗΠΑ.
Ταυτόχρονα, η μελέτη υπογραμμίζει ότι μέρος του χάσματος Ευρώπης–ΗΠΑ είναι δομικό. Κατακερματισμένες αγορές, μικρότερη κλίμακα, περιορισμένη δυνατότητα ταχείας διεθνούς ανάπτυξης και λιγότερα mature AI champions συνιστούν ανασταλτικούς παράγοντες. Χωρίς μεγαλύτερες και πιο ώριμες εταιρείες, η AI δύσκολα θα φτάσει στην Ευρώπη τα επίπεδα διείσδυσης που έχει κατακτήσει στις ΗΠΑ.
