Την εικόνα της ως προορισμός για καινοτόμες επιχειρήσεις δείχνει να βελτιώνει σταθερά η Ελλάδα, ωστόσο η σύγκριση με γειτονικές χώρες αποκαλύπτει τα όρια αυτής της προόδου. Σύμφωνα με τον Innovators Business Environment Index 2026, η χώρα κατατάσσεται στην 33η θέση παγκοσμίως ανάμεσα σε 125 οικονομίες, πίσω όχι μόνο από ισχυρά ευρωπαϊκά οικοσυστήματα, αλλά και από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
Ο δείκτης αποτυπώνει το πόσο εύκολο, προβλέψιμο και αξιόπιστο είναι το επιχειρηματικό περιβάλλον για κάποιον που θέλει να ιδρύσει και να αναπτύξει μια καινοτόμο εταιρεία. Και παρότι η συνολική επίδοση της Ελλάδας κρίνεται θετική, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα επιχειρηματικά και φορολογικά κίνητρα εξακολουθούν να αποτελούν το βασικό σημείο, στο οποίο η χώρα χάνει έδαφος έναντι ανταγωνιστικών αγορών της περιοχής.
Σύμφωνα με τον Innovators Business Environment Index 2026 της StartupBlink, που εξετάζει κατά πόσο το επιχειρηματικό περιβάλλον μιας χώρας είναι φιλικό, σταθερό και λειτουργικό για καινοτόμους ιδρυτές, η Ελλάδα, με σκορ 67,621 μονάδες, καταλαμβάνει μια πολύ καλή θέση παγκοσμίως. Ωστόσο, η επίδοση δεν αρκεί για να τη φέρει μπροστά από ανταγωνιστικές αγορές της περιοχής: υπολείπεται χωρών όπως η Βουλγαρία, που βρίσκεται στην 18η θέση παγκοσμίως με βαθμολογία 73,631 μονάδων, και η Ρουμανία στην 25η με 70,448 μονάδες.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 22η θέση, πίσω από τις ανεπτυγμένες οικονομίες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, αλλά και από χώρες όπως η Πορτογαλία. Στην περιοχή των Βαλκανίων βρίσκεται στην τρίτη θέση, επίσης, πίσω από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, εξέλιξη που αποδυναμώνει το αφήγημα της χώρας ως φυσικού κόμβου καινοτομίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Οι επιδόσεις της Ελλάδας στην καινοτομία
Ο Innovators Business Environment Index 2026 βασίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
- Ευκολία λειτουργίας μιας επιχείρησης (Ease of Operating a Business),
- Επιχειρηματικά κίνητρα (Business Incentives) και
- Αντίληψη της αγοράς (Market Perception).
Η εικόνα της Ελλάδας στους τρεις δείκτες είναι ανομοιογενής. Αναλυτικά:
- Στον πρώτο η Ελλάδα συγκεντρώνει 77,621 μονάδες και κατατάσσεται 34η παγκοσμίως. Η επίδοση αυτή δείχνει ότι έχουν γίνει βήματα στη λειτουργική πλευρά της επιχειρηματικότητας, όπως στη διαδικασία ίδρυσης μιας εταιρείας και τη γενικότερη διοικητική οργάνωση. Ωστόσο, χώρες όπως η Βουλγαρία εμφανίζονται πιο αποτελεσματικές στη μείωση της καθημερινής τριβής για τις επιχειρήσεις, κάτι που αντικατοπτρίζεται στη συνολική τους θέση.
- Στον πυλώνα Business Incentives, η Ελλάδα καταγράφει τη χαμηλότερη σχετική επίδοση: 59,269 μονάδες και είναι 32η θέση παγκοσμίως. Εδώ εντοπίζεται και το βασικό συγκριτικό μειονέκτημα έναντι της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. Ο πυλώνας αυτός περιλαμβάνει τη φορολογία, την πρόσβαση σε κεφάλαια και τη χρηματοοικονομική ελκυστικότητα. «Παρά τις επιμέρους παρεμβάσεις, όπως το καθεστώς non-dom, το συνολικό πλαίσιο παραμένει λιγότερο ανταγωνιστικό από αυτό χωρών με χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές και απλούστερες δομές», αναφέρει η αξιολόγηση.
- Αντίθετα, στον πυλώνα Market Perception, η Ελλάδα εμφανίζει καλύτερη εικόνα, με 69,461 μονάδες και 31η θέση παγκοσμίως. Η διεθνής αντίληψη για τη χώρα επηρεάζεται θετικά από παράγοντες, όπως η σταθερότητα, η διεθνής προσβασιμότητα και η κινητικότητα.
Τα θετικά που αναγνωρίζει η έκθεση
Η ανάλυση αναγνωρίζει ότι τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα υπάρχει σαφής προσπάθεια ευθυγράμμισης με διεθνή πρότυπα. Επισημαίνεται, δηλαδή, η έμφαση στην προσέλκυση διεθνών ιδρυτών και επενδυτών, η ενίσχυση της κινητικότητας ταλέντου και η βελτίωση των θεσμικών διαδρομών παραμονής, όπως η Golden Visa και τα νέα καθεστώτα φορολογικής κατοικίας. Επιπλέον, αναφέρονται θετικά οι φορολογικές εκπτώσεις για επενδύσεις σε νέες ελληνικές επιχειρήσεις, που δημιουργούν πιο δομημένο πλαίσιο για angel investing.
Παρά τα παραπάνω, όμως, η έκθεση είναι σαφής: τα επιχειρηματικά και φορολογικά κίνητρα παραμένουν το αδύναμο σημείο της Ελλάδας. Η χώρα υπολείπεται σε όρους καθαρής οικονομικής ελκυστικότητας, ειδικά όταν συγκρίνεται με γειτονικές χώρες που έχουν χτίσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στη φορολογία και τη χρηματοοικονομική απλότητα.
Οι ΗΠΑ στην κορυφή
Με βάση το Innovators Business Environment Index 2026 της StartupBlink, παγκόσμιος πρωταθλητής στο επιχειρηματικό περιβάλλον για καινοτόμους και ιδρυτές είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, που καταλαμβάνουν την πρώτη θέση. Οι ΗΠΑ συνδυάζουν μεγάλο μέγεθος αγοράς με υψηλή ευκολία ίδρυσης και λειτουργίας επιχειρήσεων, καθώς και ισχυρή πρόσβαση σε κεφάλαια και χρηματοοικονομικές υποδομές. Το επιχειρηματικό τους περιβάλλον χαρακτηρίζεται από θεσμικό βάθος και προβλέψιμες διαδικασίες, στοιχεία που τις καθιστούν σημείο αναφοράς σε παγκόσμιο επίπεδο.
Στη δεύτερη θέση ακολουθεί η Σιγκαπούρη, με τη χώρα να καταγράφει τις υψηλότερες αξιολογήσεις διεθνώς σε θέματα διακυβέρνησης, σταθερότητας, διεθνούς προσβασιμότητας και φορολογικών-χρηματοοικονομικών κινήτρων, αποτελώντας τον ισχυρότερο κόμβο επιχειρηματικού περιβάλλοντος στην περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού.
Την τριάδα των παγκόσμιων ηγετών συμπληρώνει το Ηνωμένο Βασίλειο, στην τρίτη θέση διεθνώς και την πρώτη στην Ευρώπη. Το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρεί εξαιρετικά ισχυρή επίδοση στην Πρόσβαση σε Κεφάλαια και Χρηματοοικονομικές Υποδομές, καθώς και στη διασυνοριακή τραπεζική και την προσιτότητα των χρηματοοικονομικών εργαλείων, παρά τις φορολογικές και θεσμικές προκλήσεις που επισημαίνονται στον δείκτη.
Στην πρώτη δεκάδα παγκοσμίως περιλαμβάνονται επίσης η Ελβετία (4η θέση), τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (5η), ο Καναδάς (6η), η Ολλανδία (7η), η Ιαπωνία (8η), η Σαουδική Αραβία (9η) και η Εσθονία (10η).
