Τέσσερις από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες των ΗΠΑ προγραμματίζουν να δαπανήσουν συνολικά περίπου 650 δισεκατομμύρια δολάρια μέσα στο 2026 σε κεφαλαιουχικές επενδύσεις, σηματοδοτώντας μια πρωτοφανή αύξηση των επενδύσεων σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης (AI) και data centers. Η κίνηση αυτή αντικατοπτρίζει τη βαθιά βεβαιότητα των εταιρειών ότι η επένδυση στην υπολογιστική ισχύ θα καθορίσει ποιοι θα κυριαρχήσουν στον ταχύτατα αναπτυσσόμενο τομέα των εργαλείων AI.
Οι δαπάνες αυτές, που έχουν προγραμματίσει η Alphabet, η Amazon.com, η Meta Platforms και η Microsoft, αποτελούν ρεκόρ για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες οποιασδήποτε μεμονωμένης εταιρείας την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με στοιχεία της Bloomberg. Το ύψος τους παραπέμπει σε μεγάλες ιστορικές επενδυτικές φάσεις, όπως η τηλεπικοινωνιακή φούσκα της δεκαετίας του 1990, η κατασκευή των σιδηροδρομικών δικτύων στις Ηνωμένες Πολιτείες τον 19ο αιώνα, τα μεταπολεμικά προγράμματα κατασκευής διαπολιτειακών αυτοκινητοδρόμων και ακόμη και τα ανακουφιστικά έργα της εποχής του New Deal.
Συνολικά, οι δαπάνες των τεχνολογικών κολοσσών για φέτος αναμένεται να αυξηθούν κατά 60% σε σχέση με το 2025, σηματοδοτώντας μια ακόμη επιτάχυνση του κύματος κατασκευής κέντρων δεδομένων που λαμβάνει χώρα παγκοσμίως. Η ανάπτυξη αυτών των εκτεταμένων εγκαταστάσεων, όπου φιλοξενούνται ράφια γεμάτα διακομιστές υψηλής ισχύος και ακριβούς τεχνολογίας επεξεργαστές, προκαλεί έντονη πίεση στον ενεργειακό εφοδιασμό, ανησυχίες για αύξηση τιμών και συγκρούσεις με τοπικές κοινότητες για τη χρήση νερού και ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, η συγκέντρωση αυτών των δαπανών σε λίγες πολύ μεγάλες εταιρείες εγείρει ερωτήματα για την πιθανή στρέβλωση των οικονομικών στοιχείων στις ΗΠΑ.
«Βλέπουν τον αγώνα για την παροχή υπολογιστικής ισχύος τεχνητής νοημοσύνης ως την επόμενη αγορά όπου ο νικητής θα πάρει τα πάντα ή θα πάρει τα περισσότερα», σημειώνει ο Gil Luria, αναλυτής της DA Davidson. «Και καμία από αυτές δεν είναι διατεθειμένη να χάσει».
Η Meta αυξάνει τις δαπάνες κατά 87%, η Microsoft κατά 66%
Η Meta ανακοίνωσε πρόσφατα ότι οι ετήσιες κεφαλαιουχικές δαπάνες της θα φτάσουν έως και 135 δισεκατομμύρια δολάρια – μια αύξηση περίπου 87% σε σχέση με πέρυσι. Την ίδια μέρα, η Microsoft ενημέρωσε για αύξηση 66% στις κεφαλαιουχικές δαπάνες του δεύτερου τριμήνου, υπερβαίνοντας τις εκτιμήσεις των αναλυτών και προβλέπεται να δαπανήσει περίπου 105 δισεκατομμύρια δολάρια για το οικονομικό έτος που λήγει τον Ιούνιο. Η ανακοίνωση αυτή προκάλεσε τη δεύτερη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση στην αγοραία αξία της μετοχής.
Όπως αναφέρει το Bloomberg, η Alphabet, που ιδρύθηκε σε ένα γκαράζ νότια του Σαν Φρανσίσκο το 1998, προκάλεσε αναστάτωση στους επενδυτές με την ανακοίνωση ότι θα δαπανήσει έως και 185 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Amazon ξεπέρασε αυτό το ποσό με προγραμματισμένες κεφαλαιουχικές δαπάνες ύψους 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το 2026, οδηγώντας σε πτώση της τιμής της μετοχής στην παράταση των συναλλαγών.
Η σύγκριση με άλλους κλάδους είναι εντυπωσιακή. Οι μεγαλύτεροι κατασκευαστές αυτοκινήτων, κατασκευαστές εξοπλισμού, σιδηροδρομικές εταιρείες, αμυντικοί εργολάβοι, πάροχοι ασύρματων υπηρεσιών, εταιρείες παράδοσης δεμάτων, μαζί με εταιρείες όπως η Exxon Mobil, η Intel, η Walmart και η General Electric, αναμένεται να δαπανήσουν συνολικά περίπου 180 δισεκατομμύρια δολάρια το 2026, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Bloomberg. Οι τέσσερις τεχνολογικοί γίγαντες σχεδιάζουν να δαπανήσουν σχεδόν τριπλάσιο ποσό, επικεντρώνοντας την επένδυση στην τεχνητή νοημοσύνη και τα κέντρα δεδομένων.
Κάθε εταιρεία χαράσσει μια ελαφρώς διαφορετική στρατηγική για την απόσβεση των επενδύσεών της, αλλά όλες βασίζονται στην ίδια υπόθεση: ότι εργαλεία όπως το ChatGPT της OpenAI και ανταγωνιστικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης θα διαδραματίσουν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στην εργασία και την καθημερινότητα. Η κατασκευή προηγμένων μοντέλων λογισμικού απαιτεί τη σύνδεση χιλιάδων τσιπ, που πωλούνται δεκάδες χιλιάδες δολάρια το καθένα, εξηγώντας τα τεράστια έξοδα. Οι επενδύσεις στηρίζονται επίσης στην προσδοκία ότι τα τελικά προϊόντα θα φέρουν εκθετική αύξηση των εσόδων στο μέλλον.
Οι δαπάνες αυτές έχουν αλλάξει δραματικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν εταιρείες που κάποτε είχαν περιορισμένο φυσικό αποτύπωμα. Η Meta και η Alphabet θεωρούσαν για χρόνια τα πολυτελή τους συγκροτήματα και τους χώρους γραφείων σημαντικό κομμάτι των περιουσιακών τους στοιχείων. Τώρα, το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαιουχικών τους δαπανών κατευθύνεται σε κέντρα δεδομένων και υποδομές AI. Πέρυσι, η Meta ξόδεψε για επενδυτικά έργα περισσότερα από ό,τι για έρευνα και ανάπτυξη – για πρώτη φορά σε έξι χρόνια – ενώ η εταιρεία κατείχε 176 δισεκατομμύρια δολάρια σε ακίνητα και εξοπλισμό, πενταπλάσιο ποσό σε σχέση με το 2019.
Παρά τις υψηλές φιλοδοξίες, υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις. Η κατασκευή κέντρων δεδομένων εντείνεται τη στιγμή που οι εταιρείες ανταγωνίζονται για περιορισμένους πόρους, όπως ηλεκτρολόγοι, φορτηγά τσιμέντου και τσιπ της Nvidia που παράγονται από την Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. «Υπάρχουν και θα υπάρχουν εμπόδια», επισημαίνει ο Luria.
Η χρηματοδότηση αυτών των επενδύσεων δεν αποτελεί πρόβλημα για τις εταιρείες, οι οποίες διαθέτουν τεράστια ταμειακά αποθέματα, αλλά η μετατόπιση μεγάλων ποσών σε αβέβαια έργα AI θέτει σε δοκιμασία την υπομονή των επενδυτών. Όπως αναφέρει ο Tomasz Tunguz, επενδυτής στη Theory Ventures: «Είχατε αυτές τις μηχανές παραγωγής μετρητών. Τώρα χρειάζονται περισσότερα μετρητά, γι’ αυτό δανείζονται».
Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι επενδυτικά κύματα όπως αυτό της AI δεν τελειώνουν πάντα καλά. Ωστόσο, η επίδρασή τους στην οικονομία είναι αναμφισβήτητη, επισημαίνει ο Tunguz. Οι επενδυτές φαίνονται πλέον πιο διστακτικοί, ακόμη και όταν οι βασικές δραστηριότητες των εταιρειών – από την ψηφιακή διαφήμιση και την αναζήτηση στο διαδίκτυο μέχρι το ηλεκτρονικό εμπόριο και το λογισμικό παραγωγικότητας – παραμένουν ισχυρές και τα έσοδα υπερβαίνουν τις προβλέψεις.
«Τι τρομάζει τον κόσμο; Σίγουρα η αφήγηση των αναλυτών και η ρητορική σχετικά με το πόσο γρήγορα η τεχνητή νοημοσύνη θα αναστατώσει τις επιχειρήσεις», λέει ο Steve Lucas, διευθύνων σύμβουλος της Boomi. «Δεν αμφισβητώ το δυναμικό της AI, αμφισβητώ το χρονικό πλαίσιο και τα οικονομικά».
Καθώς οι τεχνολογικοί γίγαντες επενδύουν τεράστια κεφάλαια στην τεχνητή νοημοσύνη, η αγορά παρακολουθεί με ενθουσιασμό τις νέες δυνατότητες και με επιφυλακτικότητα τους κινδύνους που συνοδεύουν τις εξαιρετικά υψηλές δαπάνες σε μια περίοδο αβεβαιότητας. Μπαίνουμε σε μια νέα εποχή της τεχνολογίας, όπου η επιτυχία θα κριθεί όχι μόνο από την καινοτομία, αλλά και από την ικανότητα των εταιρειών να διαχειριστούν τεράστια κεφάλαια σε έναν κόσμο που αλλάζει με αστραπιαίους ρυθμούς.
