Τα τελευταία τρία χρόνια, οι κατασκευαστές PC, smartphones και άλλων κονσολών βιντεοπαιχνιδιών ήλπιζαν να δουν τις πωλήσεις τους να επιταχύνονται χάρη στους κύκλους ανανέωσης.
Όμως δεν είχαν αναμφίβολα προβλέψει επαρκώς την άλλη πλευρά του νομίσματος: η αυξανόμενη όρεξη των επιχειρήσεων και των χρηστών του διαδικτύου για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) βρίσκεται στην πηγή μιας μαζικής έλλειψης τσιπ μνήμης, που έρχεται σιγά σιγά να μειώσει τα περιθώρια κέρδους τους.
Το «τέρας» που λέγεται Τεχνητή Νοημοσύνη καταβροχθίζει πλέον το ήμισυ της παγκόσμιας παραγωγής εξαρτημάτων μνήμης, αφήνοντας τους κατασκευαστές ηλεκτρονικών ειδών ευρείας κατανάλωσης σε μια κατάσταση στραγγαλισμού, που θα μπορούσε να παραταθεί, αναφέρει το ρεπορτάζ της γαλλικής εφημερίδας Les Echos.
Για να λειτουργήσουν τα κέντρα δεδομένων που είναι αφιερωμένα στην ΑΙ, οι γίγαντες της τεχνολογίας όπως η Google, η Amazon και η Oracle αγοράζουν πάντα περισσότερα εξαρτήματα μνήμης.
Τους επιτρέπουν -κυρίως στα νέα GPU- να αναπτύσσονται σε πλήρη ισχύ. Τόσο που οι τιμές τσιπ μνήμης εκτινάχθηκαν στο τέλος του προηγούμενου έτους και συνεχίζουν να ανεβαίνουν.
Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Counterpoint Research, οι τιμές των μνημών αυξήθηκαν κατά 50% στο τελευταίο τρίμηνο του 2025. Kαι αναμένεται να ανέβουν ακόμα περισσότερο, κατά 40% έως 50%, από τώρα έως το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2026.
Πράγματι, οι πρωτοπόροι της ΑΙ δεν κάνουν τίποτα άλλο, προς το παρόν, από το να αγοράζουν -ακριβά- αυτά τα εξαρτήματα, καθώς οι φιλοδοξίες τους είναι υψηλές και ο ανταγωνισμός σκληρός.
Οι μεγαλύτεροι κατασκευαστές μνημών, τρεις τον αριθμό σε παγκόσμια κλίμακα —Samsung, SK Hynix και Micron— ανακατανέμουν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους στα εξαρτήματα για τα κέντρα δεδομένων, στα οποία αποκομίζουν καλύτερο περιθώριο κέρδους.
Το νέο ενισχυμένο τσιπ μνήμης HBM4 της Samsung © Samsung
Η ίδια τάση ισχύει και για τη μνήμη flash με κατασκευαστές όπως οι Sandisk, YMTC και Kioxia που βλέπουν το μερίδιο των πωλήσεών τους για τα κέντρα δεδομένων να αυξάνεται μαζικά. Ταυτόχρονα οι μετοχές τους στο Χρηματιστήριο έχουν απογειωθεί.
Μειωμένα περιθώρια κέρδους
Στα ράφια, αυτή η έλλειψη έχει άμεσες συνέπειες στις τιμές πώλησης. Στο βασίλειο των PC, η Dell και η Lenovo έχουν ήδη προβλέψει να αυξήσουν τις τιμές τους κατά 20% έως 30%, με ότι αυτό σημαίνει στον απλό καταναλωτή και τελικό χρήστη.
Μάλιστα, σε ορισμένα μοντέλα το περιθώριο κέρδους μειώνεται δραματικά για μια τιμή ισοδύναμη. Κατά μέσο όρο, οι ειδικοί προβλέπουν μαζικές αυξήσεις τιμών 15% έως 20% στους φορητούς υπολογιστές από το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Μια πληροφορία πολύτιμη για πολλούς.
Tσιπ μνήμης DDR5 της Micron για ΑΙ data centers © Μicron
Μέσα σε λίγους μήνες, η τιμή των κιτ μνήμης DDR5 διπλασιάστηκε, ενώ το κόστος αποθήκευσης SSD εκτινάχθηκε κατά 20% έως 30%. Αυξήσεις που έρχονται ακόμη και να ανατρέψουν τις τάσεις της αγοράς: οι πωλήσεις των smartphone αναμένεται να μειωθούν κατά 5% φέτος.
Οι αγορές των PC και των κονσολών θα μπορούσαν επίσης να συρρικνωθούν κατά 9%. «Αυτή η διαρθρωτική ανισορροπία μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης δεν είναι απλώς μια βραχυπρόθεσμη διακύμανση», δήλωσε στέλεχος της Lenovo. Θα διαρκέσει για πολύ.
Ντοπαρισμένη από την ΑΙ η αγορά των ημιαγωγών
Η ανάπτυξη επιταχύνθηκε σαφώς εδώ και τρία χρόνια με την «έκρηξη» των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Τα έργα των κέντρων δεδομένων τροφοδοτούν τη ζήτηση για τσιπ ΑΙ. Αυτή την εβδομάδα, η αγορά των ημιαγωγών κοντεύει να φλερτάρει με το όριο του ενός τρισ. δολαρίων, ντοπαρισμένη από αυτήν την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Το 2025, τα έσοδα της βιομηχανίας είχαν ήδη εκτιναχθεί κατά 25% για να ανέλθουν στα 792 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε πριν από λίγες ημέρες η Semiconductor Industry Association.
Τσιπ μνήμης της κορεατικής SK Hynix © SK Hynix
Άλλοι ειδικοί της αγοράς, λιγότερο ενθουσιώδεις, επωφελούνται από αυτήν. Αυτό συμβαίνει με τα τσιπ μνήμης, όπως του κορεατικού SK Hynix και του αμερικανικού Micron. Ο πρώτος είδε τα κέρδη του να υπερδιπλασιάζονται πέρυσι. Ο δεύτερος ανακοίνωσε ένα πακέτο επενδύσεων 200 δισ. δολαρίων για να αυξήσει τις παραγωγικές του ικανότητες και να περιορίσει τις ελλείψεις.
Μια έκρηξη της αγοράς των τσιπ χάρη στην ΑΙ συνεπάγεται ωστόσο κινδύνους. Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο από την Deloitte, σχεδόν το 20% της αξίας της βιομηχανίας το 2026 θα προέρχεται από τις παραγγελίες τσιπ για την παραγωγική ΑΙ, δηλαδή περίπου 500 δισεκατομμύρια δολάρια.
Tα θύματα της ΑΙ
Κανείς δεν αγνοεί πλέον ποιο θα είναι το πραγματικό μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση, τις επιχειρήσεις, τις κοινωνικές μας σχέσεις ή την κοινωνία γενικότερα. Όμως δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει ότι βραχυπρόθεσμα, η απίστευτη άνοδος της ΑΙ έχει ήδη πολύ πραγματικά αποτελέσματα στο οικονομικό πεδίο.
Το πρώτο, θετικό, είναι η φρενίτιδα των επενδύσεων στα κέντρα δεδομένων και τα ηλεκτρονικά εξαρτήματα που, σύμφωνα με τους οικονομολόγους, συνέβαλε τουλάχιστον κατά μία ποσοστιαία μονάδα στην αύξηση του αμερικανικού ΑΕΠ πέρυσι. Δηλαδή κατά το ήμισυ – σε σχέση με την επίδραση όλων των άλλων παραγόντων.
Αλλά η όρεξη των γιγάντων της τεχνολογίας, στις Ηνωμένες Πολιτείες όπως και στην Κίνα, είναι τέτοια που ορισμένα κομμάτια της οικονομίας είναι στην πραγματικότητα τα παράπλευρα θύματα στο τσουνάμι της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι επιχειρήσεις που δεν θα μπορέσουν να πολεμήσουν τον ανταγωνισμό θα δουν τα προϊόντα και τα κέρδη τους να καταποντίζονται. Ένα έργο που το έχουμε δει πολλές φορές και με μεγάλα τεχνολογικά ονόματα, με πιο γνωστά αυτά στο χώρο των smartphones.
Πρώτα απ’ όλα, επειδή οι ανάγκες σε ημιαγωγούς αυξάνονται — και καθώς οι ανάγκες εξυπηρέτησης του οικοσυστήματος της ΑΙ είναι αυξανόμενες — αυτό αποτελεί μια δυναμική καμπύλη ανάπτυξης, ενώ πολλοί τομείς όπως τα smartphone και τα PC δεν είναι – κατ’ ουσίαν – παρά γραμμικές αγορές αντικατάστασης.
Επίσης, επειδή ο ανταγωνισμός μεταξύ των διαφόρων παικτών της ΑΙ είναι εντεινόμενος, πολλοί είναι έτοιμοι να πληρώσουν πολύ ακριβότερα -από ό,τι οι άλλες βιομηχανίες- για να αποκτήσουν επεξεργαστές και τα πολύτιμα εξαρτήματα μνήμης.
Mέχρι σήμερα νομίζαμε ότι η εξέλιξη της τεχνολογίας των υπολογιστών, των τάμπλετ, των smartphones, κλπ, βασίζεται κυρίως στο λογισμικό.
Όμως η πραγματική εξέλιξη κρύβεται σε αυτό το μικρό εξάρτημα που -χρόνο με το χρόνο- γίνεται καλύτερο και αποδοτικότερο: Το τσιπ. Και όποιος το παράγει σε ικανές ποσότητες είναι ο κυρίαρχος του παιχνιδιού.
