Ραντεβού στο… πεδίο επιχειρήσεων δίνει από τον Μάιο το εγχώριο οικοσύστημα αμυντικής τεχνολογίας, το οποίο, για πρώτη φορά συντονισμένα, καλείται να τεστάρει την ωριμότητά των συστημάτων του, συμμετέχοντας σε ασκήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων. Με αυτό τον τρόπο η αγορά κάνει ένα βήμα, ώστε η Ελλάδα να αποκτήσει made in Greece επιχειρησιακές λύσεις.
Πρακτικά, αρχής γενομένης από τον Μάιο, η ελληνική αμυντική καινοτομία περνά στο πραγματικό επιχειρησιακό περιβάλλον, καθώς το οικοσύστημα αποκτά πρόσβαση σε στρατιωτικές ασκήσεις, με στόχο να δοκιμάσει προϊόντα και λύσεις δίπλα στις Ένοπλες Δυνάμεις, σε συνθήκες που προσομοιάζουν άμεσα το πεδίο επιχειρήσεων. Στόχος είναι η αξιολόγηση ώριμων συστημάτων υψηλής τεχνολογικής ετοιμότητας, επιπέδου TRL 7 και άνω, ώστε οι Ένοπλες Δυνάμεις να εξετάσουν την άμεση αξιοποίησή τους.
Παράλληλα, τα δεδομένα που θα συλλεχθούν θα επιτρέψουν την προσαρμογή τακτικών και επιχειρησιακών δογμάτων, καθώς η τεχνολογία πλέον επηρεάζει άμεσα τον τρόπο διεξαγωγής των επιχειρήσεων. Η διαδικασία δεν περιορίζεται σε απλές επιδείξεις. Οι εταιρείες θα συμμετάσχουν σε σενάρια πραγματικής επιχειρησιακής χρήσης, ενώ θα λαμβάνουν καθοδήγηση με βάση τα συμπεράσματα των δοκιμών, ώστε να προσαρμόζουν και να αναβαθμίζουν σταδιακά τα προϊόντα τους.
Η πρωτοβουλία, που υλοποιείται από το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) σε συνεργασία με το ΓΕΕΘΑ και τα Γενικά Επιτελεία, επιχειρεί να γεφυρώσει ένα από τα μεγαλύτερα διαρθρωτικά κενά της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας: τη σύνδεση μεταξύ καινοτομίας και πραγματικών επιχειρησιακών αναγκών.
Οι ασκήσεις των αμυντικών συστημάτων και το χρονοδιάγραμμα
Το πρόγραμμα για το 2026 εκτείνεται σχεδόν σε όλη τη διάρκεια του έτους και καλύπτει το σύνολο των Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων. Η αρχή γίνεται τον Μάιο και τον Ιούνιο σε ασκήσεις του Πολεμικού Ναυτικού, με έμφαση στην προστασία ναυτικών δυνάμεων, στην επιτήρηση θαλάσσιων και υποθαλάσσιων περιοχών και στην εκτέλεση επιθετικών επιχειρήσεων μέσω μη επανδρωμένων μέσων.
Τον Ιούνιο ακολουθούν διακλαδικές δραστηριότητες υπό τον συντονισμό του ΓΕΕΘΑ με συμμετοχή όλων των Κλάδων, όπου το επίκεντρο μεταφέρεται στην αξιοποίηση UxVs σε επιθετικές και αμυντικές επιχειρήσεις μέσα σε περιβάλλον ηλεκτρονικού πολέμου και στην απόκτηση επίγνωσης κατάστασης.
Το φθινόπωρο και συγκεκριμένα τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, το Πολεμικό Ναυτικό πραγματοποιεί ασκήσεις μικρής κλίμακας με ανάλογη θεματολογία, ενώ τον Νοέμβριο ο Στρατός Ξηράς θα δοκιμάσει συστήματα που υποστηρίζουν χερσαίες επιχειρήσεις και επιχειρησιακή αξιοποίηση μη επανδρωμένων και αυτόνομων μέσων.
ΕΛΚΑΚ-ασκήσεις-ΕΔ ©ΕΛΚΑΚ
Τεχνολογίες ηλεκτρονικού πολέμου
Το εύρος των τεχνολογιών που θα δοκιμαστούν είναι ενδεικτικό της αλλαγής που συντελείται στο σύγχρονο πεδίο μάχης. Στα σενάρια περιλαμβάνονται θαλάσσια και εναέρια μη επανδρωμένα συστήματα (UUV, USV, UAV), περιπλανώμενα πυρομαχικά και μέσα αναχαίτισης, καθώς και μη επανδρωμένα χερσαία οχήματα για αναγνώριση, επιτήρηση, logistics και υποστήριξη πυρός.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται σε τεχνολογίες ηλεκτρονικού πολέμου, ανθεκτικότητα σε παρεμβολές GNSS, δυνατότητες swarming, stealth χαρακτηριστικά και συστήματα hard και soft kill. Παράλληλα, δοκιμάζονται εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, edge computing και συγχώνευσης δεδομένων, καθώς και αρχιτεκτονικές κοινής επιχειρησιακής εικόνας και δικτύων κατανεμημένων αποστολών.
Η επιλογή αυτή δείχνει ότι το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από τα μεμονωμένα οπλικά συστήματα στις δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις και στην πληροφορία ως κρίσιμο επιχειρησιακό πολλαπλασιαστή ισχύος.
Από τις δοκιμές στις συμβάσεις
Η συμμετοχή των εταιρειών -όπως γνωστοποίησε το ΕΛΚΑΚ- θα ξεκινήσει μέσω διαδικασίας προκαταρκτικών διαβουλεύσεων, που θα συνδιαμορφώνουν τις δοκιμές και τα κριτήρια αξιολόγησης. Σε επόμενο στάδιο θα σχεδιάζονται επιχειρησιακά σενάρια δοκιμών, προσαρμοσμένα στις ανάγκες των χρηστών.
Εφόσον διαπιστωθεί επιχειρησιακό ενδιαφέρον, θα εξετάζεται η σύναψη συμβάσεων περαιτέρω έρευνας και ανάπτυξης, δημιουργώντας για πρώτη φορά έναν σαφή μηχανισμό μετάβασης από την καινοτομία στην προμήθεια.
Το οικοσύστημα «διψά για μεγαλύτερη ορατότητα στις επιχειρησιακές ανάγκες», σχολίασε χθες ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΚΑΚ, κ. Παντελής Τζωρτζάκης, σημειώνοντας ότι η πρόσβαση στο πεδίο επιτρέπει στις εταιρείες να σχεδιάσουν λύσεις σε στενή συνεργασία με τους επιχειρησιακούς χρήστες.
Όπως σχολιάζει η αγορά, η κίνηση αυτή λειτουργεί και ως θεσμική τομή, με το ΕΛΚΑΚ να αναλαμβάνει τον ρόλο κεντρικής πύλης πρόσβασης του οικοσυστήματος στις στρατιωτικές ασκήσεις, δημιουργώντας μια πλήρη αλυσίδα ανάπτυξης: επιχειρησιακή ανάγκη, δοκιμή, ανατροφοδότηση, βελτίωση και πιθανή σύμβαση.
Τα νέα έργα που έρχονται
Το ΕΛΚΑΚ έχει δρομολογήσει ήδη για το 2026 δώδεκα νέα αμυντικά έργα με σαφές τεχνολογικό αποτύπωμα. Από την κυβερνοάμυνα και τα μη επανδρωμένα συστήματα, μέχρι την ανάπτυξη πυρομαχικών ακριβείας, αλλά και εθνικού πλοίου, το ΕΛΚΑΚ θα προκηρύξει νέες δράσεις, θέτοντας την εγχώρια αμυντική βιομηχανία και τις startups του κλάδου σε αυξημένη ετοιμότητά για τη διεκδίκησή τους.
Tην ίδια στιγμή, εντός των επόμενων εβδομάδων, θα ανακοινώσει τις πρώτες συμβάσεις από τα έργα που προκήρυξε το 2025, σηματοδοτώντας την είσοδό τους σε φάση υλοποίησης με ακόμη μεγαλύτερη ταχύτητα. Ο Προγραμματικός Ορίζοντας Έργων για το 2026 περιλαμβάνει έργα που αφορούν λύσεις κυβερνοασφάλειας και ανθεκτικότητας κρίσιμων υποδομών, όπως η αναβάθμιση του Επιχειρησιακού Κέντρου Ασφάλειας για την πρόληψη και αντιμετώπιση κυβερνοεπιθέσεων, αξιοποιώντας ΑΙ, μηχανική μάθηση και ανάλυση δεδομένων.
Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη αυτόνομων και μεταφερόμενων συστημάτων θαλάσσιας επιτήρησης, καθώς και συστημάτων κατηγοριοποίησης και αξιοποίησης αποστολών επιτήρησης στο πλαίσιο του NATO Class I. Έτερα έργα αφορούν την αντιμετώπιση εχθρικών UAVs, με χρήση συνδυαστικών τεχνολογιών αισθητήρων, RF/IR ανάλυσης και GPS guidance, ενισχύοντας την προστασία κρίσιμων υποδομών και δυνάμεων πεδίου.
Η ατζέντα του 2026 δεν περιορίζεται στα συστήματα επιτήρησης. Περιλαμβάνει έργα όπως η ανάπτυξη περιπλανώμενων πυρομαχικών (loitering munition) κατηγορίας NATO Class II, η ανάπτυξη συστημάτων υποθαλάσσιας επιτήρησης για την προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων και μεγάλων θαλάσσιων περιοχών, καθώς και η ανάπτυξη μη επανδρωμένου UAV/VTOL για αποστολές ISR και έγκαιρης προειδοποίησης.
Στον ίδιο άξονα εντάσσονται και έργα ανάπτυξης interceptor drones για την αναχαίτιση εχθρικών UAVs, αλλά και αυτόνομων κόμβων παρατήρησης, απόκρυψης και παροχής ενέργειας. Κομβικής σημασίας θεωρείται και η αρχιτεκτονική εθνικού συστήματος C2I-K2 (DPY), που λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος, επιτρέποντας τη διαλειτουργικότητα και τη συνδυαστική αξιοποίηση των επιμέρους δυνατοτήτων.
