Σε λειτουργία τίθεται από σήμερα το απόγευμα η νέα ψηφιακή πλατφόρμα railway.gov.gr, σηματοδοτώντας ένα νέο κεφάλαιο στη διαφάνεια και την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών στη χώρα. Για πρώτη φορά, οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τη θέση κάθε αμαξοστοιχίας, την ταχύτητά της και τη γραμμή στην οποία κινείται, μέσα από το κινητό ή τον υπολογιστή τους.
Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της υποχρεωτικής εγκατάστασης δύο προηγμένων δεκτών GNSS σε κάθε μηχανή, καθώς και δορυφορικής σύνδεσης στο διαδίκτυο. Χάρη στη χρήση του Hellenic Positioning System (HEPOS), το στίγμα κάθε συρμού μεταδίδεται ανά λίγα δευτερόλεπτα με ακρίβεια έως και 5 εκατοστών, υπερβαίνοντας κατά πολύ τις δυνατότητες της παραδοσιακής τεχνολογίας GPS.
Σε εξέλιξη λοιπόν βρίσκεται η εγκατάσταση δορυφορικής συνδεσιμότητας (Starlink) σε 148 μηχανές. Ήδη έχει ολοκληρωθεί η τοποθέτηση σε 13 επιβατικές αμαξοστοιχίες, ενώ εντός των επόμενων εβδομάδων ακολουθούν οι εμπορευματικές, με στόχο έως το τέλος Απριλίου να καλύπτεται το σύνολο των τρένων που κινούνται σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Προαστιακό.
Σε πραγματικό χρόνο, το σύστημα παρακολουθεί όχι μόνο τη θέση αλλά και την ταχύτητα κάθε τρένου. Ειδικός αλγόριθμος λειτουργεί με τρία επίπεδα ειδοποίησης: χαμηλό επίπεδο όταν οι αμαξοστοιχίες βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, μεσαίο επίπεδο όταν η απόσταση μειώνεται και υψηλό επίπεδο συναγερμού όταν δύο τρένα κινούνται στην ίδια γραμμή. Σε αυτή την περίπτωση, το σύστημα ενεργοποιεί αυτόματα ειδοποιήσεις προς τους εμπλεκόμενους μηχανοδηγούς και τα κέντρα ελέγχου, καταγράφοντας πότε και πού εντοπίστηκε ο κίνδυνος και ποιες ενέργειες πρέπει να ακολουθηθούν.
Παράλληλα, για πρώτη φορά ολοκληρώθηκε πλήρης χαρτογράφηση του σιδηροδρομικού δικτύου με εργαλεία GIS, μια διαδικασία που δεν υπήρχε μέχρι σήμερα και συνεχίζεται δυναμικά. Το δίκτυο, οι γραμμές, οι σήραγγες, οι γέφυρες και οι ισόπεδες διαβάσεις είναι πλέον καταγεγραμμένα με ακρίβεια εκατοστού, ενώ τα δεδομένα εμπλουτίζονται συνεχώς. Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε και το Ψηφιακό Μητρώο Σιδηροδρομικών Δεδομένων, το οποίο περιλαμβάνει 15.920 καταγεγραμμένα στοιχεία υποδομής και εξοπλισμού. Το μητρώο αποτυπώνει τι ακριβώς λειτουργεί και τι όχι στο δίκτυο – από σήματα και διαβάσεις έως γέφυρες και κρίσιμες εγκαταστάσεις – ενισχύοντας τη διαφάνεια και καλύπτοντας σχετική σύσταση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων.
Η πλατφόρμα περιλαμβάνει επίσης αναλυτική καταγραφή του τροχαίου υλικού, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία: συνολικά 3.751 βαγόνια , εκ των οποίων 118 μηχανές, 388 επιβατικά βαγόνια και 3.118 εμπορευματικά. Τα δεδομένα αυτά συνδέονται με ψηφιακό ημερολόγιο συντήρησης, εισάγοντας για πρώτη φορά διαδικασίες προληπτικής συντήρησης με πλήρη καταγραφή ενεργειών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην επιτήρηση σηράγγων και κρίσιμων σημείων. Παράλληλα, θα αναπτυχθούν οι λεγόμενες «έξυπνες σήραγγες», με αισθητήρες υγρασίας, θερμοκρασίας και κάμερες live streaming. Τα δεδομένα αυτά θα ενσωματωθούν στο railway.gov.gr, ώστε οποιαδήποτε ανωμαλία – όπως αύξηση θερμοκρασίας – να ενεργοποιεί αυτόματα προειδοποιήσεις και συνεχή επιτήρηση.
Η λειτουργία του railway.gov.gr εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού και της αναδιοργάνωσης του ελληνικού σιδηροδρόμου, όπως αυτός θεσμοθετήθηκε με τον σχετικό νόμο που ψηφίστηκε τον Ιούλιο του 2025. Το νέο θεσμικό πλαίσιο καθιστά υποχρεωτική για όλες τις εταιρείες τη χρήση των νέων ψηφιακών υποδομών, ενώ προβλέπει και την εγκατάσταση υπολογιστών και οθονών σε όλες τις μηχανές. Στόχος, όπως επισημαίνεται από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, είναι η δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής υποδομής που θα επιτρέπει την άμεση πρόληψη, την έγκαιρη απόκριση και την πλήρη ανάλυση κάθε συμβάντος, με τεκμηριωμένα δεδομένα και χρονικές σημάνσεις.
