Τα κεφάλαια της τεχνολογίας στην Ευρώπη αλλάζουν κατεύθυνση. Μετά από μια δεκαετία όπου οι επενδυτές αναζητούσαν τις επόμενες fintech, τα marketplaces και τις εφαρμογές καταναλωτικού λογισμικού, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον σε έναν πολύ διαφορετικό κλάδο: την αμυντική τεχνολογία.
Μάλιστα η μεταβολή είναι μετρήσιμη: μέσα σε ένα μόνο έτος οι επενδύσεις venture capital σε ευρωπαϊκές startups του Defence-Security-Resilience έφτασαν τα 8,7 δισ. ευρώ, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ. Το σημαντικότερο, όμως, δεν είναι μόνο το ύψος των κεφαλαίων, αλλά η συγκέντρωσή τους.
Το μεγαλύτερο μέρος κατευθύνεται σε τρεις αγορές: startups σε Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία και Γαλλία «σήκωσαν» τα 2/3 των κεφαλαίων venture capital funds, που κατευθύνθηκαν στην Άμυνα και πλέον εξελίσσονται στους βασικούς κόμβους της νέας βιομηχανίας, προσελκύοντας εταιρείες, επενδυτικά funds και στρατηγικές συνεργασίες.
«Η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται μπροστά σε μια σιωπηλή αλλά βαθιά βιομηχανική αναδιάρθρωση. Δεν αφορά την πράσινη ενέργεια, ούτε την ψηφιακή οικονομία με τη στενή έννοια. Αφορά την άμυνα, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα κρατών και υποδομών» σχολίασε στο powergame.gr στέλεχος της ελληνικής αγοράς κεφαλαίων.
Σε αυτή τη συγκυρία, η Ελλάδα αν και δεν συγκαταλέγεται -προφανώς- στα μεγαθήρια του defence tech της Ευρώπης, κάνει τις πρώτες ουσιαστικές κινήσεις για να αποκτήσει οργανωμένο οικοσύστημα, οι οποίες μάλιστα δεν μένουν απαρατήρητες ούτε από τους επενδυτές ούτε από τους μεγάλους ευρωπαϊκούς παίκτες του κλάδου.
Πού πάνε τα λεφτά
Στην πράξη -όπως δείχνει report της Dealroom.co, διαμορφώνεται ένας νέος κλάδος deep tech, όπου η τεχνολογία συνδέεται άμεσα με την οικονομική και ενεργειακή ασφάλεια. Τεχνητή νοημοσύνη, drones, δορυφορικά συστήματα, κβαντικές επικοινωνίες και προηγμένοι επεξεργαστές υπολογιστών δεν αποτελούν πλέον μόνο ερευνητικά πεδία αλλά εμπορικές δραστηριότητες που προσελκύουν δισεκατομμύρια.
Οι αριθμοί δείχνουν το μέγεθος της μετατόπισης. Το 2025 οι επενδύσεις venture capital σε ευρωπαϊκές startups του κλάδου έφτασαν τα 8,7 δισ. δολάρια, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί. Η αύξηση ήταν 55% σε σχέση με το προηγούμενο έτος και σχεδόν τετραπλάσια σε ορίζοντα πενταετίας.
Η σημασία δεν είναι μόνο ποσοτική, όπως επισημαίνουν οι συντάκτες του report της Dealroom.co (Defence, Security and Resilience in Europe The state of startups and venture capital – 2026). Το 13% όλων των επενδύσεων venture capital στην Ευρώπη κατευθύνεται πλέον σε εταιρείες άμυνας, ασφάλειας και ανθεκτικότητας, ενώ το 43% της χρηματοδότησης deep tech καταλήγει στον ίδιο τομέα. Ουσιαστικά, η Ευρώπη δημιουργεί έναν νέο βιομηχανικό πυλώνα, στον οποίο η τεχνολογία αντιμετωπίζεται ως στρατηγική υποδομή.
Οι επενδύσεις των χωρών στην αμυντική τεχνολογία για το 2025 ©Dealroom.co
Ο νέος χάρτης των επενδύσεων
Η κατανομή των επενδύσεων αποκαλύπτει έναν σαφή γεωγραφικό χάρτη. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία βρίσκονται στην κορυφή της χρηματοδότησης, προσελκύοντας 2,9 δισ. και 2,1 δισ. αντίστοιχα το 2025. Μαζί με τη Γαλλία συγκεντρώνουν περίπου το 68% των συνολικών κεφαλαίων του κλάδου. Η εικόνα αυτή δεν είναι τυχαία. Οι τρεις αυτές χώρες συνδυάζουν βιομηχανική βάση, πανεπιστημιακή έρευνα και πρόσβαση σε επενδυτικά κεφάλαια.
Παράλληλα, η Ολλανδία και η Φινλανδία εμφανίζουν υψηλό ποσοστό των επενδύσεων τους να κατευθύνεται στον συγκεκριμένο τομέα, ενώ χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης αυξάνουν ταχύτατα τον αριθμό των συναλλαγών.
Η γεωγραφία αποτυπώνεται και σε επίπεδο πόλεων. Το Μόναχο αποτελεί τον μεγαλύτερο κόμβο επενδύσεων στην Ευρώπη, ενώ το Λονδίνο και το Παρίσι ακολουθούν. Το Ελσίνκι αναδεικνύεται σε ανερχόμενο hub.
Οι βαριές χρηματοδοτήσεις
Η κατανομή των κεφαλαίων αντικατοπτρίζεται και στις ίδιες τις εταιρείες. Οι μεγαλύτεροι γύροι χρηματοδότησης του 2025 συγκεντρώθηκαν σε τομείς όπως η κβαντική υπολογιστική, η τεχνητή νοημοσύνη και τα δορυφορικά συστήματα.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Quantinuum συγκέντρωσε περίπου 800 εκατ. δολάρια για κβαντική υπολογιστική. Στη Γερμανία, η Helsing άντλησε 600 εκατ. ευρώ για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης στην άμυνα, ενώ η Quantum Systems εξασφάλισε 340 εκατ. ευρώ για drones επιτήρησης.
Η Φινλανδία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μικρότερης οικονομίας που εξελίσσεται σε τεχνολογικό κόμβο. Η IQM συγκέντρωσε 320 εκατ. δολάρια για κβαντικούς υπολογιστές και η ICEYE χρηματοδοτήθηκε για δορυφορική παρατήρηση της Γης.
Στον διαστημικό τομέα, η Isar Aerospace στη Γερμανία έλαβε 150 εκατ. ευρώ για εκτοξευτές μικρών δορυφόρων, ενώ η Destinus στην Ολλανδία αναπτύσσει υπερηχητικά αεροσκάφη.
Οι επενδύσεις των χωρών στην αμυντική τεχνολογία για το 2025 ©Dealroom.co
Τεχνολογίες που οδηγούν τις επενδύσεις
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ο κυρίαρχος κλάδος μεταξύ των επενδύσεων στο defence. Το 44% της χρηματοδότησης κατευθύνθηκε σε εφαρμογές AI, από ανάλυση δεδομένων μέχρι αυτόνομα οπλικά συστήματα.
Σημαντικές χρηματοδοτήσεις σηκώνουν και οι εταιρείες που έχουν σχέση με τα drones και την επιτήρηση υποδομών. Οι επενδύσεις στην κατηγορία «Awareness, Understanding and Decision Making» έφτασαν τα 1,7 δισ. και αυξήθηκαν κατά 60% σε έναν χρόνο. Η χρήση δορυφόρων και αυτόνομων συστημάτων επιτήρησης αλλάζει τόσο τη στρατιωτική όσο και την πολιτική ασφάλεια.
Παράλληλα, η ασφάλεια κρίσιμων τεχνολογιών, που αφορά κβαντική κρυπτογραφία, επεξεργαστές AI και υπολογιστικά συστήματα, προσέλκυσε 2,4 δισ. δολάρια, σημειώνοντας υπερδιπλάσια αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Ο ρόλος των κρατών και των επενδυτών
Παρά την έντονη παρουσία venture capital funds στις χρηματοδοτήσεις της Άμυνας, η αγορά δεν είναι καθαρά ιδιωτική. Πάνω από το 80% της χρηματοδότησης προέρχεται από VC κεφάλαια, αλλά αυξάνεται και η δανειακή χρηματοδότηση και τα grants. Μάλιστα, η χρηματοδότηση μέσω δανείων πολλαπλασιάστηκε 26 φορές μέσα σε πέντε χρόνια.
Ταυτόχρονα, τα κράτη δημιουργούν ειδικά επενδυτικά ταμεία άμυνας και ασφάλειας. Η τεχνολογία θεωρείται πλέον κρίσιμος παράγοντας κυριαρχίας, καθώς συνδέεται με επικοινωνίες, ενέργεια, υποδομές και κυβερνοασφάλεια.
Όσον αφορά τα exits η αγορά περνά πλέον σε φάση ωρίμανσης. Οι εξαγορές εταιρειών είναι τετραπλάσιες σε σχέση με τέσσερα χρόνια πριν και οι συνεργασίες με μεγάλες αμυντικές βιομηχανίες αυξάνονται. Πρακτικά δηλαδή οι startups δεν αποτελούν πλέον μόνο ερευνητικές ομάδες αλλά προμηθευτές πραγματικών συστημάτων.
Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες του report, η αγορά της αμυντικής τεχνολογίας εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους επενδυτικούς τομείς της ηπείρου και τα δισεκατομμύρια που κατευθύνονται σε αυτήν δείχνουν ότι δεν πρόκειται για μια συγκυριακή ανάπτυξη, αλλά για μια διαρθρωτική αλλαγή της ευρωπαϊκής οικονομίας. Οι δε χώρες που συγκεντρώνουν κεφάλαια, εταιρείες και τεχνογνωσία αποκτούν και τον έλεγχο των τεχνολογιών που θα καθορίσουν την επόμενη δεκαετία.
