Σε τρία μεγάλα Ευρωπαϊκά έργα που εστιάζουν στη σύνδεση της βιοτεχνολογίας με την αγροδιατροφή, μετέχει το ATE Cluster και μέλη της μεγάλης ΑγροΔιατροφικής Σύμπραξης, η οποία απαρτίζεται από 13 εξαγωγικές εταιρείες του κλάδου τροφίμων, φορείς υποστήριξης των εξαγωγών, πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα.
Η Αγροδιατροφική Εξαγωγική Σύμπραξη ή αλλιώς το AgroTech Expo Cluster ή ακόμη πιο συντομογραφικά, το ATE Cluster, ιδρύθηκε το 2020, άντεξε στη δύσκολη διετία του κορωνοΐου και απέδειξε, από το 2022 και μετά, ότι οι Συμπράξεις, τα λεγόμενα clusters, μπορούν να λειτουργήσουν αποδοτικά και στην Ελλάδα, εάν οι φορείς και οι επιχειρήσεις που τα συναπαρτίζουν, αντιλαμβάνονται τα οφέλη που μπορούν να προκύψουν από τη συνεργασία και τις δικτυώσεις, για την επίτευξη κοινών αναπτυξιακών στόχων.
Όπως δήλωσε στο powergame.gr o γενικός διευθυντής του ATE Cluster, Θεόδωρος Τσαμουρτζής, η Σύμπραξη λειτουργεί και ως καταλύτης για την ενσωμάτωση της βιοτεχνολογίας στην παραγωγή και την εξαγωγή τροφίμων. Έτσι, τόσο το cluster, όσο και μέλη του, συμμετέχουν στα έργα Β-Resilient, Biotech4Food και στο νέο έργο GRAPPA.
Θεόδωρος Τσαμουρτζής, γενικός διευθυντής ATE Cluster ©Tsamourtzis
O κ. Τσαμουρτζής υπογράμμισε ότι η βιοτεχνολογία αποτελεί σήμερα έναν από τους πιο δυναμικούς πυλώνες μετασχηματισμού της αγροδιατροφικής παραγωγής, επηρεάζοντας τόσο την ποιότητα των τροφίμων,όσο και τη βιωσιμότητα των παραγωγικών διαδικασιών.
Στην Κεντρική Μακεδονία, μια περιοχή με ισχυρή αγροτική και βιομηχανική βάση, η αξιοποίηση της βιοτεχνολογίας συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων, την αξιοποίηση της οργανικής βιομάζας και τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Η εφαρμογή της βιοτεχνολογίας στον αγροδιατροφικό τομέα, και ειδικότερα στον τομέα των τροφίμων, περιλαμβάνει σύγχρονες τεχνικές που βελτιώνουν τη διατροφική αξία, αυξάνουν τη διάρκεια ζωής των προϊόντων, δημιουργούν νέα συστατικά μέσω μικροοργανισμών.
Παραγωγή νέων προϊόντων
Μάλιστα, όπως επισήμανε ο κ. Τσαμουρτζής, μέσα από διεργασίες όπως η ζύμωση, η ενζυμική επεξεργασία και η αξιοποίηση μικροοργανισμών, παράγονται νέα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Οι διεργασίες αυτές χρησιμοποιούνται ευρέως από τις βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων (γαλακτοκομικές, οινοποιεία, ζυθοποιεία, παραγωγoύς ζύμης, κλπ) ενώ νέα προϊόντα δημιουργούνται σε συνεργασία των εταιρειών – μελών του ΑΤΕ Cluster, τόσο με το ΑΠΘ όσο και με το ΔΙΠΑΕ και το ΕΚΕΤΑ.
Μέσω των συνεργασιών μεταξύ εταιρειών και ερευνητών, η χρήση της βιοτεχνολογίας εξειδικεύεται σε νέους τομείς, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη λειτουργικών τροφίμων και καινοτόμων συστατικών, τα οποία ανταποκρίνονται στις σύγχρονες διατροφικές απαιτήσεις.
Τελικά, η χρήση της βιοτεχνολογίας συμβάλλει σημαντικά στην παραγωγή ασφαλέστερων, ποιοτικότερων και πιο βιώσιμων τροφίμων, ενώ παράλληλα μειώνει τις απώλειες και τα απόβλητα. Η σημασία της ενισχύεται περαιτέρω από την ανάγκη μετάβασης σε ένα κυκλικό μοντέλο οικονομίας, όπου τα υποπροϊόντα της αγροδιατροφικής αλυσίδας αξιοποιούνται, προσφέροντας νέους τομείς ανάπτυξης των επιχειρήσεων στον κλάδο της βιομηχανίας τροφίμων.
ΑTE Cluster και Βιοτεχνολογία
Η Αγροδιατροφική Εξαγωγική Σύμπραξη (AgroTech Export Cluster/ATE Cluster), αποτελεί μια πρωτοβουλία του Συνδέσμου Εξαγωγέων Ελλάδος ( ΣΕΒΕ) και του ΕΚΕΤΑ και μέσα από τη δράση της:
- συνδέονται επιχειρήσεις με ερευνητικά ιδρύματα και πανεπιστήμια,
- προωθείται η υιοθέτηση καινοτόμων τεχνολογιών,
- ενισχύεται η εξωστρέφεια των επιχειρήσεων-μελών της,
- και υποστηρίζεται η συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα.
Στο cluster, πέραν των ΣΕΒΕ και ΕΚΕΤΑ, μετέχουν η Αμερικανική Γεωργική Σχολή, το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών ( ΙΝΕΒ), το Ελληνο- Ιταλικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης και οι εταιρείες: Kτήμα Γεροβασιλείου, Φάρμα Κουκάκη, Provil, dryfo- Mενεξόπουλος, Unismack, Veltia, Alterra, Pelopac, Trata, Τυροκομείο Αρβανίτη, Οlyp- Kωνσταντόπουλος, Βεζύρογλου ΑΕ (απ’ τα περιβόλια του Βεζύρογλου)
Μετατροπή της γνώσης σε εμπορική αξία
Η Σύμπραξη επίσης επενδύει, σε συνεργασίες με φορείς, πανεπιστήμια κι ερευνητικά κέντρα, για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος καινοτομίας, όπου η γνώση μετατρέπεται σε εμπορική αξία.
Καθώς ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της περιοχής της Κεντρικής Μακεδονίας, είναι η παρουσία ισχυρών ερευνητικών και ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, οι συνεργασίες με επιχειρήσεις μέσω της Σύμπραξης, οδηγούν:
- στην ανάπτυξη νέων προϊόντων με επιστημονική τεκμηρίωση,
- στη βελτίωση των παραγωγικών διαδικασιών,
- και στην ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας.
Παρά τις σημαντικές ευκαιρίες, η περαιτέρω ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας στην περιοχή απαιτεί:
- επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη,
- ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ φορέων,
- πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία,
- και εκπαίδευση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Σύμφωνα με τον κ. Τσαμουρτζή, το Agrotech Export Cluster μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ενισχύοντας τη μετάβαση σε ένα πιο καινοτόμο και βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο μέσω των διεθνών διασυνδέσεων του με αντίστοιχα cluster του εξωτερικού και τη συμμετοχή του τόσο σε ευρωπαϊκές κοινοπραξίες (I4BE – Ingredients for BioEconomy www.i4be.eu) όσο και μέσω των ευρωπαϊκών του προγραμμάτων:
- Το έργο B–Resilient (www.i4be.eu/b-resilient) στοχεύει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων τροφίμων μέσω της βέλτιστης αξιοποίησης της βιομάζας με τη χρήση της βιοτεχνολογίας. Εστιάζει σε θέματα αξιοποίησης υποπροϊόντων για νέα βιο-βασισμένα προϊόντα, ανάπτυξης κυκλικών αλυσίδων αξίας, και ενσωμάτωσης ψηφιακών τεχνολογιών. Το έργο προωθεί τη μετάβαση σε μια πράσινη και κυκλική οικονομία, ενισχύοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα του αγροδιατροφικού τομέα. Στο έργο συμμετέχουν εταιρείες- μέλη του
- Το έργο Biotech4Food (www.i4be.eu/biotech4food) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες που συνδέουν τη βιοτεχνολογία με την παραγωγή τροφίμων. Στόχος του είναι η ανάπτυξη νέων βιοτεχνολογικών λύσεων, η δημιουργία καινοτόμων συστατικών και προϊόντων και η ενίσχυση της βιωσιμότητας και της αποδοτικότητας των επιχειρήσεων. Στο έργο συμμετέχουν εταιρείες- μέλη του Cluster. Τέλος, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας συμμετέχει ενεργά στο έργο, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη ενός ισχυρού οικοσυστήματος καινοτομίας με διεθνή διάσταση.
- Το νέο έργο GRAPPA (www.i4be.eu/grappa) αφορά την ένταξη των εταιρειών τροφίμων και των παρόχων τεχνολογικών λύσεων σε μικρής διάρκειας καινοτόμα έργα στον τομέα της διαχείρισης κι εκμετάλλευσης της οργανικής βιομάζας με τη χρήση της βιοτεχνολογίας είτε για την παραγωγή νέων προϊόντων για χρήση στα τρόφιμα (food), στην κοσμετολογία (cosmetics) και σε θρεπτικά συστατικά (nutraceuticals), είτε στη βελτιστοποίηση των διαδικασιών για τη μείωση ή αποδοτικότερη διαχείριση της βιομάζας.
