Τα έξυπνα γυαλιά, όπως τα Meta Ray-Ban, φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ιδιωτικότητα, καθώς μοιάζουν με συνηθισμένα γυαλιά ηλίου, αλλά μπορούν να τραβούν φωτογραφίες και βίντεο χωρίς ο γύρω κόσμος να το αντιλαμβάνεται εύκολα.
Πρόσφατα, μια γυναίκα κατήγγειλε ότι ένας άνδρας που φορούσε smart glasses την προσέγγισε και στη συνέχεια ανέβασε βίντεο της συνομιλίας τους στα social media χωρίς τη συγκατάθεσή της. Το βίντεο συγκέντρωσε δεκάδες χιλιάδες προβολές, ενώ ο ίδιος φέρεται να αρνήθηκε να το κατεβάσει.
Το περιστατικό είναι ακόμη μία ένδειξη των ανησυχιών που προκαλούν τα γυαλιά με ενσωματωμένη κάμερα. Τα Meta Ray-Ban μοιάζουν με μια πιο «χοντρή» εκδοχή των κλασικών Ray-Ban Wayfarer, γεγονός που σημαίνει ότι ένας περαστικός δύσκολα θα υποψιαστεί πως ο σκελετός τους κρύβει κάμερα.
Τα Meta Ray-Ban έξυπνα γυαλιά © meta.com/smart-glasses
Τα έξυπνα γυαλιά και το πρόβλημα της ιδιωτικότητας
Όπως σημειώνει η ιστοσελίδα cnet, το βασικό πρόβλημα είναι ότι μεγάλο μέρος του κοινού δεν γνωρίζει ακόμη πώς λειτουργούν τα smart glasses και πώς μπορεί να τα αναγνωρίσει. Αυτό δημιουργεί περιθώριο για κατάχρηση, ειδικά όταν χρησιμοποιούνται για την καταγραφή ανθρώπων χωρίς τη συναίνεσή τους.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, χρήστες τέτοιων γυαλιών έχουν κατηγορηθεί ότι παρενοχλούν αγνώστους, καταγράφοντας τις αντιδράσεις τους για περιεχόμενο στα social media. Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι άνθρωποι που εργάζονται σε υπηρεσίες, άστεγοι, γυναίκες ή συμμετέχοντες σε δημόσιες συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις.
Τα γυαλιά αυτά δεν αποτελούν πλέον περιθωριακό προϊόν. Σύμφωνα με το αρχικό δημοσίευμα, η Meta πούλησε εκατομμύρια ζευγάρια smart glasses το 2025, με τιμή εκκίνησης περίπου τα 300 δολάρια. Αυτό σημαίνει ότι δημιουργοί περιεχομένου, influencers ή απλοί χρήστες μπορούν σχετικά εύκολα να αποκτήσουν μια συσκευή που επιτρέπει διακριτική καταγραφή.
Οι ανησυχίες γίνονται ακόμη μεγαλύτερες αν προστεθούν στο μέλλον λειτουργίες αναγνώρισης προσώπου, κάτι που φέρεται να εξετάζεται από εταιρείες του χώρου.
Πώς μοιάζουν τα Meta Ray-Ban
Δεν είναι όλα τα έξυπνα γυαλιά ίδια και δεν διαθέτουν όλα κάμερα. Ωστόσο, τα πιο γνωστά μοντέλα με κάμερα σήμερα είναι αυτά που παράγει η Meta σε συνεργασία με τη Ray-Ban.
Ο πιο απλός τρόπος να τα αναγνωρίσει κανείς είναι να κοιτάξει τον σκελετό. Τα Meta Ray-Ban έχουν σχετικά παχύ πλαστικό σκελετό και φέρουν έναν μικρό φακό κάμερας στην επάνω αριστερή γωνία από την πλευρά του χρήστη – δηλαδή στην επάνω δεξιά γωνία αν τον κοιτάτε απέναντί σας.
Στην αντίθετη πλευρά βρίσκεται μια μικρή λυχνία LED, η οποία ανάβει όταν ο χρήστης τραβά φωτογραφία ή βίντεο. Όταν λαμβάνεται φωτογραφία, το φως ανάβει στιγμιαία, ενώ κατά την εγγραφή βίντεο πάλλεται.
Ο χρήστης μπορεί να τραβήξει φωτογραφία ή βίντεο πατώντας ένα κουμπί στον δεξιό βραχίονα των γυαλιών. Μπορεί επίσης να δώσει φωνητική εντολή, όπως «Hey Meta, take a photo» ή «Hey Meta, take a video».
Τα Meta Ray-Ban έξυπνα γυαλιά © Ray-Ban
Τι ισχύει για άλλα μοντέλα
Η Meta διαθέτει και γυαλιά σε συνεργασία με την Oakley. Το μοντέλο HSTN μοιάζει με πιο στρογγυλεμένη εκδοχή των Ray-Ban, με την κάμερα και τη λυχνία LED σε αντίστοιχα σημεία.
Το μοντέλο Vanguard, αντίθετα, θυμίζει περισσότερο αθλητικά γυαλιά τύπου wraparound. Σε αυτή την περίπτωση, η κάμερα και η φωτεινή ένδειξη βρίσκονται στο κέντρο, στη γέφυρα της μύτης.
Εκτός από τη φωτεινή ένδειξη, μπορεί να υπάρχει και ηχητική ειδοποίηση, όπως ο ήχος κλείστρου όταν τραβιέται φωτογραφία. Ωστόσο, τόσο το φως όσο και ο ήχος είναι αρκετά διακριτικά και δεν είναι πάντα εύκολο να γίνουν αντιληπτά.
Έξυπνα γυαλιά, Meta oakley © meta
Γιατί δεν είναι πάντα εύκολο να καταλάβετε αν σας καταγράφουν
Ακόμη και αν γνωρίζετε πού βρίσκεται η ένδειξη εγγραφής, δεν είναι πάντα βέβαιο ότι θα μπορέσετε να την εντοπίσετε. Σε εξωτερικό χώρο με έντονο ήλιο, το LED μπορεί να είναι σχεδόν αόρατο.
Επιπλέον, ορισμένοι χρήστες μπορεί να καλύψουν τη λυχνία με αυτοκόλλητο ή να επέμβουν στον σκελετό ώστε να μη λειτουργεί σωστά η ένδειξη – πρακτικές που δεν επιτρέπονται, αλλά μπορούν να συμβούν.
Στην αγορά υπάρχουν επίσης γυαλιά με πολύ μικρές κάμερες τύπου pinhole, τα οποία είναι ακόμη πιο δύσκολο να αναγνωριστούν και εγείρουν σοβαρότερα ζητήματα ιδιωτικότητας.
View this post on Instagram
Η νέα πραγματικότητα των smart glasses
Τα έξυπνα γυαλιά δεν είναι απαραίτητα αρνητική τεχνολογία. Μπορούν να φανούν χρήσιμα σε άτομα με προβλήματα όρασης, σε δημιουργούς, καλλιτέχνες, μάγειρες, τεχνίτες ή επαγγελματίες που χρειάζονται να καταγράφουν εικόνα ενώ έχουν τα χέρια τους απασχολημένα.
Ωστόσο, η ίδια τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με προβληματικό τρόπο. Η διακριτική καταγραφή ανθρώπων σε δημόσιους χώρους, χώρους εργασίας ή κοινωνικές περιστάσεις δημιουργεί νέα δεδομένα για την προστασία της ιδιωτικής ζωής.
Το νομικό πλαίσιο σε πολλές χώρες δεν έχει ακόμη προσαρμοστεί πλήρως στη χρήση των smart glasses. Όσο όμως οι συσκευές αυτές γίνονται πιο διαδεδομένες, τόσο περισσότερο θα χρειαστεί να διαμορφωθούν κοινωνικοί κανόνες, όπως συνέβη στο παρελθόν με την καταγραφή μέσω κινητών τηλεφώνων.
Η δυνατότητα να αναγνωρίζουμε τέτοια γυαλιά στον δημόσιο χώρο δεν λύνει πλήρως το πρόβλημα, αλλά περιορίζει τον κίνδυνο να βρεθούμε εν αγνοία μας σε ένα βίντεο που θα καταλήξει στα social media.
Ray-Ban META @ https://www.instagram.com/rayban/
