Η Κίνα επεκτείνει τους περιορισμούς μετακίνησης σε κορυφαία στελέχη και ερευνητές τεχνητής νοημοσύνης που εργάζονται ακόμη και σε ιδιωτικούς τεχνολογικούς κολοσσούς, όπως η Alibaba Group και η DeepSeek, σε μια κίνηση που αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία του Πεκίνου για διαρροή τεχνογνωσίας και ταυτόχρονα τη σφοδρή μάχη με τις ΗΠΑ για την κυριαρχία στην AI.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, κινεζικές κρατικές υπηρεσίες έχουν αρχίσει να απαιτούν από στελέχη που θεωρούνται «στρατηγικής σημασίας» να λαμβάνουν ειδική κρατική έγκριση πριν ταξιδέψουν στο εξωτερικό.
Στη λίστα περιλαμβάνονται ιδρυτές startups, ερευνητές, μηχανικοί και υψηλόβαθμα στελέχη εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη.
Η απόφαση σηματοδοτεί σημαντική κλιμάκωση της κρατικής παρέμβασης. Αν και η Κίνα εδώ και χρόνια επιβάλλει περιορισμούς σε στελέχη κρατικών επιχειρήσεων, επιστήμονες πυρηνικής τεχνολογίας ή ακαδημαϊκούς ερευνητές, πλέον το μέτρο επεκτείνεται και στον ιδιωτικό τεχνολογικό τομέα — κάτι που θεωρείται ιδιαίτερα ασυνήθιστο.
«Εθνικά περιουσιακά στοιχεία»
Το Πεκίνο φαίνεται να αντιμετωπίζει πλέον τους κορυφαίους μηχανικούς AI ως «εθνικά περιουσιακά στοιχεία». Η κυβέρνηση ανησυχεί ότι η ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να οδηγήσει σε μεταφορά κρίσιμης τεχνογνωσίας προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ή άλλες δυτικές αγορές, ειδικά σε μια περίοδο όπου ο ανταγωνισμός για τα chips, τα μοντέλα AI και τις στρατηγικές εφαρμογές της τεχνολογίας έχει λάβει γεωπολιτικές διαστάσεις.
Οι εξελίξεις έρχονται μετά τον θόρυβο που προκάλεσε η υπόθεση της Manus, μιας κινεζικής AI εταιρείας που μετέφερε τη βάση της στη Σιγκαπούρη πριν εξαγοραστεί από αμερικανικά συμφέροντα. Η υπόθεση θεωρήθηκε από το Πεκίνο ως προειδοποιητικό παράδειγμα «διαρροής τεχνολογίας και ταλέντου», οδηγώντας σε αυστηρότερους ελέγχους τόσο στις ξένες επενδύσεις όσο και στις μετακινήσεις στελεχών.
Ο περιορισμοί της Ουάσιγκτον
Παράλληλα, η κινεζική κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει την επιρροή αμερικανικών τεχνολογικών ομίλων και επενδυτικών κεφαλαίων πάνω στις εγχώριες AI εταιρείες, την ώρα που η Ουάσιγκτον αυξάνει συνεχώς τους περιορισμούς στις εξαγωγές προηγμένων chips και τεχνολογίας προς την Κίνα.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι οι νέοι περιορισμοί μπορεί να έχουν σοβαρές παρενέργειες για την κινεζική καινοτομία. Η δυσκολία μετακίνησης, συμμετοχής σε διεθνή συνέδρια ή συνεργασίας με ξένα πανεπιστήμια και εταιρείες ενδέχεται να αποθαρρύνει κορυφαίους επιστήμονες και μηχανικούς από το να παραμείνουν στη χώρα.
Υπάρχουν επίσης φόβοι ότι πολλοί νέοι ερευνητές θα επιλέξουν να φύγουν νωρίτερα από την Κίνα, πριν ενταχθούν σε εταιρείες που θεωρούνται «στρατηγικά ευαίσθητες», ώστε να αποφύγουν μελλοντικούς περιορισμούς.
Το μήνυμα του Πεκίνου, πάντως, είναι σαφές: η τεχνητή νοημοσύνη δεν θεωρείται πλέον απλώς ένας επιχειρηματικός κλάδος, αλλά βασικό πεδίο εθνικής ασφάλειας και γεωπολιτικής ισχύος.
