Ένα ανενεργό ανώτερο μέρος πυραύλου της SpaceX, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί για την εκτόξευση δύο σεληνακάτων πριν από ένα χρόνο, βρίσκεται πλέον σε ανεξέλεγκτη πορεία και αναμένεται να συντριβεί ακούσια στη σεληνιακή επιφάνεια την Τετάρτη.
Σύμφωνα με το CNBC, η πρόσκρουση θα δημιουργήσει νέο κρατήρα και ένα εκτεταμένο νέφος σκόνης, παρέχοντας νέα δεδομένα παρατήρησης στην επιστημονική κοινότητα.
Ο ειδικός στον εντοπισμό διαστημικών αντικειμένων, Μπιλ Γκρέι, εκτιμά ότι η ταχύτητα πρόσκρουσης θα ανέλθει στα 8.700 χλμ/ώρα —επτά φορές η ταχύτητα του ήχου— και θα εντοπιστεί κοντά στον κρατήρα Αϊνστάιν, στο δυτικό άκρο της Σελήνης.
Το φαινόμενο θα εκτυλιχθεί τις πρώτες πρωινές ώρες και θα είναι βέλτιστα ορατό από τις ανατολικές ακτές των ΗΠΑ, τον Καναδά και μεγάλο μέρος της Νότιας Αμερικής.
Συνωστισμός αντικειμένων σε τροχιά
Αν και το συγκεκριμένο τμήμα δεν εγείρει άμεση ανησυχία για τους επιστήμονες, αναδεικνύει την αυξανόμενη απειλή του συνωστισμού αντικειμένων σε τροχιά. «Τα πράγματα αρχίζουν να γίνονται αποπνικτικά εκεί πάνω», δήλωσε ο Γκρέι, ο οποίος θα παρακολουθήσει τη σύγκρουση από το Νιου Μπράνσγουικ του Καναδά. Αναλυτές του αεροδιαστημικού τομέα σημειώνουν ότι η σύγκρουση, παρότι ακούσια, θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί εάν το ανώτερο στάδιο είχε τεθεί σε ηλιοκεντρική τροχιά.
Αυτή αποτελεί τη δεύτερη γνωστή ακούσια συντριβή «νεκρού» τμήματος πυραύλου, μετά το πλήγμα κινεζικού πυραύλου στην αθέατη πλευρά της Σελήνης το 2022. Η σύγκρουση θα απελευθερώσει ενέργεια ισοδύναμη με τρεις τόνους TNT.
Η λάμψη αναμένεται αμυδρή και συντομότερη του ενός δευτερολέπτου, εντούτοις, το ρεύμα των εκτοξευόμενων υλικών ενδέχεται να εκταθεί για χιλιόμετρα στο διάστημα, παραμένοντας ορατό στα τηλεσκόπια για δεκάδες λεπτά.
«Η βαρύτητα στη Σελήνη είναι χαμηλή και δεν υπάρχει άνεμος για να παρασύρει τη σκόνη», τόνισε ο Μπέντζαμιν Φερνάντο από το Εθνικό Εργαστήριο του Λος Άλαμος.
Πρόσθεσε πως «μέρος του λόγου για το ενδιαφέρον μας για αυτό το γεγονός είναι να κατανοήσουμε πόσο μεγάλο κίνδυνο συνιστούν οι προσκρούσεις συντριμμιών για τους μελλοντικούς αστροναύτες». Ο ίδιος εκτιμά ότι ο νέος κρατήρας θα έχει διάμετρο 27 μέτρα και βάθος 5 μέτρα – αόρατος από τη Γη, αλλά ανιχνεύσιμος από διαστημικά σκάφη.
Συλλογή δεδομένων από δορυφόρους
Η συλλογή δεδομένων θα πραγματοποιηθεί από τον σεληνιακό αναγνωριστικό δορυφόρο της NASA (Lunar Reconnaissance Orbiter) και τον νοτιοκορεατικό Danuri, ο οποίος υπολογίζεται ότι θα περάσει σε απόσταση μόλις μερικών χιλιομέτρων από τον πύραυλο, δύο λεπτά πριν την πρόσκρουση.
Το προς συντριβή τμήμα, μήκους 12 μέτρων και βάρους 4.500 κιλών, είχε μεταφέρει δύο ιδιωτικές σεληνάκατους στις 15 Ιανουαρίου 2025: την Blue Ghost της Firefly Aerospace, η οποία πέτυχε πλήρως την προσελήνωση, και την ιαπωνική ispace, η οποία καταστράφηκε.
Σε αντίθεση με τους μετεωρίτες, οι ανθρώπινες προσκρούσεις προσφέρουν πολύτιμα ελεγχόμενα δεδομένα. Στο παρελθόν, η NASA είχε συντρίψει εσκεμμένα τμήματα κατά το πρόγραμμα Apollo και το σκάφος LCROSS (2009) προς αναζήτηση πάγου στον νότιο πόλο.
Με τις ΗΠΑ και την Κίνα να ανταγωνίζονται για την επόμενη επανδρωμένη αποστολή και τις εταιρείες SpaceX (Ίλον Μασκ) και Blue Origin (Τζεφ Μπέζος) να διεκδικούν την κατασκευή της σεληνακάτου για την αποστολή Artemis IV, η διαχείριση της διαστημικής κυκλοφορίας καθίσταται κρίσιμη.
Ο συνταξιοδοτημένος αστροφυσικός Τζόναθαν ΜακΝτάουελ ξεκαθάρισε το διακύβευμα: «Αυτή η πρόσκρουση δεν θα αποτελέσει πρόβλημα. Αλλά σε ένα μέλλον όπου θα υπάρχουν μακροπρόθεσμες βάσεις στη Σελήνη, παρόμοιες προσκρούσεις θα αποτελούσαν πρόβλημα και πρέπει να μην αφήνουμε στάδια πυραύλων σε χαοτικές τροχιές αυτού του είδους».
