Η Google βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες πιέσεις για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιεί το περιεχόμενο του διαδικτύου στις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης της, καθώς η παραδοσιακή λειτουργία της μηχανής αναζήτησης συνδέεται ολοένα περισσότερο με τα συστήματα παραγωγής απαντήσεων μέσω AI.
Για χρόνια, το μοντέλο της Google βασίστηκε σε μια σχετικά απλή συμφωνία με τους ιδιοκτήτες ιστοτόπων. Ο ανιχνευτής της εταιρείας, Googlebot, εντόπιζε και κατέγραφε σελίδες του διαδικτύου, ώστε αυτές να εμφανίζονται στα αποτελέσματα αναζήτησης και να προσελκύουν επισκέπτες. Η ανάπτυξη των εργαλείων γενετικής τεχνητής νοημοσύνης έχει, όμως, αλλάξει αυτή τη σχέση.
Το ίδιο οικοσύστημα συλλογής δεδομένων χρησιμοποιείται πλέον για την υποστήριξη λειτουργιών όπως οι AI Overviews, οι οποίες παρουσιάζουν στον χρήστη συνοπτικές απαντήσεις αντί να τον οδηγούν απαραίτητα στις ιστοσελίδες από τις οποίες προέρχονται οι πληροφορίες.
Σύμφωνα με τον Μάθιου Πρινς, διευθύνοντα σύμβουλο της Cloudflare, ο ανιχνευτής της Google έχει πρόσβαση σε πολύ μεγαλύτερο τμήμα του διαδικτύου σε σχέση με τους αντίστοιχους ανιχνευτές της OpenAI και της Microsoft. Η Cloudflare, που λειτουργεί ως ενδιάμεσος για σημαντικό μέρος της διαδικτυακής κίνησης, έχει αναδειχθεί σε έναν από τους βασικούς επικριτές της πρακτικής της Google.
Το ζήτημα αφορά κυρίως τη δυνατότητα των εκδοτών να εμποδίζουν τη χρήση του περιεχομένου τους από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης χωρίς να αποκλείονται παράλληλα από τα παραδοσιακά αποτελέσματα αναζήτησης. Η εξάρτηση των ιστοτόπων από τη Google για την προσέλκυση επισκεπτών καθιστά μια τέτοια επιλογή ιδιαίτερα δύσκολη.
Μείωση επισκεψιμότητας από Google
Οι επιπτώσεις αποτυπώνονται ήδη στην επισκεψιμότητα ορισμένων εκδοτών. Η βρετανική Reach, ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους ενημέρωσης της χώρας, ανακοίνωσε ότι η επισκεψιμότητα που προέρχεται από τη Google έχει μειωθεί περίπου στο μισό, με την άνοδο των AI Overviews να αποτελεί έναν από τους παράγοντες της εξέλιξης.
Παράλληλα, η κίνηση στο διαδίκτυο μετατοπίζεται ταχύτατα από τους ανθρώπους προς τις αυτοματοποιημένες υπηρεσίες. Στοιχεία της Cloudflare δείχνουν ότι οι πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης αντιστοιχούσαν το 2026 σε περισσότερο από το 57% της διαδικτυακής κίνησης, έναντι περίπου 42% για τους ανθρώπους. Πρόκειται για σημείο καμπής, καθώς η μηχανική δραστηριότητα ξεπερνά πλέον την ανθρώπινη σε όγκο.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς οι υπηρεσίες AI περνούν σταδιακά από εξειδικευμένα εργαλεία για προγραμματιστές και επιχειρήσεις σε εφαρμογές που απευθύνονται στο ευρύ κοινό. Η Meta έχει ανακοινώσει την ανάπτυξη καταναλωτικών υπηρεσιών AI που θα λειτουργούν μέσω Messenger, WhatsApp και Instagram.
Για τους εκδότες, το βασικό πρόβλημα είναι ότι η δημιουργία πρωτότυπου περιεχομένου απαιτεί πόρους, ενώ οι νέες υπηρεσίες μπορούν να διαβάζουν, να συνοψίζουν και να αναδιατυπώνουν τις πληροφορίες χωρίς να μεταφέρουν απαραίτητα τον χρήστη στην αρχική σελίδα. Εάν η επισκεψιμότητα και τα έσοδα μειωθούν σημαντικά, επηρεάζεται και το οικονομικό κίνητρο για τη συνέχιση της παραγωγής περιεχομένου.
Πιθανότητα εξαίρεσης περιεχομένου ΑΙ στην αναζήτηση
Η Google είχε εξετάσει το ενδεχόμενο να επιτρέψει στους ιστοτόπους να εξαιρούν το περιεχόμενό τους από τις λειτουργίες αναζήτησης που βασίζονται στην AI, διατηρώντας παράλληλα την παρουσία τους στα παραδοσιακά αποτελέσματα. Εσωτερικά έγγραφα που δημοσιοποιήθηκαν στο πλαίσιο της αμερικανικής αντιμονοπωλιακής υπόθεσης έδειξαν ότι η εταιρεία εξέτασε αυτή την επιλογή το 2024, πριν από την κυκλοφορία των AI Overviews, αλλά δεν την υιοθέτησε τότε.
Οι πιέσεις αυξήθηκαν τους τελευταίους μήνες. Η Cloudflare έχει ανακοινώσει ότι από τις 15 Σεπτεμβρίου θα μπλοκάρει, από προεπιλογή, μικτούς ανιχνευτές που χρησιμοποιούνται τόσο για την αναζήτηση όσο και για άλλες λειτουργίες σε ιστοτόπους πελατών της που βασίζονται σε διαφημιστικά έσοδα.
Παράλληλα, η βρετανική Competition and Markets Authority ζήτησε από τη Google να παρέχει στους ιδιοκτήτες ιστοτόπων σαφή δυνατότητα αποκλεισμού του περιεχομένου τους από τις λειτουργίες AI, χωρίς αυτό να επηρεάζει τη θέση τους στα παραδοσιακά αποτελέσματα αναζήτησης. Η Google δεν θα μπορεί, βάσει της συγκεκριμένης απαίτησης, να υποβαθμίζει τις ιστοσελίδες που επιλέγουν τον αποκλεισμό.
Η εταιρεία έχει επιβεβαιώσει ότι δοκιμάζει σχετική ρύθμιση και ότι σκοπεύει να την διαθέσει παγκοσμίως μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών στη Βρετανία. Η αλλαγή θα επιτρέψει στους ιστοτόπους να εξαιρούν το περιεχόμενό τους από τις απαντήσεις AI χωρίς να χάνουν την παρουσία τους στην παραδοσιακή αναζήτηση.
Ο τρόπος συλλογής δεδομένων παραμένει ενιαίος
Ωστόσο, ο μηχανισμός συλλογής δεδομένων παραμένει σε μεγάλο βαθμό ενιαίος. Ο ίδιος ανιχνευτής εξακολουθεί να συλλέγει περιεχόμενο για την αναζήτηση, ενώ τα δεδομένα μπορούν στη συνέχεια να αξιοποιούνται και στις λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης.
Μια πλήρης τεχνική διάκριση μεταξύ του ανιχνευτή που χρησιμοποιείται για την παραδοσιακή ευρετηρίαση και εκείνου που χρησιμοποιείται για τις υπηρεσίες AI αποτελεί μία από τις προτάσεις που έχουν διατυπωθεί για την αντιμετώπιση του ζητήματος. Με αυτόν τον τρόπο, οι ιστοτόποι θα μπορούσαν να ελέγχουν απευθείας τη χρήση του περιεχομένου τους για τεχνητή νοημοσύνη, χωρίς να διακινδυνεύουν την παρουσία τους στη βασική αναζήτηση.
Η Google εξακολουθεί να κατέχει περίπου το 90% της αγοράς διαδικτυακής αναζήτησης, γεγονός που της προσδίδει καθοριστικό ρόλο στη διανομή της πληροφορίας στο διαδίκτυο. Η μετάβαση προς την αναζήτηση που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί πλέον ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ της εταιρείας, των εκδοτών και των επιχειρήσεων που διαχειρίζονται τις υποδομές του διαδικτύου.
