Σε μια εποχή όπου το smartphone έχει συγκεντρώσει σχεδόν κάθε λειτουργία της καθημερινότητας σε μία οθόνη, μια αντίστροφη τάση αρχίζει να κερδίζει έδαφος: όλο και περισσότεροι καταναλωτές επιστρέφουν σε παλαιότερες, απλούστερες συσκευές, από MP3 players και iPod μέχρι ψηφιακές και αναλογικές φωτογραφικές μηχανές.
Όπως αναφέρει το ITV News, η τάση δεν συνδέεται μόνο με τη νοσταλγία για τις δεκαετίες του 1990 και του 2000. Για αρκετούς χρήστες αποτελεί έναν τρόπο περιορισμού του χρόνου μπροστά στην οθόνη, των συνεχών ειδοποιήσεων και του λεγόμενου doomscrolling, δηλαδή της αδιάκοπης κατανάλωσης περιεχομένου στα social media.
Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα είναι το iPod, το φορητό music player της Apple, το οποίο παρότι έχει αποσυρθεί από την παραγωγή εμφανίζει νέα ζήτηση στη δευτερογενή αγορά.
Άλμα 453% στις πωλήσεις του iPod Shuffle
Η πλατφόρμα πώλησης ανακατασκευασμένων ηλεκτρονικών συσκευών Back Market ανέφερε στο ITV News ότι καταγράφει αυξανόμενες πωλήσεις MP3 και MP4 players, με τα iPod να βρίσκονται στο επίκεντρο της τάσης. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η εικόνα για το iPod Shuffle, οι πωλήσεις του οποίου αυξήθηκαν κατά 453% σε ετήσια βάση.
Το συγκεκριμένο μοντέλο, που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2005, δεν διαθέτει οθόνη και έχει εξαιρετικά περιορισμένες λειτουργίες: ο χρήστης μπορεί να ακούσει τα τραγούδια που έχει αποθηκεύσει, να μετακινείται μπροστά ή πίσω στη λίστα και να ρυθμίζει την ένταση του ήχου. Δεν υπάρχουν εφαρμογές, ειδοποιήσεις ή πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα.
Παρόμοια τάση καταγράφει και το eBay. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το ITV, οι αναζητήσεις στη Βρετανία για «classic iPods» αυξήθηκαν κατά 31% μεταξύ Ιανουαρίου 2025 και Ιανουαρίου 2026.
Το ενδιαφέρον ήταν ακόμη μεγαλύτερο για συγκεκριμένες παλαιότερες εκδόσεις: οι αναζητήσεις για iPod τρίτης γενιάς αυξήθηκαν κατά 47%, ενώ για μοντέλα πέμπτης γενιάς κατά 41%.
Η εικόνα δείχνει, σύμφωνα με τις πλατφόρμες μεταπώλησης, μια στροφή καταναλωτών προς συσκευές που εξυπηρετούν μία συγκεκριμένη λειτουργία, αντί να συγκεντρώνουν δεκάδες εφαρμογές και υπηρεσίες στην ίδια οθόνη.
Από το doomscrolling στις συσκευές «μιας χρήσης»
Το φαινόμενο συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την προσπάθεια περιορισμού των περισπασμών που δημιουργεί το smartphone. Νεαρή εργαζόμενη που μίλησε στο ITV περιέγραψε πως σκέφτεται να χρησιμοποιήσει ξανά το παλιό iPod Nano της αδελφής της για να ακούει podcasts κατά τη διάρκεια της βόλτας της, χωρίς να έχει συνεχώς μπροστά της το κινητό τηλέφωνο.
Όπως εξήγησε, η χρήση smartphone μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε ατελείωτο scrolling, με αποτέλεσμα να χάνεται σημαντικός χρόνος. Η ίδια ανέφερε ότι ο περιορισμός του χρόνου μπροστά στην οθόνη τη βοηθά να είναι περισσότερο παραγωγική και λιγότερο αγχωμένη.
Αντίστοιχες απόψεις καταγράφονται και σε διαδικτυακές κοινότητες, όπου χρήστες αναφέρουν ότι προτιμούν μια συσκευή αποκλειστικά για μουσική, ακριβώς επειδή δεν συνοδεύεται από τον συνεχή πειρασμό των social media.
Η στροφή προς απλούστερες συσκευές συμβαδίζει και με την αυξανόμενη συζήτηση γύρω από τις επιπτώσεις της συνεχούς κατανάλωσης ψηφιακού περιεχομένου.
Έρευνα της YouGov, την οποία επικαλείται το ITV News, έδειξε ότι 27% των ερωτηθέντων θεωρεί πως η ποσότητα μέσων και περιεχομένου που καταναλώνει επηρεάζει αρνητικά την ευεξία του. Αντίθετα, 20% βλέπει θετική επίδραση, ενώ 49% δηλώνει ουδέτερη στάση.
Μεταξύ όσων αναφέρουν αρνητικές συνέπειες, το 51% κάνει λόγο για σπατάλη χρόνου, το 31% για προβλήματα στον ύπνο και το 28% για μικρότερη διάρκεια συγκέντρωσης. Αναφέρονται επίσης μειωμένη παραγωγικότητα, υπερφόρτωση πληροφοριών και σωματική κόπωση, όπως η καταπόνηση των ματιών.
Σε αυτό το περιβάλλον, συσκευές χωρίς οθόνη ή με πολύ περιορισμένες δυνατότητες αποκτούν ξανά ενδιαφέρον, καθώς επιτρέπουν την κατανάλωση μουσικής ή άλλου περιεχομένου χωρίς τη συνεχή παρουσία ειδοποιήσεων και εφαρμογών.
Επιστρέφουν και οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές
Το iPod δεν είναι η μοναδική συσκευή προηγούμενων δεκαετιών που επανέρχεται. Η Back Market αναφέρει ότι η κατηγορία των φωτογραφικών μηχανών σημείωσε αύξηση πωλήσεων 305% σε ετήσια βάση πέρυσι, ενώ η τάση επιταχύνθηκε περαιτέρω το 2026. Μόνο στο πρώτο τρίμηνο του έτους, οι πωλήσεις ήταν αυξημένες κατά 596% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Παράλληλα, στο eBay οι αναζητήσεις για τον όρο «retro digital camera» αυξήθηκαν κατά 47% μεταξύ Μαΐου 2025 και Μαΐου 2026.
Δημοφιλείς παραμένουν και οι φωτογραφικές μηχανές μιας χρήσης, καθώς και οι Polaroid, που προσφέρουν μια διαφορετική εμπειρία από τη φωτογράφιση μέσω smartphone.
Η επιστροφή των iPod, των MP3 players και των παλαιότερων φωτογραφικών μηχανών δείχνει, σύμφωνα με το ITV News, ότι ένα τμήμα των καταναλωτών δεν επιδιώκει απαραίτητα να απομακρυνθεί από την τεχνολογία. Αντίθετα, αναζητεί πιο ελεγχόμενους και συγκεκριμένους τρόπους χρήσης της, επιλέγοντας συσκευές που κάνουν μία δουλειά χωρίς να απαιτούν διαρκώς την προσοχή του χρήστη.
