Μια νέα σύγκρουση αναδύεται στην αιχμή της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς οι επικεφαλής της OpenAI και της Anthropic προειδοποιούν ότι η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των ισχυρότερων μοντέλων συνεπάγεται τεράστιο ρίσκο και μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες.
Απέναντί τους, σημειώνει το Bloomberg, βρίσκονται ωστόσο ισχυρές δυνάμεις της Wall Street, της Silicon Valley και της κυβέρνησης Τραμπ, που φοβούνται ότι η επιβράδυνση της τεχνολογικής κούρσας μπορεί να οδηγήσει σε ένα μεγάλο χρηματιστηριακό κραχ.
Οι δύο εταιρείες, οι οποίες αναπτύσσουν ορισμένα από τα ισχυρότερα συστήματα AI παγκοσμίως, δεσμεύτηκαν να λάβουν μέτρα ώστε να μπει ένα φρένο στην ταχύτητα ανάπτυξης των πιο προηγμένων μοντέλων. Η δέσμευσή τους αυτή συνδέεται με μια σειρά περιστατικών ασφαλείας, τα οποία ενίσχυσαν τους φόβους ότι οι δυνατότητες της τεχνολογίας εξελίσσονται ταχύτερα από τους μηχανισμούς ελέγχου της.
Σε κείμενο 3.800 λέξεων που δημοσίευσε το Σάββατο, ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, υποστήριξε ότι η εξέλιξη των πλέον προηγμένων συστημάτων ΑΙ πρέπει να κόψει ταχύτητα, προκειμένου να αποτραπεί ο κίνδυνος να ξεφύγει η ΑΙ από τον ανθρώπινο έλεγχο και να προκαλέσει καταστροφικές ζημιές.
Την παρέμβασή του έσπευσαν να υποστηρίξουν ο επικεφαλής της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, και της SpaceXAI, Έλον Μασκ. Ο Αμοντέι διευκρίνισε ότι η «ρύθμιση του ρυθμού» ανάπτυξης δεν συνεπάγεται απαραίτητα περιορισμό των επενδύσεων ή της οικονομικής μεγέθυνσης του κλάδου.
I agree with Dario that we need to pace the frontier. This has been a primary topic of discussions we’ve had at OpenAI in recent weeks.
Committing to having independent evaluators with employee-like access is a great idea, and we will do the same. We’ll have more to share soon.
— Sam Altman (@sama) September 12, 2026
Ο Ντέμις Χασάμπης, επικεφαλής επιστήμονας Τεχνητής Νοημοσύνης της Alphabet και συνιδρυτής της Google DeepMind, φάνηκε ωστόσο σχετικά επιφυλακτικός, γράφοντας στο X ότι η κατεύθυνση της παρέμβασης του Ντάριο Αμοντέι είναι σωστή, ωστόσο «οι λεπτομέρειες χρειάζονται περαιτέρω επεξεργασία».
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της Microsoft, Σάτια Ναντέλα, τάχθηκε υπέρ μιας «ελεγχόμενης επιβράδυνσης» στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και ανακοίνωσε ότι η εταιρεία του θα δημοσιοποιήσει τον δικό της κώδικα δεοντολογίας για τα μοντέλα AI σήμερα, Δευτέρα.
Βουτιά στις τεχνολογικές μετοχές, φόβοι για «ντόμινο»
Η προοπτική ενός «φρένου» στην ανάπτυξη των λεγόμενων frontier models προκαλεί, ωστόσο, έντονη ανησυχία στις αγορές, καθώς είναι τεράστια τα κεφάλαια που έχουν επενδυθεί πάνω στην προσδοκία ότι η έκρηξη της AI θα οδηγήσει σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων σε τσιπ, data centers και υπολογιστικές υποδομές.
Παράλληλα, η Wall Street βρίσκεται σε αναμονή των δημόσιων εγγραφών της OpenAI και της Anthropic, που εκτιμάται ότι θα έχουν μέγεθος μεγαλύτερο από κάθε προηγούμενο στην ιστορία. Οι αποτιμήσεις των δύο εταιρειών στηρίζονται σε σημαντικό βαθμό στην ικανότητά τους να παρουσιάζουν συνεχώς νέα τεχνολογικά άλματα.
«Οι μετοχές της τεχνητής νοημοσύνης θα ανοίξουν με απώλειες άνω του 10% τη Δευτέρα», έγραψε την Κυριακή στο X ο επενδυτής τεχνολογίας Τζέισον Καλακάνις. «Προετοιμαστείτε για ισχυρούς κραδασμούς. Ο Ντάριο Αμοντέι μόλις αποδόμησε, με μία ανάρτηση, ολόκληρο το επενδυτικό αφήγημα γύρω από την AI».
Και πράγματι, στα χρηματιστήρια της Ασίας, που έκλεισαν πρώτα, η αντίδραση των αγορών στις ανακοινώσεις των μεγάλων αφεντικών της ΑΙ ήταν έντονα αρνητική. Στο Χρηματιστήριο της Νότιας Κορέας, οι Samsung Electronics και SK Hynix έκλεισαν με απώλειες 4% και 6% αντίστοιχα ενώ στο Τόκυο, η μετοχή της SoftBank Group, η οποία έχει επενδύσει στην OpenAI, σημείωσε «βουτιά» άνω του 10%.
Στην Ευρώπη, πτωτικά άνοιξαν οι μετοχές που συνδέονται με την ΑΙ, με το χαρτί της ASML αυτή τη στιγμή να καταγράφει πτώση άνω του 4%, της Nokia γύρω στο 5% και τις Infineon άνω του 6%. Πτωτικά κινούνται επίσης οι μετοχές κι άλλων ευρωπαϊκών εταιρειών που η δραστηριότητά τους σχετίζεται με την κατασκευή των data centers, για παράδειγμα της Siemens Energy και της Schneider Electric.
Στη Wall Street εξάλλου πτωτικά κινούνταν τα προθεσμιακά συμβόλαια όλων των δεικτών στις προσυνεδριακές συναλλαγές, με τα συμβόλαια του Dow Jones θα έχουν απώλειες -0,26%, του S&P -0,78% και του Nasdaq τις υψηλότερες, της τάξης του -1,81%.
Η πτώση είναι δυνατό να απειλήσει εταιρείες όπως η Nvidia, η οποία ωφελείται από την αυξανόμενη ζήτηση για επεξεργαστές μοντέλων AI, σημειώνει το Bloomberg. Πιέσεις ενδέχεται να δεχθούν επίσης η Microsoft και η Amazon, που παρέχουν υπολογιστική ισχύ και υπηρεσίες cloud στην OpenAI και την Anthropic.
«Οι δύο εταιρείες και τα σχέδιά τους έχουν τεράστια επίδραση σε ολόκληρο τον τεχνολογικό κλάδο», δήλωσε στο Bloomberg ο αναλυτής της Evercore ISI, Μαρκ Μαχέινι. Αν αυτές οι εταιρείες περιορίσουν τις δαπάνες τους για έρευνα, προσλήψεις και κεφαλαιουχικές επενδύσεις, μπορεί να δούμε σημαντικές αναταράξεις στα χρηματιστήρια πρόσθεσε.
Η αντίδραση Τραμπ και ο ανταγωνισμός με την Κίνα
Οποιαδήποτε προσπάθεια να τεθεί φρένο στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης κινδυνεύει να προκαλέσει και την αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει τοποθετήσει την AI στο κέντρο της οικονομικής του πολιτικής, παρουσιάζοντάς την ως πηγή νέων θέσεων εργασίας και ως κρίσιμο πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού με την Κίνα.
«Όταν μιλάμε για ρύθμιση του ρυθμού ανάπτυξης, δεν εννοούμε διακοπή», έγραψε ο Σαμ Άλτμαν στο X, προσθέτοντας ότι θα χρειαστεί κυβερνητική βοήθεια για τον διεθνή συντονισμό, αλλά ότι οι εταιρείες πρέπει πρώτα να αναλάβουν δράση από μόνες τους.
Ο Τραμπ εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι σε νέους περιορισμούς. «Προηγούμαστε της Κίνας στην AI και θέλω να παραμείνουμε μπροστά, επειδή όποιος κερδίσει στην τεχνητή νοημοσύνη κερδίζει», δήλωσε σε δημοσιογράφους στο περιθώριο του Irish Open. Αναγνώρισε ότι μπορούν να θεσπιστούν ορισμένες δικλείδες ασφαλείας, αλλά υποστήριξε ότι γύρω από το ζήτημα αναπτύσσονται «πολύ αρνητικές δυνάμεις».
Οι πιέσεις για παρέμβαση έχουν ενισχυθεί και στο Κογκρέσο. Ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς έχει προτείνει την απαγόρευση της λεγόμενης «υπερνοήμονος AI», ενώ άλλοι βουλευτές και γερουσιαστές εξετάζουν τη δημιουργία ενός υποχρεωτικού μηχανισμού απενεργοποίησης των συστημάτων. Οι πιθανότητες να εγκριθεί μια σημαντική νομοθετική πρωτοβουλία πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές παραμένουν, πάντως, περιορισμένες.
Η παραίτηση που αναζωπύρωσε τον φόβο
Η ανησυχία για τους μείζονες κινδύνους που είναι δυνατό να προκύψουν από την AI βρέθηκαν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης μετά την παραίτηση του στελέχους της Anthropic, Τζέικομπ Κόξον. Ο ίδιος κατηγόρησε τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης ότι «παίζουν με τις ζωές μας» στην προσπάθειά τους να αναπτύξουν όλο και ισχυρότερα συστήματα.
Την παρέμβασή του υποστήριξαν δεκάδες ερευνητές, ζητώντας επιβράδυνση της τεχνολογίας. Ανάλογη προειδοποίηση απηύθυνε και ο επικεφαλής επενδύσεων της Bridgewater Associates, Γκρεγκ Τζένσεν, που υπήρξε ένας από τους πρώτους επενδυτές της OpenAI και της Anthropic. Όπως υποστήριξε, η ανθρωπότητα κινδυνεύει να χάσει το χρονικό περιθώριο για την αποτροπή των σοβαρότερων συνεπειών.
Ο Αμοντέι επικαλέστηκε δύο βασικούς λόγους που καθιστούν αναγκαία την ανάληψη δράσης: την αυξανόμενη δυνατότητα των μοντέλων AI να βελτιώνουν από μόνα τους τις ικανότητές τους και ένα περιστατικό που σημειώθηκε τον περασμένο Ιούλιο, όταν ένα σύνολο «αυτόνομων πρακτόρων» της OpenAI συνεργάστηκε χωρίς να εντοπιστεί, παραβιάζοντας τον ιστότοπο της Hugging Face.
Ο επικεφαλής της Anthropic δεσμεύτηκε ότι θα επιτρέψει σε ανεξάρτητους αξιολογητές να εξετάζουν τα νέα συστήματα πριν την κυκλοφορία τους στους οποίους θα δίνει πρόσβαση αντίστοιχη με εκείνη των εργαζομένων της εταιρείας. Ο Άλτμαν δήλωσε ότι σχεδιάζει να εφαρμόσει αντίστοιχη διαδικασία στην OpenAI, ενώ ο Μασκ χαρακτήρισε χρήσιμη την αμοιβαία αξιολόγηση μεταξύ των μεγαλύτερων εταιρειών του κλάδου.
Παράλληλα, ο Αμοντέι επανέφερε την πρότασή του για υποχρεωτικό κρατικό έλεγχο ασφαλείας των ισχυρότερων μοντέλων. Όπως υποστήριξε, η ρύθμιση θα επιτρέψει στην κοινωνία και στους εκλεγμένους αντιπροσώπους της να έχουν λόγο στην ανάπτυξη της τεχνολογίας, περιορίζοντας τις αποφάσεις που μπορούν να λαμβάνουν αυτόνομα οι ιδιωτικές επιχειρήσεις.
