Φωτιά πήρανε τον περασμένο καλοκαίρι οι αναθέτουσες αρχές έργων πληροφορικής που υλοποιούνται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης. Ειδικά, τον μήνα Αύγουστο υπογράφανε και ξανά-υπογράφανε συμβάσεις με βασικό στόχο να δώσουν το μικρό περιθώριο εκείνο ώστε να παραδοθούν τα έργα και ταυτόχρονα να μην χαθεί η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Δεκάδες συμβάσεις έργων παρατάθηκαν μέσα στο περασμένο καλοκαίρι. Πρόκειται για υψηλού προϋπολογισμού, έργα-μαμούθ για τα δεδομένα της αγοράς, τα οποία ενώ αρχικά ήταν να ολοκληρωθούν πριν την 31η Αυγούστου 2026 τελικά η υλοποίησή τους συνεχίζεται. Τόσο οι αναθέτουσες αρχές, όσο και οι ανάδοχοι το καλοκαίρι υπογράφανε σωρηδόν συμβάσεις παράτασης (και όχι μόνον) της παράδοσης των έργων.
Θεωρητικά τα έργα αυτά θα έπρεπε να «κοπούν» από το Ταμείο Ανάκαμψης με δεδομένο ότι δεν έχουν ολοκληρωθεί μέχρι 31 Αυγούστου 2026. Αναφερόμαστε σε έργα πληροφορικής συμβατικού ύψους 1,6 δισ. ευρώ, που αν γινόταν πράξη ο μηχανισμός ανάκλησης λόγω μη έγκαιρης υλοποίησης, θα «τίναζε» στην αέρα το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης & Ανάπτυξης, γνωστό και ως «Ελλάδα 2.0».
Η κυβέρνηση ωστόσο «κατάφερε» για άλλη μια φορά να της κάνουν «πλάτες» οι κοινοτικές αρχές. ‘Οπως για παράδειγμα συνέβη και με τους πόρους των δανείων (2 δισ. ευρώ) που μεταφέρθηκαν στην Εθνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Σημειώνεται ότι το συμβατικό ύψος του 1,6 δισ. ευρώ, αφορά αποκλειστικά στα μεγάλα έργα πληροφορικής του δημοσίου τομέα που έλαβαν ολιγόμηνες παρατάσεις.
Πρόκειται για έργα που το συμβατικό τους αντικείμενο ξεπερνά τα 10 εκατ. ευρώ (χωρίς το ΦΠΑ). Αν προστεθούν και τα μικρότερα έργα, δηλαδή κάτω των 10 εκατ. ευρώ και τα οποία έλαβαν παράταση, τότε το συνολικό συμβατικό τίμημα των έργων που έλαβε παράταση σίγουρα ξεπερνά τα 2,0 δισ. ευρώ. Και αν στα παραπάνω έργα προστεθούν και τα «ορφανά» έργα πληροφορικής που οριστικά απεντάχθηκαν οριστικά από το Ταμείο Ανάκαμψης κατά τις διάφορες αναθεωρήσεις του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας , τότε μπορεί να πλησιάζουμε τα 2,5 δισ. ευρώ.
Τα πιο σημαντικά έργα που απεντάχθηκαν στο πλαίσιο των αναθεωρήσεων του ΤΑΑ, ήταν κυρίως του υπ. Εθνικής Αμυνας όπως το «Πρόγραμμα αναβάθμισης ψηφιακών δεξιοτήτων στην στρατιωτική θητεία» (57 εκατ. ευρώ), το έργο «Ψηφιακός Μετασχηματισμός Διαχείρισης Υλικού Ενόπλων Δυνάμεων» (18 εκατ. ευρώ) και το έργο «Αναβάθμιση, Υποστήριξη Λογισμικού και Εξοπλισμού των Υποδομών του Διακλαδικού Κέντρου Κυβερνοάμυνας (Cyber SOC)» (5 εκατ. ευρώ).
Σημαντικές όμως ήταν και οι ανακλήσεις έργων του υπ. Παιδείας, όπως το έργο «Ενίσχυση του Ψηφιακού Σχολείου μέσω ψηφιακών υπηρεσιών και Καινοτόμων Εκπαιδευτικών Εργαλείων» (74 εκατ. ευρώ) αλλά και του υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης όπως το έργο της θωράκισης των πληροφοριακών συστημάτων του δημοσίου από κυβερνοεπιθέσεις ύψους 52 εκατ. ευρώ.
Για τα έργα που έλαβαν παράταση στην υλοποίηση, σύμφωνα με πληροφορίες, όσες δαπάνες έγιναν μέχρι 31 Αυγούστου 2026 θα είναι επιλέξιμες από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ από εκεί και πέρα δεν θα είναι. Βέβαια τα ζητήματα που θα προκύψουν είναι πολλά, καθώς πολλές συμβάσεις επέκτειναν το συμβατικό αντικείμενό τους λίγους μήνες ή και εβδομάδες πριν την λήξη του προγράμματος ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Ένα τέτοιο έργο είναι η «Παροχή Νεφο -Υπολογιστικών Υποδομών και υπηρεσιών (Cloud Services)» που ανέθεσε τη Κοινωνίας της Πληροφορίας στον ΟΤΕ. Πρόκειται για τη σύμβαση που βρέθηκε στο στόχαστρο της αντιπολίτευσης (ΕΛΑΣ) και αφορά στις υπηρεσίες cloud που προσφέρει η Microsoft στο ελληνικό δημόσιο.
Στις 20 Ιουνίου 2026, η διενεργούσα αρχή του διαγωνισμού, η ΚτΠ ΑΕ, υπέγραψε την 10η τροποποίηση της σχετικής σύμβασης ενεργοποιώντας την προαίρεση της αρχικής σύμβασης ύψους, ύψους 41 εκατ. ευρώ. Ενεργοποίησε έτσι την 3η και πιο σημαντική άσκηση δικαιώματος προαίρεσης που περιέλαβε η αρχική σύμβαση και η οποία ανέβασε το συμβατικό τίμημα από τα 109 εκατ. ευρώ στα 150 εκατ. ευρώ.
Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη σύμβαση για το συγκεκριμένο έργο, έληγε στις 30 Ιουνίου 2026 και με την τροποποίησή της, έλαβε παράταση ισχύος μέχρι 19 Οκτωβρίου 2026. Κάτι αντίστοιχο συνέβη και στο άλλο μεγάλο έργο που ανέλαβε ο ΟΤΕ με την Globiled με διενεργούσα αρχή του διαγωνισμού το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ). Πρόκειται για το έργο των τηλεχειριζόμενων δικτύων φωτισμού στις 12 περιφέρειες της χώρας.
Για το έργο ύψους 130 εκατ. ευρώ που χρηματοδοτείται από το ΤΑΑ, μόλις πριν 10 ημέρες ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός υπέγραψε τη ενεργοποίηση της προαίρεσης της αρχικής σύμβασης ύψους 61 εκατ. ευρώ. Το επιπλέον συμβατικό τίμημα, με βάση την σχετική τροποποιητική σύμβαση, πρέπει να υλοποιηθεί μέσα σε τέσσερις μήνες, ήτοι μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2026.
Είναι δεκάδες οι συμβάσεις έργων πληροφορικής ενταγμένων στο ΤΑΑ που παρατάθηκαν είτε λόγω ενεργοποίησης των προαιρέσεων, είπε επειδή οι παραδόσεις δεν ολοκληρώνονταν έγκαιρα. Μάλιστα τους τελευταίους μήνες υπήρξε ένα «γαϊτανάκι» τροποποιήσεων συμβάσεων έργων πληροφορικής, προκειμένου να μετατεθούν οι παραδόσεις. Πολλές συμβάσεις έλαβαν ακόμη και τέσσερις παρατάσεις μέσα στην τελευταία χρονιά προκειμένου να ολοκληρωθούν.
Οι αρχικές συμβάσεις προέβλεπαν ολοκλήρωση των έργων μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2025, αλλά καθώς το ορόσημο αυτό γρήγορα έγινε ανέφικτο, αρχικά μετατέθηκαν για 30 Απριλίου 2026. Στη συνέχεια μετατέθηκε για 30 Ιουνίου 2026 για ν’ ακολουθήσει νέα παράταση είτε για 31 Ιουλίου 2026 είτε για 31 Αυγούστου 2026. Δυστυχώς για τον μεγαλύτερο όγκος των έργων του ΤΑΑ και αυτό δεν ήταν αρκετό.
Ένα έργο που έλαβε συνεχείς παρατάσεις είναι η «Αναβάθμιση και επέκταση υποδομών ΤΠΕ τομέα Δικαιοσύνης» ύψους 69,1 εκατ. ευρώ. Συνολικά 13 τροποποιήσεις της αρχικής σύμβασης έλαβε χώρα μεταξύ της ΚτΠ ΑΕ (ως αναθέτων φορέας) και την ένωση εταιρειών που απαρτίζεται από τις Netcompany, Unisystems, Cosmos BS και Q&R.
Το έργο που προκηρύχθηκε στο πλαίσιο του ευρύτερου έργου «Ψηφιακός Μετασχηματισμός της Δικαιοσύνης», είχε διάρκεια 36 μηνών και με τις συνεχείς (ανά δίμηνο) επεκτάσεις έχει φτάσει τους 48 μήνες. Και είναι ζητούμενο αν τελικά το έργο που θα παραδοθεί στο τέλος του έτους θα είναι λειτουργικό και αποτελεσματικό.
Και δεν είναι μόνον αυτά. Όλα τα μεγάλα έργα πληροφορικής του Ταμείου Ανάκαμψης θα εμφανίζουν αντίστοιχες αρρυθμίες. Αυτό συμβαίνει επειδή η ελληνική αγορά δεν είχε ούτε το μέγεθος, αλλά ούτε εξειδίκευση, για να στηρίξει τόσα πολλά έργα μαζί. Και όπως απαντούν οι άνθρωποι της πληροφορικής στο ερώτημα «τι θα κάνουν μετά το ΤΑΑ;», οι ίδιοι απαντούν «θα διορθώνουμε τα έργα του ΤΑΑ».
