Η φρενίτιδα της τεχνητής νοημοσύνης (AI) έχει δημιουργήσει προσδοκίες για μια νέα εποχή στην παγκόσμια οικονομία, προσελκύοντας τεράστιες επενδύσεις και εκτοξεύοντας τις αποτιμήσεις εταιρειών. Ωστόσο, πίσω από τον ενθουσιασμό για την τεχνολογική επανάσταση, αναδεικνύεται και μια διαφορετική πραγματικότητα: επιχειρήσεις που κάποτε υπόσχονταν να αλλάξουν τον κόσμο βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με την πτώχευση. Άλλες ξέμειναν από ρευστό, άλλες αναζητούν αγοραστή για να επιβιώσουν, ενώ ορισμένες βρέθηκαν στο επίκεντρο ερευνών για οικονομικές παρατυπίες.
Πέντε χαρακτηριστικές περιπτώσεις από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη αποκαλύπτουν τη σκοτεινή πλευρά της έκρηξης της AI. Πρόκειται για εταιρείες με διαφορετικές δραστηριότητες και επιχειρηματικές διαδρομές, οι οποίες όμως βρέθηκαν αντιμέτωπες με σοβαρά οικονομικά αδιέξοδα. Σε κάποιες περιπτώσεις, η πτωχευτική προστασία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης της λειτουργίας μέσω αναδιάρθρωσης ή πώλησης περιουσιακών στοιχείων. Σε άλλες, η διαδικασία έχει ήδη οδηγήσει στην εκκαθάριση.
Η πιο πρόσφατη περίπτωση είναι η Character.AI, η γνωστή πλατφόρμα που επιτρέπει στους χρήστες να συνομιλούν με ψηφιακούς χαρακτήρες τεχνητής νοημοσύνης. Στις 12 Οκτωβρίου 2026, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι υπέβαλε αίτηση υπαγωγής σε καθεστώς πτωχευτικής προστασίας, βάσει του Κεφαλαίου 11 (Chapter 11) της αμερικανικής νομοθεσίας, επιδιώκοντας την πώλησή της υπό δικαστική εποπτεία.
Σύμφωνα με το Reuters, η Character.AI συμφώνησε να προχωρήσει στην πώληση ορισμένων περιουσιακών της στοιχείων στη Disney έναντι 20 εκατ. δολαρίων, στο πλαίσιο διαδικασίας που επιτρέπει την υποβολή ανταγωνιστικών προσφορών. Το μέλλον της πλατφόρμας παραμένει αβέβαιο, καθώς η συνέχιση της λειτουργίας της εξαρτάται από την εξεύρεση κατάλληλου αγοραστή.
Στη Βρετανία, η κατάρρευση της Builder.ai προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση, καθώς η εταιρεία είχε καταφέρει να προσελκύσει ισχυρούς επενδυτές, μεταξύ των οποίων η Microsoft και το κρατικό επενδυτικό ταμείο του Κατάρ. Με την υπόσχεση ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα έκανε την ανάπτυξη εφαρμογών ευκολότερη και πιο προσιτή, η Builder.ai είχε δημιουργήσει σημαντικές προσδοκίες στην αγορά.
Ωστόσο, τον Μάιο του 2025 ανακοίνωσε την έναρξη διαδικασίας αφερεγγυότητας. Όπως αποκάλυψαν οι Financial Times, είχαν προηγηθεί σημαντικές αναθεωρήσεις των εσόδων της και σοβαρά προβλήματα στη χρηματοοικονομική διαχείριση. Η περίπτωση της Builder.ai ανέδειξε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο ότι ακόμη και η υποστήριξη μεγάλων επενδυτών δεν αρκεί για να εξασφαλίσει την επιβίωση μιας επιχείρησης, όταν τα οικονομικά της θεμέλια αποδεικνύονται ανεπαρκή.
Ακόμη πιο σοβαρή είναι η περίπτωση της iLearningEngines, μιας εταιρείας που δραστηριοποιούνταν στην εκπαίδευση και στους επιχειρησιακούς αυτοματισμούς με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και είχε φτάσει να αποτιμάται στο χρηματιστήριο σε 1,5 δισ. δολάρια. Παρά την υψηλή αποτίμησή της, τον Δεκέμβριο του 2024 υπέβαλε αίτηση πτωχευτικής προστασίας βάσει του Κεφαλαίου 11 (Chapter 11), ενώ τον Μάρτιο του 2025 ακολούθησε η υπαγωγή της σε διαδικασία εκκαθάρισης βάσει του Κεφαλαίου 7 (Chapter 7).
Τον Απρίλιο του 2026, το Reuters μετέδωσε ότι ο πρώην διευθύνων σύμβουλος και ο πρώην οικονομικός διευθυντής κατηγορήθηκαν για απάτη. Κατά το κατηγορητήριο, τουλάχιστον το 90% των δηλωμένων εσόδων του 2023 ήταν κατασκευασμένο. Οι ισχυρισμοί αυτοί αποτελούν κατηγορίες και όχι τελεσίδικη δικαστική κρίση.
Στον κατάλογο των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης που βρέθηκαν αντιμέτωπες με οικονομικά αδιέξοδα προστίθεται και η αμερικανική BioXcel Therapeutics, η οποία αξιοποιεί την AI και τη μηχανική μάθηση για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων. Στις 27 Αυγούστου 2026, η εταιρεία υπέβαλε αίτηση πτωχευτικής προστασίας, ενώ παράλληλα ανακοίνωσε συμφωνία με τον φαρμακευτικό κολοσσό Teva για την πώληση σχεδόν του συνόλου των περιουσιακών της στοιχείων, στο πλαίσιο διαδικασίας υπό δικαστική εποπτεία.
Η προσφορά της Teva αποτέλεσε την αρχική βάση για την αναζήτηση αγοραστή, ενώ η BioXcel εξασφάλισε δέσμευση χρηματοδότησης 19 εκατ. δολαρίων, προκειμένου να διατηρήσει τη λειτουργία της κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Η περίπτωσή της αναδεικνύει ότι ακόμη και οι επιχειρήσεις που επενδύουν σε προηγμένες τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης δεν μένουν ανεπηρέαστες από τις υψηλές κεφαλαιακές απαιτήσεις και τις χρηματοδοτικές πιέσεις της φαρμακευτικής βιομηχανίας.
Στην Πορτογαλία, η Unbabel είχε αναπτύξει τεχνολογίες μετάφρασης και πολύγλωσσης επικοινωνίας για επιχειρήσεις. Σύμφωνα με το Portugal Resident, που επικαλείται την Correio da Manhã, υπέβαλε αίτηση αφερεγγυότητας τον Φεβρουάριο του 2026 και κηρύχθηκε αφερέγγυα. Το δημοσίευμα του Ιουνίου ανέφερε περίπου 30 πιστωτές και καταβολές 13,3 εκατ. ευρώ από το πορτογαλικό Ταμείο Ανάκαμψης. Δεν είχε αποσαφηνιστεί εάν θα απαιτούνταν επιστροφή της ενίσχυσης, καθώς αυτό εξαρτάται από τις σχετικές διαδικασίες.
Οι πέντε αυτές περιπτώσεις αποκαλύπτουν την άλλη όψη της φρενίτιδας γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, σε μια περίοδο που δισεκατομμύρια δολάρια διοχετεύονται σε εταιρείες με υψηλές αποτιμήσεις και φιλόδοξες υποσχέσεις. Οι πτωχεύσεις τους επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για το κατά πόσο ο επενδυτικός ενθουσιασμός γύρω από την AI έχει δημιουργήσει συνθήκες χρηματιστηριακής και επενδυτικής φούσκας. Παρότι οι συγκεκριμένες περιπτώσεις δεν αποδεικνύουν ότι ολόκληρος ο κλάδος βρίσκεται σε κρίση, αναδεικνύουν τους κινδύνους που κρύβονται πίσω από τις υπερβολικές προσδοκίες.
