Στο προσκήνιο επανέρχεται το ζήτημα της εξάρτησης του ελληνικού Δημοσίου από τις υποδομές των διεθνών τεχνολογικών κολοσσών, με αφορμή το εκτεταμένο μπλακάουτ της Microsoft, που προκάλεσε προβλήματα και σε ελληνικά υπουργεία. Αν και οι βασικές ψηφιακές λειτουργίες του κράτους δεν έχουν επηρεαστεί σοβαρά, οι δυσλειτουργίες σε υπηρεσίες όπως το Outlook, το Teams και το Copilot ανέδειξαν την ανάγκη ενίσχυσης της ψηφιακής αυτονομίας της χώρας και ανάπτυξης εναλλακτικών εθνικών υποδομών.
Το ζήτημα έθεσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας σήμερα στον ΣΚΑΪ, επισημαίνοντας ότι το περιστατικό αποτελεί προειδοποίηση για τα κράτη, τα οποία καλούνται να επανεξετάσουν ποιες ψηφιακές υπηρεσίες και ποια δεδομένα θεωρούν απολύτως κρίσιμα για τη λειτουργία τους.
«Δεν έχουμε σοβαρά προβλήματα, με την έννοια ότι τα συστήματα δουλεύουν. Τι δεν δουλεύει; Τα email, όσα υπουργεία έχουν servers της Microsoft, έχουν θέμα την ώρα αυτή στο email. Το Outlook. Στο Copilot, που είναι η εφαρμογή AI της Microsoft, και στο Teams. Κάποια προβλήματα, αλλά όχι σημαντικά ώστε να επηρεάζουν τη λειτουργία», διευκρίνισε ο υπουργός.
Η τοποθέτηση αυτή του Δ. Παπαστεργίου αποτυπώνει μια κρίσιμη παράμετρο της ψηφιακής λειτουργίας του ελληνικού κράτους: ακόμη και όταν τα βασικά πληροφοριακά συστήματα παραμένουν διαθέσιμα, η εξάρτηση από εξωτερικούς παρόχους μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργίες στην καθημερινή επικοινωνία και συνεργασία των δημόσιων υπηρεσιών.
Το στοίχημα των εθνικών υποδομών
Πέρα από την άμεση διαχείριση των τεχνικών προβλημάτων, το περιστατικό επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ψηφιακή κυριαρχία και την ανάγκη περιορισμού των εξαρτήσεων από συγκεκριμένους παρόχους τεχνολογίας.
Ο κ. Παπαστεργίου συνέδεσε ευθέως το μπλακάουτ με τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται σε εθνικές και ευρωπαϊκές υποδομές, υπογραμμίζοντας ότι τα κράτη οφείλουν να διαθέτουν εναλλακτικούς τρόπους λειτουργίας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για κρίσιμα πληροφοριακά συστήματα.
«Είναι ένα δείγμα του ότι θα πρέπει γενικά όλα τα κράτη, και αυτή η κουβέντα υπάρχει σε ευρωπαϊκό επίπεδο, γι’ αυτό και επενδύουμε σε εθνικές και ευρωπαϊκές υποδομές, να υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως τόνισε, «θα πρέπει στο μυαλό μας να έχουμε τελικά τι θεωρούμε πολύ κρίσιμο και άρα να δημιουργούμε και ανάλογες εθνικές υποδομές», παραπέμποντας στον νέο εθνικό υπερυπολογιστή «Δαίδαλο» και σε άλλες υποδομές που αναπτύσσονται στη χώρα.
Στο ίδιο πλαίσιο, έθεσε και το ζήτημα της κατηγοριοποίησης των δεδομένων του Δημοσίου, ώστε να καθορίζεται ποια πρέπει να φιλοξενούνται σε υποδομές υπό εθνικό έλεγχο και ποια μπορούν να αξιοποιούν εμπορικές υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους.
Πώς λειτουργεί το υβριδικό cloud του Δημοσίου
Σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το ελληνικό Δημόσιο λειτουργεί ήδη με ένα υβριδικό μοντέλο υπολογιστικού νέφους, συνδυάζοντας δικές του υποδομές με υπηρεσίες cloud για δεδομένα και εφαρμογές μικρότερης κρισιμότητας.
«Σε έναν κόσμο ο οποίος διασυνδέεται και που πάρα πολλές υπηρεσίες πλέον είναι κεντρικοποιημένες», εξήγησε, το ελληνικό Δημόσιο έχει επιλέξει εδώ και χρόνια ένα μοντέλο στο οποίο συνυπάρχουν κρατικές υποδομές και εμπορικές υπηρεσίες cloud.
Η συγκεκριμένη αρχιτεκτονική επιτρέπει την αξιοποίηση των δυνατοτήτων των μεγάλων τεχνολογικών παρόχων, χωρίς το σύνολο των κρατικών συστημάτων να εξαρτάται από μία εξωτερική υποδομή. Δεν εξαλείφει, ωστόσο, τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει μια εκτεταμένη τεχνική αστοχία σε υπηρεσίες οι οποίες χρησιμοποιούνται καθημερινά από τη δημόσια διοίκηση.
