«Σε μια οικονομία όπου οι πολύ μικρές επιχειρήσεις αποτελούν περίπου το 95% του συνόλου των επιχειρήσεων, οι μικροπιστώσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως ουσιαστικός μοχλός ενίσχυσης της οικονομίας, της απασχόλησης και της περιφερειακής ανάπτυξης. Για την περαιτέρω ανάπτυξη του θεσμού στην Ελλάδα, ωστόσο, σημαντικό βήμα θα ήταν η εναρμόνιση του ανωτάτου ορίου χορήγησης μικροχρηματοδότησης με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, στα 50.000 ευρώ. Αυτό θα επέτρεπε τη χρηματοδότηση πιο ώριμων επιχειρηματικών εγχειρημάτων με μεγαλύτερο κοινωνικό αντίκτυπο».
Τα παραπάνω επισημαίνει στο powergame.gr, ο Σταμάτης Βελεγράκης, Διευθύνων Σύμβουλος της Afi Microfinance, του πρώτου οργανισμού μικροπιστώσεων που δραστηριοποιήθηκε στην Ελλάδα. Στα χρόνια λειτουργίας της, η AFI έχει χορηγήσει περισσότερες από 1.000 μικροχρηματοδοτήσεις σε όλη την Ελλάδα. Μόνο το 2025 διοχέτευσε περισσότερα από 4,5 εκατ. ευρώ μέσω μικροπιστώσεων, στηρίζοντας τόσο νέες, όσο και υπάρχουσες πολύ μικρές επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα.
Η πλειονότητα των ωφελούμενων δεν είχε πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση, ενώ 50% των κεφαλαίων επενδύθηκαν στην Περιφέρεια, εκτός των μητροπολιτικών κέντρων. Όπως σημειώνει ο κ. Βελεγράκης, πάνω από το 90% των επιχειρήσεων που έχουν χρηματοδοτηθεί από την Afi παραμένουν σε λειτουργία έως σήμερα, επιβεβαιώνοντας ότι όταν η χρηματοδότηση συνδυάζεται με σωστή προετοιμασία, εκπαίδευση και συνεχή υποστήριξη, δημιουργούνται βιώσιμες επιχειρηματικές βάσεις.
- Η Afi ήταν η πρώτη που δραστηριοποιήθηκε στον τομέα των μικροχρηματοδοτήσεων. Με ποιο σκεπτικό μπήκατε στον χώρο αυτόν;
Η AFI εισήλθε στον χώρο των μικροχρηματοδοτήσεων με σαφή στόχο να καλύψει ένα ουσιαστικό χρηματοδοτικό κενό στην ελληνική αγορά, προσφέροντας πρόσβαση σε επιχειρηματικά κεφάλαια, συμβουλευτική και υποστήριξη σε ανθρώπους και πολύ μικρές επιχειρήσεις που αποκλείονταν από το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα. Από την ίδρυσή της το 2013, στα χρόνια της κρίσης, έχει ως αποστολή την οικονομική ένταξη, την ενδυνάμωση και τη βιώσιμη επιχειρηματικότητα. Αποτέλεσε τον πρώτο οργανισμό μικροπιστώσεων στην Ελλάδα και από το 2023 είναι αδειοδοτημένο και εποπτευόμενο Ίδρυμα Μικροπιστώσεων από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Η AFI έχει χορηγήσει περισσότερες από 1.000 μικροχρηματοδοτήσεις σε όλη την Ελλάδα, στα χρόνια λειτουργίας της. Μόνο το 2025 διοχέτευσε περισσότερα από 4,5 εκατ. ευρώ μέσω μικροπιστώσεων, στηρίζοντας τόσο νέες, όσο και υπάρχουσες πολύ μικρές επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η πλειονότητα των ωφελούμενων δεν είχε πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση, ενώ 50% των κεφαλαίων επενδύθηκαν στην Περιφέρεια, εκτός των μητροπολιτικών κέντρων.
Ποιοι ζητούν και πώς παίρνουν δάνειο μέχρι 25.000 ευρώ
- Ποιο είναι το προφίλ αυτών που απευθύνονται σε εσάς για την έναρξη ή την ανάπτυξη της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας;
Οι άνθρωποι που απευθύνονται στην AFI για να ξεκινήσουν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα έχουν διαφορετικά προφίλ, επαγγελματικές και κοινωνικές καταβολές και προσλαμβάνουσες. Έχουν όμως ένα κοινό χαρακτηριστικό: διαθέτουν μια επιχειρηματική ιδέα και τη διάθεση να δημιουργήσουν και να εργαστούν, τους λείπουν όμως τα απαραίτητα κεφάλαια. Σημαντικό ποσοστό αφορά νέους επιχειρηματίες, ανέργους και αυτοαπασχολούμενους που επιθυμούν να εξελίξουν τη δραστηριότητά τους, καθώς και κατοίκους της περιφέρειας. Ιδιαίτερα έντονη είναι η συμμετοχή των γυναικών, οι οποίες αποτελούν περίπου το 45% των ωφελούμενων, ενώ σημαντική είναι και η παρουσία της νεανικής επιχειρηματικότητας.
Το μέσο ύψος δανείου που ζητούν ανέρχεται στις 15.000 με το όριο χορήγησης να είναι βάσει νόμου στα 25.000 ευρώ. Το δάνειο μπορεί να καλύπτει είτε ανάγκη κεφαλαίου κίνησης είτε ανάγκες επενδυτικού σκοπού. Στην πράξη, τα κεφάλαια κατευθύνονται για την κάλυψη επενδυτικών αναγκών, π.χ. διαμόρφωση χώρου ή στις βασικές ανάγκες εκκίνησης ή ανάπτυξης μιας μικρής επιχείρησης, π.χ. εξοπλισμό, προμήθεια πρώτων υλών.
Ενδεικτικά, έχουμε στηρίξει νέους επιχειρηματίες, από 18 ετών που επιχειρούν σε απομακρυσμένα νησιά, έως ζευγάρι συνταξιούχων, που τόλμησε να κάνει το πρώτο επιχειρηματικό του βήμα, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στη δεύτερη καριέρα του. Όσον αφορά τον τομέα δραστηριότητας, έχουμε ενισχύσει όλους τους τομείς από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη χρήση σύγχρονων καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων, την παροχή ψηφιακών υπηρεσιών έως και παραδοσιακά επαγγέλματα με προστιθέμενη αξία που τείνουν να εκλείψουν.
- Βοηθάτε τους νέους μικρούς επιχειρηματίες και σε επίπεδο συμβουλευτικό, πέρα από τη χρηματοδότηση;
Η στήριξη της AFI προς τους νέους μικρούς επιχειρηματίες δεν περιορίζεται μόνο στη χρηματοδότηση, αλλά επεκτείνεται ουσιαστικά και στο συμβουλευτικό επίπεδο. Η εκπαίδευση αποτελεί βασικό πυλώνα των μικροπιστώσεων και είναι στον πυρήνα της προσέγγισής μας.
Μέσα από δωρεάν εκπαιδευτικά προγράμματα και εξατομικευμένη συμβουλευτική, υποστηρίζουμε τους ωφελούμενους στη διαμόρφωση ολοκληρωμένου επιχειρηματικού σχεδίου (business plan), στην ανάλυση κόστους και στην πρόβλεψη πωλήσεων, στη διαχείριση ταμειακών ροών και στη συνολική οργάνωση της επιχείρησης. Παράλληλα, παρέχουμε καθοδήγηση καθ’ όλη την πορεία και ενισχύουμε τη δικτύωση, φέρνοντας τους επιχειρηματίες σε επαφή με επαγγελματίες, προμηθευτές και συνεργάτες.
Ταυτόχρονα, μέσω συνεργασιών, όπως αυτή με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, έχοντας συγγράψει το διαδικτυακό μάθημα για τις πηγές χρηματοδότησης, δίνουμε στους εν δυνάμει αλλά και στους ήδη ενεργούς επιχειρηματίες τα απαραίτητα γνωστικά εφόδια για να αξιοποιήσουν τις διαθέσιμες ευκαιρίες.
Μέχρι σήμερα, είμαστε περήφανοι που περισσότεροι από 8.500 άνθρωποι έχουν ωφεληθεί από τις εκπαιδευτικές και συμβουλευτικές δράσεις της AFI, ενισχύοντας ουσιαστικά τις πιθανότητες επιτυχίας και βιωσιμότητας της επιχειρηματικής τους προσπάθειας.
- Πρακτικά, πώς κινείται κάποιος που ενδιαφέρεται να πάρει μικροπίστωση από την Afi; Ποια είναι η διαδικασία πριν την χορήγηση του δανείου, τι ζητάτε από τον υποψήφιο πελάτη, σε πόσο χρόνο εκταμιεύετε το δάνειο και με ποιους όρους παρέχεται;
Η διαδικασία έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι απλή, διαφανής και υποστηρικτική για τον ενδιαφερόμενο. Το πρώτο βήμα είναι η ηλεκτρονική αίτηση μέσω της ιστοσελίδας μας, afimicrofinance.gr, όπου ο υποψήφιος μπορεί να βρει αναλυτικές πληροφορίες για τα προϊόντα, καθώς και εργαλείο υπολογισμού δανείου και δόσεων, ώστε να αποκτήσει μια πρώτη καθαρή εικόνα των χρηματοδοτικών του επιλογών και δυνατοτήτων.
Στη συνέχεια, πραγματοποιείται επικοινωνία με τον προσωπικό σύμβουλο της AFI, ο οποίος καθοδηγεί τον ωφελούμενο σε όλη τη διαδικασία, από την ανάλυση των αναγκών και της επιχειρηματικής ιδέας έως τη διαμόρφωση του επιχειρηματικού σχεδίου και την τελική έγκριση. Το αίτημα αξιολογείται από την αρμόδια επιτροπή και ο χρόνος από την αίτηση έως την εκταμίευση είναι 2–3 εβδομάδες.
Οι όροι διαφέρουν ανάλογα με το πρόγραμμα, με κοινό σημείο ότι το ανώτατο όριο μικροπιστώσεων στην Ελλάδα είναι 25.000 ευρώ. Στο βασικό προϊόν επιχειρηματικής χρηματοδότησης από την AFI προσφέρουμε διάρκεια αποπληρωμής από 12 έως 48 μήνες και δυνατότητα περιόδου χάριτος έως 6 μήνες, ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης. Ο υποψήφιος πελάτης πρέπει να έχει φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, ενώ τα υπόλοιπα δικαιολογητικά εξαρτώνται από τη νομική μορφή της επιχείρησης.
Στόχος μας είναι η υπεύθυνη και αποτελεσματική χρηματοδότηση, ώστε ο επιχειρηματίας να μπορεί να ξεκινήσει και να αναπτύξει τη δραστηριότητά του με σταθερότητα και ρεαλιστικές προοπτικές.
Στοχευμένες δράσεις για το επιχειρείν στην Περιφέρεια
- Έχετε αναπτύξει στοχευμένες δράσεις για την τόνωση της επιχειρηματικότητας στην Περιφέρεια;
Ναι, η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας στην Περιφέρεια αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την AFI. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η στοχευμένη δράση που υλοποιήσαμε στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου, στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας της Eurobank για την αντιμετώπιση του Δημογραφικού ζητήματος.
Το πρόγραμμα «Ενισχύοντας την επιχειρηματικότητα στον Έβρο» προσέφερε χρηματοδότηση με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους με κύρια προϋπόθεση την παραμονή του επιχειρηματία και της επιχείρησης στον Έβρο. Ταυτόχρονα, συνοδευόταν από υποχρεωτική εκπαίδευση, συμβουλευτική και καθοδήγηση, στοχεύοντας στη δημιουργία και την ενίσχυση νέων επιχειρήσεων στην περιοχή.
Η εμπειρία από τον Έβρο μάς δείχνει ότι όταν σχεδιάζονται στοχευμένες δράσεις, η μικροχρηματοδότηση μπορεί να λειτουργήσει ως ουσιαστικό εργαλείο περιφερειακής ανάπτυξης και κοινωνικής ένταξης. Ήδη εξετάζουμε τη δυνατότητα υλοποίησης αντίστοιχων πρωτοβουλιών και σε άλλες περιοχές της χώρας στο επόμενο διάστημα.
- Πώς προέκυψε η συνεργασία της Afi με την Eurobank; Και ποια τα οφέλη για όσους θέλουν να αποκτήσουν πρόσβαση σε επιχειρηματικό δανεισμό;
Η πρωτοβουλία στον Έβρο γεννήθηκε από τον συντονισμό τριών βασικών πυλώνων: της κοινωνικής αποστολής της AFI, του οράματος του προγράμματος «Μπροστά για την Οικογένεια» της Eurobank και της ανάγκης αντιμετώπισης του δημογραφικού ζητήματος.
Η συνεργασία της AFI Microfinance με την Eurobank βασίζεται στον κοινό στόχο ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και της διεύρυνσης της πρόσβασης στη χρηματοδότηση για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις. Η AFI, με την εξειδίκευσή της στη μικροχρηματοδότηση και την επιχειρηματική εκπαίδευση, και η Eurobank, με την εμπειρία και την ευρύτερη χρηματοπιστωτική της παρουσία, διαμόρφωσαν ένα συμπληρωματικό πλαίσιο συνεργασίας με στόχο να δοθούν ουσιαστικές λύσεις σε ανθρώπους που επιθυμούν να επιχειρήσουν.
Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας υλοποιήθηκε και η στοχευμένη δράση στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου, με στόχο την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και την υποστήριξη ανθρώπων που θέλουν να δημιουργήσουν και να παραμείνουν στον τόπο τους, για τους ίδιους και για τις οικογένειές τους.
- Ποια είναι η συνεργασία σας με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα στο πεδίο των μικροπιστώσεων και ποια είναι τα οφέλη για τον τελικό δικαιούχο;
Η AFI συνεργάζεται με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα στο πλαίσιο χρηματοδοτικών εργαλείων που στοχεύουν στη διεύρυνση της πρόσβασης στη μικροχρηματοδότηση και τη στήριξη της πολύ μικρής επιχειρηματικότητας. Πρωτοβουλίες όπως αυτές της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς συμβάλλουν τόσο στη μείωση του χρηματοδοτικού κόστους για τον τελικό δικαιούχο, όσο και στην ευρύτερη ανάδειξη του χρηματοδοτικού εργαλείου των μικροπιστώσεων, ώστε να γίνει πιο γνωστό και προσβάσιμο σε περισσότερους ανθρώπους που θέλουν να αναπτύξουν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα.
Συγκεκριμένα, συμμετέχουμε στο Ταμείο Μικροπιστώσεων, στόχος του οποίου είναι η διευκόλυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση για πολύ μικρές οντότητες και φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, με ιδιαίτερη έμφαση στη γυναικεία επιχειρηματικότητα. Το Ταμείο υποστηρίζει τη χορήγηση μικροδανείων με ευνοϊκότερους όρους και χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης για τους τελικούς δικαιούχους, επιδοτώντας σημαντικό μέρος του επιτοκίου.
Παράλληλα, συμμετέχουμε στο Ταμείο Μικροδανείων Ανάκαμψης από Φυσικές Καταστροφές, το οποίο έχει στόχο να στηρίξει χρηματοδοτικά πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις της Περιφέρειας Θεσσαλίας που επλήγησαν από τα έντονα φυσικά φαινόμενα, όπως η κακοκαιρία Daniel.
Το κόστος δανεισμού
- Ποια είναι τα επιτόκια δανεισμού για κάποιον που απευθύνεται αμιγώς στην Afi για δάνειο;
Το επιτόκιο δανεισμού για όσους απευθύνονται στην AFI είναι σταθερό, ετήσιο στο 9,75% και παρέχεται στο πλαίσιο του προγράμματος InvestEU, ώστε ο μικροεπιχειρηματίας να γνωρίζει εξαρχής το κόστος και να μπορεί να προγραμματίζει με ασφάλεια τις υποχρεώσεις του χωρίς μεταβολές. Παράλληλα, η χρηματοδότηση παρέχεται χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις. Επιπλέον, μετά τον πρώτο χρόνο δίνεται η δυνατότητα πρόωρης αποπληρωμής χωρίς επιπλέον επιβαρύνσεις. Με αυτόν τον τρόπο και εφόσον ο δανειολήπτης επιλέξει αυτή τη δυνατότητα, το συνολικό κόστος χρηματοδότησης μειώνεται κατά πολύ, καθιστώντας το δάνειο ακόμη πιο προσιτό.
- Τι ισχύει στην υπόλοιπη Ευρώπη για το κόστος δανεισμού στο microfinance;
Το κόστος δανεισμού στις μικροπιστώσεις διαφέρει από χώρα σε χώρα. Στην Ανατολική Ευρώπη για παράδειγμα, το επιτόκιο κυμαίνεται κοντά στο 16%, ενώ σε ορισμένες βαλκανικές χώρες μπορεί να φτάσει ακόμη και το 22%. Συνολικά, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κινείται σε ελαφρώς διψήφια επίπεδα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι για τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες το ανώτατο ποσό μικροχρηματοδότησης ανέρχεται στις 50.000 ευρώ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ακόμη υψηλότερο. Παράλληλα, υπάρχουν χώρες όπου απαιτούνται σημαντικές εγγυήσεις για τη χορήγηση δανείου. Επιπλέον, σε κάποια κράτη παρέχεται η δυνατότητα λήψης μικροπίστωσης και για προσωπική χρήση ή για φοιτητές, διευρύνοντας τον κοινωνικό ρόλο του θεσμού.
- Τι δείχνει η πορεία των νέων επιχειρηματιών που έχουν δανειοδοτηθεί από την Afi;
Η πορεία των νέων επιχειρηματιών που έχουν δανειοδοτηθεί από την AFI είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική. Ενδεικτικό είναι ότι πάνω από το 90% των επιχειρήσεων παραμένουν σε λειτουργία έως σήμερα, επιβεβαιώνοντας ότι όταν η χρηματοδότηση συνδυάζεται με σωστή προετοιμασία, εκπαίδευση και συνεχή υποστήριξη, δημιουργούνται βιώσιμες επιχειρηματικές βάσεις.
Σε επίπεδο εξυπηρέτησης δανείων, τα ποσοστά αποπληρωμής παραμένουν υψηλά, ενώ ο κίνδυνος επισφαλειών είναι κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι αρκετοί επιχειρηματίες έχουν λάβει δεύτερη και τρίτη χρηματοδότηση από την AFI για την περαιτέρω ανάπτυξη της δραστηριότητάς τους, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου θα μπορούσαν πλέον να απευθυνθούν σε τραπεζικά ιδρύματα. Αυτό αντανακλά τη σχέση εμπιστοσύνης που έχει αναπτυχθεί, καθώς και την αναγνώριση της συνολική υποστήριξη που λαμβάνουν πέρα από τη χρηματοδότηση καθαυτή.
- Ποιες προοπτικές βλέπετε για τις μικροπιστώσεις στην Ελλάδα; Πόσο ζωτικός είναι ο ρόλος τους για την πραγματική οικονομία; Και τι χρειάζεται για να αναπτυχθούν περαιτέρω;
Οι προοπτικές των μικροπιστώσεων στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα θετικές, καθώς καλύπτουν ένα υπαρκτό χρηματοδοτικό κενό για πολύ μικρές επιχειρήσεις, αυτοαπασχολούμενους και νέους επιχειρηματίες. Σε μια οικονομία όπου οι πολύ μικρές επιχειρήσεις αποτελούν περίπου το 95% του συνόλου των επιχειρήσεων, οι μικροπιστώσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως ουσιαστικός μοχλός ενίσχυσης της οικονομίας, της απασχόλησης και της περιφερειακής ανάπτυξης.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η μικροχρηματοδότηση αποτελεί αναγνωρισμένο εργαλείο στήριξης της επιχειρηματικότητας και της κοινωνικής οικονομίας. Για την περαιτέρω ανάπτυξη του θεσμού στην Ελλάδα, σημαντικό βήμα θα ήταν η εναρμόνιση του ανώτατου ορίου χορήγησης μικροχρηματοδότησης με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, στα 50.000 ευρώ. Αυτό θα επέτρεπε τη χρηματοδότηση πιο ώριμων επιχειρηματικών εγχειρημάτων με μεγαλύτερο κοινωνικό αντίκτυπο.
Παράλληλα, η περαιτέρω βελτίωση του θεσμικού και φορολογικού πλαισίου και η σταθερότητα γύρω από αυτό, θα ενισχύσει τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη των ιδρυμάτων μικροχρηματοδοτήσεων, ενισχύοντας περαιτέρω τον ρόλο των μικροπιστώσεων στην ελληνική οικονομία και κοινωνία.
