Σε μια Ευρώπη που επανασχεδιάζει τη βιομηχανική και γεωοικονομική της στρατηγική, η μάχη δεν δίνεται μόνο στα Συμβούλια Κορυφής, αλλά και στα χρηματοδοτικά εργαλεία, που λόγω συγκυρίας γίνονται κρίσιμες παράμετροι ανταγωνισμού. Η επικείμενη πιστοποίηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (EAT) με το Pillar Assessment, δηλαδή την «Αξιολόγηση κατά πυλώνες», όπως επισημαίνει στο powergame.gr ο πρόεδρός της και πρώην υφυπουργός Οικονομικών, Γιώργος Ζαββός, δεν αποτελεί μια απλή τεχνική εξέλιξη. Είναι μια στρατηγική επιλογή με σαφές εθνικό, πολιτικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα, παραδέχεται ο κ. Ζαββός, προσθέτοντας ότι για πρώτη φορά ένας ελληνικός χρηματοδοτικός οργανισμός αποκτά τη δυνατότητα άμεσης διαχείρισης διευρυμένων ευρωπαϊκών πόρων, ενισχύει τη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων και τοποθετείται δυναμικά στον πυρήνα της νέας ευρωπαϊκής αναπτυξιακής αρχιτεκτονικής.
Ταυτόχρονα, όπως αναφέρει ο ο κ. Ζαββός, η εξέλιξη αυτή -σε μια συγκυρία γεωπολιτικής περιδίνησης και αυξημένου κινδύνου- μεταφράζεται σε απτό όφελος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), οι οποίες θα έχουν πρόσβαση σε διευρυμένη χρηματοδότηση με χαμηλότερο κόστος, μεγαλύτερες εγγυήσεις, εκτεταμένες περιόδους χάριτος και πιο ευέλικτα εργαλεία. Στοιχεία κρίσιμα για τον παραγωγικό μετασχηματισμό και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.
Κατ’ αρχάς, τι είναι η διαδικασία της αξιολόγησης κατά πυλώνες (Pillar Assessment) και ποιος κρίνει αν ένας φορέας μπορεί να διαχειρίζεται κοινοτικά κονδύλια;
Η αξιολόγηση κατά πυλώνες είναι μια αυστηρή διαδικασία πιστοποίησης, μέσω της οποίας μια τράπεζα ή ένας χρηματοδοτικός οργανισμός αναγνωρίζεται ως εταίρος υλοποίησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για προγράμματα άμεσης διαχείρισης του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Η διαδικασία διενεργείται αποκλειστικά από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και εξετάζει αν ο οργανισμός πληροί υψηλά πρότυπα σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης, εσωτερικών ελέγχων, διαχείρισης κινδύνων και διαφάνειας. Η πιστοποίηση αυτή αναγνωρίζεται απ’ όλες τις Γενικές Διευθύνσεις της Επιτροπής και καλύπτει το σύνολο των σχετικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων.
Στην πράξη τι θα σημάνει για την τράπεζά σας η απόκτησή αυτής της πιστοποίησης;
Η πιστοποίηση Pillar Assessment για την ΕΑΤ σημαίνει μετασχηματισμό σε έναν κεντρικό πυλώνα του πιστωτικού συστήματος, ο οποίος δεν προσφέρει απλώς ρευστότητα και πάγια στήριξη στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, αλλά καθοδηγεί τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας. Συγκεκριμένα, με την πιστοποίηση η ΕΑΤ θα μπορεί να έχει, πρώτον, διευρυμένη και άμεση πρόσβαση σε κονδύλια του κοινοτικού προϋπολογισμού. Θα μπορεί με τα κονδύλια αυτά να διαδραματίσει ρόλο στην άντληση χρηματοδοτήσεων από προγράμματα όπως το ΕΣΠΑ, αλλά και από το επερχόμενο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας. Όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά για τη στήριξη των ΜμΕ.
Κατά δεύτερο λόγο, η ΕΑΤ θα μπορεί να διαχειριστεί ενδεχομένως αδιάθετους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, ακόμη και μετά τις 31 Αυγούστου 2026. Υπολογίζεται ότι θα μπορούσε να διαχειριστεί περί τα 2 δισ. ευρώ από αυτό το Ταμείο. Τρίτον, αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, η τράπεζά μας θα μπορεί να συμμετάσχει σε ευρωπαϊκά προγράμματα που αφορούν επενδύσεις σε τρίτες χώρες. Π.χ. Βαλκάνια, Μέση Ανατολή ή στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Μια τέτοια ευκαιρία παρέχει τη δυνατότητα άσκησης απτής οικονομικής διπλωματίας με ευρωπαϊκούς πόρους, σε περιοχές όπου υπάρχει εθνικό και επενδυτικό ενδιαφέρον, ενισχύοντας τη στρατηγική παρουσία της χώρας μας.
Εν κατακλείδι, σε μια περίοδο οξυμένης γεωπολιτικής αναταραχής και οικονομικής αβεβαιότητας, η ΕΑΤ μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως αναπτυξιακός βραχίονας με κρίσιμη «χρηματοδοτική ισχύ» και θα μπορούσε να συμβάλει καθοριστικά σε τέσσερις κρίσιμους τομείς. Της άμυνας με την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, της ενέργειας με την ενεργειακή μετάβαση και την ανάδειξη του κομβικού ρόλου της χώρας, συμπεριλαμβανομένων μελλοντικά και των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων, που αναφέρθηκε πρόσφατα ο πρωθυπουργός, Κ. Μητσοτάκης, της καινοτομίας με τη στήριξη του οικοσυστήματος των startups, scale-ups και του επερχόμενου Ταμείου Ευρεσιτεχνίας (Patent Fund) και τέλος την κοινωνική στέγαση, με τη δημιουργία προγραμμάτων προσιτής κατοικίας.
Πάντως, η διαδικασία της πιστοποίησης που τώρα εξελίσσεται -και πιθανώς να ολοκληρωθεί σύντομα- για την ΕΑΤ είναι μια διαδικασία που ξεκινά το 2022. Γιατί άργησε τόσο πολύ;
Από την ανάληψη των καθηκόντων μου τον Σεπτέμβριο του 2022, έθεσα το Pillar Assessment ως απόλυτη προτεραιότητα. Ωστόσο, πρόκειται για μια εξαιρετικά επίπονη και πολυεπίπεδη διαδικασία, που απαιτεί ριζικές αλλαγές στην εταιρική δομή. Η Κομισιόν πρέπει να είναι 100% βέβαιη για τη φερεγγυότητα του εταίρου της πριν του αναθέσει τη διαχείριση μεγάλων κεφαλαίων. Η ΕΑΤ, που ξεκίνησε τον μετασχηματισμό της το 2019, έπρεπε να περάσει από εξαντλητικά τεστ ελέγχου. Δεν υπήρξε καθυστέρηση, αλλά συστηματική προετοιμασία. Αποκτούμε την πιστοποίηση στην πλέον κατάλληλη στιγμή, όταν η χώρα τη χρειάζεται για να πρωταγωνιστήσει στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
