«Αγοράστε γη», λέει το ρητό. «Δεν τη φτιάχνουν πια». Πέρα από κάποια έργα αποξήρανσης και αποκατάστασης ή δημιουργίας νέων ηφαιστειακών νησιών, το ρητό τείνει να είναι αληθές. Ο Moshe Alamaro θεωρεί ότι έχει τη λύση. Πιστεύει ότι μπορεί να πάρει γη που σήμερα έχει μικρή αξία και να τη μετατρέψει σε κάτι χρήσιμο και πολύτιμο -και ότι μπορεί, επιπλέον, να το κάνει φτηνά.
Ο κ. Alamaro είναι ένας ενδιαφέρων τύπος. Ξεκίνησε την καριέρα του στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης, αλλά πλέον εργάζεται ανεξάρτητα ως ένα μονοπρόσωπο εργοστάσιο ιδεών. Οι προτάσεις που έχει επινοήσει περιλαμβάνουν την αποθήκευση φρέσκου νερού για χρήση το καλοκαίρι με τη δημιουργία βουνών πάγου το χειμώνα με μηχανές παραγωγής χιονιού, όπως αυτές που χρησιμοποιούνται στα χιονοδρομικά κέντρα, τη δημιουργία θερμοκηπίων δίπλα σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, για να επωφεληθούν από τα θερμά, πλούσια σε διοξείδιο του άνθρακα καυσαέρια τους, τη χρήση μεταχειρισμένων κινητήρων αεροσκαφών για τον έλεγχο των τυφώνων και (ξεχωριστά) για την απαλλαγή από το νέφος, και την αναδάσωση αποψιλωμένων περιοχών βομβαρδίζοντάς τες με δενδρύλλια που περιέχονται σε βιοδιασπώμενα κωνικά δοχεία.
Η γη που ο κ. Alamaro έχει στο νου του για το τελευταίο του εγχείρημα είναι από αυτές που χαρακτηρίζονται ως ημιάγονες. Έχουν αρκετή υγρασία για να υποστηρίξουν κάποιας μορφής βλάστηση, αλλά όχι αρκετή για να στηρίξουν καλλιέργειες εύκολα. Περίπου το 15% της επιφάνειας της Γης εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία, ενώ η καλλιεργήσιμη γη αποτελεί μόλις το 10%. Αν ένα μέρος της πρώτης μπορούσε να μετατραπεί στη δεύτερη, θα ήταν μεγάλη υπόθεση.
Για να κατανοήσετε την ιδέα του κ. Alamaro, μελετήστε την φωτογραφία παραπάνω. Αποτυπώνει ένα μέρος του Αϊντάχο. Η πλαγιά στα αριστερά, με κατεύθυνση προς τον βορρά, είναι φυτεμένη. Αυτή στα δεξιά, που βλέπει νότια, δεν είναι. Ο λόγος είναι ο ίδιος με αυτόν που κάνει τους πόλους ψυχρούς και τους τροπικούς θερμούς: η γωνία πρόσπτωσης των ακτίνων του ήλιου στο έδαφος. Στην Αρκτική και την Ανταρκτική, όπου ο ήλιος βρίσκεται πάντα κοντά στον ορίζοντα, η γωνία αυτή είναι μικρή. Στους τροπικούς, όπου ο ήλιος σχηματίζει τόξα σχεδόν απευθείας πάνω από το κεφάλι κατά τη διάρκεια της μέσης ημέρας, είναι πολύ πιο απότομη.
Ομοίως, στο βόρειο ημισφαίριο, όπου ο ήλιος εμφανίζεται συνήθως στο νότιο τμήμα του ουρανού, οι ακτίνες του με δυσκολία ακουμπούν μια βόρεια προσανατολισμένη πλαγιά, ενώ καλύπτουν πλήρως κάποια που είναι νότια προσανατολισμένη. Έτσι η πλαγιά με νότιο προσανατολισμό είναι πιο ζεστή και, επομένως, πιο ξηρή από μια πλαγιά με βόρειο προσανατολισμό. Το αντίθετο ισχύει στο νότιο ημισφαίριο. Σε ημίξηρα κλίματα, η διαφορά υγρασίας που προκύπτει είναι συχνά αρκετή για να αποθαρρύνει ή να ενθαρρύνει την ανάπτυξη των φυτών.
Η ιδέα του κ. Alamaro είναι επομένως σχεδόν γελοία απλή: χρησιμοποιήστε χωματουργικά μηχανήματα για να αναδιαμορφώσετε τα ημίξηρα τοπία σε κορυφογραμμές που τρέχουν από ανατολή προς δύση και έχουν πλατιές, ρηχές πλαγιές που βλέπουν μακριά από τον ήλιο και στενές, απότομες που βλέπουν προς αυτόν. Στη συνέχεια, φυτέψτε τις πρώτες με καλλιέργειες. Για τον σκοπό αυτό, έχει ενωθεί με τον Renato Morbidelli του Πανεπιστημίου της Περούτζια για να ξεκινήσει την ReSlope Global, έναν οργανισμό που θα πραγματοποιήσει δύο δοκιμές πεδίου, μία στην Ιταλία και μία στην Κένυα, η καθεμία σε ένα οικόπεδο δύο εκταρίων. Αυτές οι δοκιμές θα καθορίσουν τόσο το κόστος της αναδιαμόρφωσης του τοπίου σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κ. Alamaro, όσο και τον βέλτιστο τρόπο υλοποίησης.
Η ιταλική δοκιμή θα πειραματιστεί με την καλύτερη γωνία για τις βόρειες πλαγιές σε αυτό το τμήμα του βόρειου ημισφαιρίου. Η δοκιμή στην Κένυα θα είναι διαφορετική. Η Κένυα βρίσκεται στον ισημερινό, πράγμα που σημαίνει ότι ο ήλιος εναλλάσσεται, κατά τη διάρκεια του έτους, μεταξύ του βόρειου και του νότιου τμήματος του ουρανού. Εδώ, η ιδέα είναι να διατηρούνται οι πλαγιές ίσες σε κλίση και έκταση και να καλλιεργούνται εναλλάξ στη βόρεια και νότια πλευρά μιας κορυφογραμμής, ανάλογα με την εποχή του έτους.
Οι προηγούμενες σκέψεις του κ. Alamaro είχαν μικτή επιτυχία. Η ιδέα της άντλησης καυσαερίων από σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε θερμοκήπια ήταν επιτυχής και η αναδάσωση από αέρος γίνεται δημοφιλής με την έλευση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών που μεταφέρουν τα φυτά. Το πείραγμα των τυφώνων ήταν, ωστόσο, λίγο υπερβολικό. Και, αν και η διασπορά της αιθαλομίχλης και η δημιουργία χερσαίων παγόβουνων θα μπορούσαν πιθανώς να λειτουργήσουν τεχνικά, δεν έχουν εφαρμοστεί ποτέ. Το αν η προσπάθειά του να επανασχεδιάσει τμήματα της γήινης επιφάνειας θα πετύχει, μένει να το δούμε. Ωστόσο, αν τα καταφέρει, θα μπορούσε να είναι μετασχηματιστική. Θα μπορούσε, πραγματικά, να δώσει ένα εντελώς νέο νόημα στην έκφραση «γόνιμο μυαλό».
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com.
