Έχει λιγότερο πληθυσμό από το Βέλγιο και το ΑΕΠ της είναι μόλις το 1% του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, η Ουγγαρία μετράει. Όχι μόνο επειδή οι έξυπνοι Ούγγροι εφηύραν τον κύβο του Ρούμπικ και το στυλό, αλλά επειδή ένας αδίστακτος Ούγγρος, ο Viktor Orban, αποτελεί πρότυπο για το πώς ένας δημοκρατικά εκλεγμένος ηγέτης μπορεί να υπονομεύσει τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου.
Για τους Ρεπουμπλικάνους του MAGA και άλλους λαϊκιστές εθνικιστές, ο κ. Orban αποτελεί πρότυπο προς μίμηση: μάστιγα της «woke» κουλτούρας, υπερασπιστής των συνόρων, της παράδοσης και του χριστιανισμού. Ο Donald Trump εκθειάζει τη δύναμή του, ο Steve Bannon τον αποκαλεί «έναν από τους μεγάλους ηθικούς ηγέτες αυτού του κόσμου». Ωστόσο, η κυβέρνησή του είναι αντιδημοφιλής στην Ουγγαρία. Πολλοί την θεωρούν καταπιεστική, διεφθαρμένη και ώριμη για ανατροπή. Στις εκλογές της 12ης Απριλίου, οι ψηφοφόροι θα έχουν την ευκαιρία να το κάνουν, και θα πρέπει να την εκμεταλλευτούν.
Από την ανάληψη της εξουσίας το 2010, ο κ. Orban έχει καταργήσει σταδιακά τους ελέγχους και τις ισορροπίες, εξουδετερώνοντας τη δικαστική εξουσία, γεμίζοντας τη γραφειοκρατία με τσιράκια του και αλώνοντας σταδιακά σχεδόν όλους τους ανεξάρτητους θεσμούς. Κάθε βήμα ήταν συνήθως νόμιμο, ενώ πολλά είχαν προηγούμενα σε άλλες δημοκρατίες. Ωστόσο, στο σύνολό τους, εδραίωσαν τεράστιες εξουσίες σε έναν μικρό κυβερνώντα κύκλο και άνοιξαν την πόρτα σε κολοσσιαία διαφθορά. Η Ουγγαρία είναι πλέον η λιγότερο ελεύθερη και η πιο διεφθαρμένη χώρα στην ΕΕ.
Είναι επίσης η πιο φιλική προς τον Putin. Ενισχυμένος από το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο, ο κ. Orban εμποδίζει τις προσπάθειες της ΕΕ να δώσει χρήματα στην Ουκρανία και προσπαθεί να μετριάσει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες υποθέτουν πλέον ότι οτιδήποτε λένε μπροστά σε έναν Ούγγρο αξιωματούχο θα μεταφερθεί στο Κρεμλίνο. Ο Vladimir Putin είναι ευγνώμων: τα εργαλεία παραπληροφόρησης της Ρωσίας έχουν χρησιμοποιηθεί «εποικοδομητικά» για να δυσφημίσουν την ουγγρική αντιπολίτευση.
Οι εκλογές δεν θα είναι δίκαιες. Τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης ελέγχονται από το κράτος ή τους κολλητούς του κ. Orban. Οι ψηφοφόροι προειδοποιούνται συνεχώς (και ψευδώς) ότι μια νίκη της αντιπολίτευσης σημαίνει ότι οι Ούγγροι θα σταλούν να πεθάνουν στην Ουκρανία. Το εκλογικό σύστημα έχει σχεδιαστεί κατά τρόπο που ευνοεί το Fidesz, το κυβερνών κόμμα.
Παρ’ όλα αυτά, οι δημοσκοπήσεις δίνουν στην αντιπολίτευση σημαντικό προβάδισμα. Ορισμένες υποδηλώνουν μάλιστα ότι θα κερδίσει μεγάλη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο. Οι δημοσκοπήσεις μπορεί να είναι λανθασμένες, αλλά αυτή είναι η καλύτερη ευκαιρία της Ουγγαρίας τα τελευταία 16 χρόνια να απαλλαγεί από τον κ. Orban. Εάν η αντιπολίτευση κερδίσει, οι φιλελεύθεροι ανά τον κόσμο θα πρέπει να μελετήσουν τι έκανε σωστά.
Ένα δίδαγμα αφορά την τακτική. Η αντιπολίτευση συσπειρώθηκε γύρω από τον πιο εκλέξιμο υποψήφιό της, τον Peter Magyar. Όμορφος και χαρισματικός, κάνει μια επιδέξια εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και διοργανώνει απίστευτες συγκεντρώσεις. Ως αποστάτης από το κυβερνών κόμμα, μπορεί να μιλήσει ανοιχτά για την ηθική και σήψη του. Προσελκύει επίσης τους αναποφάσιστους, ιδίως στις μικρές πόλεις, οι οποίοι μπορεί να θεωρούν άλλες προσωπικότητες της αντιπολίτευσης υπερβολικά ελιτίστικες. Δεν είναι τέλειος, αλλά το νεοσύστατο κίνημά του, το Tisza, ενώνει την κεντροαριστερά και την κεντροδεξιά.
Δεύτερον, η αντιπολίτευση δεν αρκείται στο να μιλάει για αφηρημένες ιδέες, όπως η δημοκρατία. Αντίθετα, τονίζει τους τρόπους με τους οποίους το Fidesz έχει αδειάσει τα πορτοφόλια των Ούγγρων. Τα επιτόκια είναι υψηλά, η οικονομία αυξήθηκε μόλις κατά 0,4% πέρυσι (η γειτονική Πολωνία είχε 3,6%). Ο κ. Magyar καταγγέλλει επίσης τη διαφθορά του καθεστώτος. Οι ψηφοφόροι μπορούν να δουν πόσο πλούσιοι έχουν γίνει οι φίλοι του κ. Orban, χάρη σε στημένες δημόσιες συμβάσεις και ευνοϊκές ρυθμιστικές μεταχειρίσεις. Η καταχρηστική ιδιοποίηση τεράστιων ευρωπαϊκών επιδοτήσεων από άτομα του στενού κύκλου εξουσίας έγινε τόσο εμφανής, ώστε οι Βρυξέλλες τελικά αναγκάστηκαν να τις παγώσουν. Η Ουγγαρία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η ανεξέλεγκτη εξουσία —ο στόχος των λαϊκιστών παντού— οδηγεί στη λεηλασία των δημόσιων πόρων, αλλά και του πώς αυτή η λεηλασία τελικά απομακρύνει τους ψηφοφόρους.
Σε σχετικό πλαίσιο, η υποστήριξη του κ. Trump, μέσω του J.D. Vance, ο οποίος πρόκειται να επισκεφθεί την Ουγγαρία λίγο πριν από τις εκλογές, δεν φαίνεται να βοηθά ιδιαίτερα τον κ. Orban. Ο πιο γνωστός δεξιός λαϊκιστής στον κόσμο συνδέεται ολοένα και περισσότερο με τον πόλεμο, την ακριβή βενζίνη και τη διαφθορά. Στην Αυστραλία και στον Καναδά, οι παρεμβάσεις του κατά τις προεκλογικές περιόδους βοήθησαν ακούσια τους υποψηφίους που μάλλον αντιπαθεί. Το αν φέτος το κύμα του λαϊκισμού θα αρχίσει να υποχωρεί μένει να φανεί. Ωστόσο, πολιτικοί σχηματισμοί όπως το Reform UK, το κόμμα του Nigel Farage στη Βρετανία και η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), φαίνεται να βρίσκονται σε δύσκολη θέση όταν συνδέονται με το κίνημα MAGA. Οι κεντρώοι πολιτικοί θα πρέπει να αξιοποιήσουν την κατάσταση.
Εν τω μεταξύ, το μέλλον της Ουγγαρίας κρέμεται από μια κλωστή. Αν η αντιπολίτευση κερδίσει μεγάλη πλειοψηφία, θα είναι πιο δύσκολο για τον κ. Orban να αρνηθεί ή να υπονομεύσει το αποτέλεσμα. Ακόμα και αν εκδιωχθεί, θα μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα. Έχει δημιουργήσει θεσμούς, όπως ιδρύματα που διαχειρίζονται πανεπιστήμια και μέσα ενημέρωσης, τα οποία θα παραμείνουν υπό τον έλεγχο των φίλων του. Οποιαδήποτε νέα κυβέρνηση θα δυσκολευτεί να αποτινάξει τα πλοκάμια του ορμπανισμού από την Ουγγαρία. (Η Πολωνία, όπου μια μετριοπαθής κυβέρνηση αντιμετωπίζει ένα παρόμοιο πρόβλημα, προσφέρει αρκετά διδάγματα). Το πρώτο βήμα για την Ουγγαρία, ωστόσο, είναι το πιο κρίσιμο και δεν είναι άλλο από την ήττα του Viktor Orban.
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com.
