Τον Απρίλιο, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έστειλαν αεροπλάνα και ελικόπτερα βαθιά μέσα στο Ιράν για να διασώσουν το πλήρωμα ενός μαχητικού που είχε πληγεί από εχθρικά πυρά. Η ανάκτηση του πληρώματος ενός ελικοπτέρου Apache που κατέρριψε το Ιράν κοντά στο Στενό του Ορμούζ στις 9 Ιουνίου ήταν λιγότερο δραματική από ίδιο το επεισόδιο και θα καταγραφεί στη στρατιωτική ιστορία ως η πρώτη διάσωση με drone στη θάλασσα.
Η Κεντρική Διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών (CENTCOM), που διευθύνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε ότι ένα μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας (USV) – ουσιαστικά ένα πλοίο χωρίς ναύτες – ανέσυρε τα δύο μέλη του πληρώματος μέσα σε δύο ώρες από τη συντριβή. Η επιχείρηση εντάσσεται στη γενικότερη ρομποτική επανάσταση στην αεροπορική εκκένωση τραυματιών (casevac).
Η Ουκρανία είναι πρωτοπόρος στη χρήση εναέριων και χερσαίων drone -τα τελευταία γνωστά ως UGV – για τη μεταφορά τραυματιών, συνήθως σε περιοχές υπερβολικά επικίνδυνες για ασθενοφόρα και διασώστες. Τον Απρίλιο, ένα από τα ιατρικά τάγματά της ολοκλήρωσε έξι ρομποτικές εκκενώσεις μέσα σε 24 ώρες. Τα UGV διέσωσαν 21 τραυματίες σε ένα μόνο εικοσιτετράωρο. Δεν υπάρχουν όμως ενδείξεις ότι η Ουκρανία έχει εφαρμόσει κάτι ανάλογο στη θάλασσα.
Αρκετές ένοπλες δυνάμεις έχουν δοκιμάσει την ιδέα. Το Βρετανικό Πεζοναυτικό Σώμα ήταν το πρώτο που χρησιμοποίησε drones Malloy T-400 —ογκώδη τετρακόπτερα ικανά να μεταφέρουν έναν ασθενή κρεμαστό από κάτω — σε ασκήσεις εκκένωσης τραυματιών. Το 2023 στην Ιορδανία, η CENTCOM χρησιμοποίησε επίσης ένα drone MARTAC T-38 «Devil Ray», τροποποιημένο ταχύπλοο, για να μεταφέρει ένα ομοίωμα από τον Κόλπο της Άκαμπα στην ξηρά. Την ίδια χρονιά, παρόμοια άσκηση πραγματοποίησαν και αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις στη Βαλτική.
Πριν από μια δεκαετία, η πολιτική του Πενταγώνου απαγόρευε ρητά τη χρήση drone για διάσωση και ιατρική φροντίδα, σημείωσε ο αναλυτής Paul Scharre. Το 2006, το 2009 και το 2013, το Αμερικανικό Κέντρο Ιατρικής Αριστείας του Στρατού εξέδωσε εγκυκλίους που χαρακτήριζαν τη χρήση «μη επανδρωμένων» πλατφορμών για casevac ως «μη αποδεκτή» — πολιτική που ο Scharre παρομοίασε με τους φόβους του 20ού αιώνα για το ενδεχόμενο να αναλάβει αυτόν τον ρόλο το τότε νεοεμφανισμένο μηχάνημα.
Η εκκένωση με drone έχει αρκετά πλεονεκτήματα. Τα ελικόπτερα είναι ολοένα και πιο ευάλωτα στις αεράμυνες. «Με ένα USV μπορείς να αναλάβεις μεγαλύτερο ρίσκο», σημείωσε Αμερικανός αξιωματούχος κατά τις ασκήσεις στη Βαλτική, εν μέρει επειδή είναι δυσκολότερο να εντοπιστούν. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα όμως παραμένει ότι δεν τίθενται σε κίνδυνο επιπλέον ανθρώπινες ζωές.
Υπάρχουν και μειονεκτήματα. Επανδρωμένα αεροσκάφη ή πλοία μπορούν να εντοπίσουν έναν τραυματία και να φτάσουν σ’ αυτόν. Ένα USV στην επιφάνεια δεν έχει την ίδια ορατότητα με ένα αεροπλάνο και χρειάζεται είτε καλή σύνδεση με χειριστή για μετάδοση βίντεο, είτε τεχνητή νοημοσύνη επί του σκάφους ικανή να εντοπίσει τραυματία μέσα στο νερό. Και ο διασωζόμενος πρέπει να δεθεί μόνος του σε ένα μικρό σκάφος — και στη συνέχεια να αντέξει μια ταραχώδη επιστροφή στη βάση.
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com
