Η Κριστίν Λαγκάρντ, η γυναίκα που αυτοχαρακτηρίζεται «Mrs. Crisis της Ευρώπης», εισέρχεται στην τελική ευθεία της δημόσιας σταδιοδρομίας της σε έναν κόσμο αγνώριστο σε σχέση με εκείνον που γνώρισε όταν πρωτομπήκε στη διεθνή πολιτική και οικονομική σκηνή.
Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σε μια περίοδο αλλεπάλληλων σοκ – από την πανδημία έως τον ιστορικό πληθωρισμό και τη γεωπολιτική αποσταθεροποίηση – η Λαγκάρντ βλέπει σήμερα τη σταθεροποίηση των τιμών ως μια σημαντική κατάκτηση.
Την ίδια στιγμή, όμως, ο λαϊκισμός, οι κοινωνικές ανισότητες και η αδυναμία της Ευρώπης να κινηθεί γρήγορα σε έναν σκληρό κόσμο ισχύος βαραίνουν όλο και περισσότερο τη σκέψη της.
Λαγκάρντ και η σκιά ενός κόσμου σε διαρκή κρίση
Δύο δεκαετίες μετά την είσοδό της στη δημόσια υπηρεσία, η Κριστίν Λαγκάρντ μπορεί να αντλεί κάποια ικανοποίηση από τις προοπτικές σταθερού πληθωρισμού και από μια οικονομία που δείχνει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Ωστόσο, όπως παραδέχεται, το ευρύτερο πολιτικό και γεωοικονομικό περιβάλλον γίνεται ολοένα και πιο ανησυχητικό.
Σε συνέντευξή της στη σειρά Bloomberg Originals – Leaders with Francine Lacqua, που ηχογραφήθηκε τον Νοέμβριο, η πρόεδρος της ΕΚΤ μίλησε από τον 39ο όροφο του κτιρίου της Φρανκφούρτης για έναν κόσμο «πιο ασταθή, πιο επιρρεπή σε σοκ και ξεκάθαρα κατακερματισμένο μπροστά στα μάτια μας». Η άνοδος των ανισοτήτων, τόνισε, τροφοδοτεί την ενίσχυση πολιτικών άκρων, ενώ οι αργοί ρυθμοί λήψης αποφάσεων υπονομεύουν την ικανότητα της Ευρώπης να διαμορφώσει το μέλλον της.
«Ελπίζω να φτάσουμε σε μια στιγμή αφύπνισης», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Νέα παγκόσμια τάξη και η επόμενη ημέρα μετά τη Λαγκάρντ
Η κούρσα για τη διαδοχή στην ΕΚΤ έχει ήδη ξεκινήσει, παρότι απομένει χρόνος μέχρι τη συνταξιοδότηση της Λαγκάρντ το 2027. Όποια κι αν είναι η έκβαση, η ίδια βλέπει καθαρά ότι ο διάδοχός της θα κληθεί να διαχειριστεί έναν κόσμο που αναδιαμορφώνεται από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και την αντιπαλότητα της Ουάσινγκτον με την Κίνα.
Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ έχει διατάξει στρατιωτικές επιθέσεις σε επτά κυρίαρχα κράτη και έχει επιχειρήσει να αναδιατάξει το παγκόσμιο εμπόριο προς όφελος των ΗΠΑ. Την ίδια στιγμή, η Κίνα εντείνει επιθετικά την προσπάθειά της να διευρύνει τη δική της οικονομική επιρροή.
Παρά τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης – με οδικούς χάρτες για την ανταγωνιστικότητα και σχέδια επανεξοπλισμού – το μπλοκ παραμένει εγκλωβισμένο στη γραφειοκρατία και στις εσωτερικές διαφωνίες.
Λαγκάρντ, ΕΚΤ και το στοίχημα της δράσης
Για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η αδράνεια συνιστά απειλή. Μπορεί να αποθαρρύνει τις επιχειρηματικές επενδύσεις και την καταναλωτική δαπάνη, υπονομεύοντας τα κέρδη που επιτεύχθηκαν με κόπο μετά τη σταθεροποίηση του πληθωρισμού στο 2%, έπειτα από ένα ιστορικό πληθωριστικό σοκ και μια δεκαετία φόβων αποπληθωρισμού.
Αντιλαμβανόμενη την κρισιμότητα της συγκυρίας, η Λαγκάρντ έχει εντείνει τις εκκλήσεις για μεταρρυθμίσεις, ταχύτερες αποφάσεις και μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ενότητα. Όπως σημείωσε, υπάρχει μια δυναμική που χτίστηκε ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο – και την οποία, όπως είπε με ειρωνική διάθεση, «ενεργοποίησε ο πρόεδρος Τραμπ».
«Η Ευρώπη μαθαίνει αυτά τα μαθήματα. Το αν τα μαθαίνει αρκετά γρήγορα, μένει να φανεί», είπε, χωρίς να αναφερθεί στις μελλοντικές κατευθύνσεις της νομισματικής πολιτικής.
«Δεν είμαι quitter»: η Λαγκάρντ για το τέλος της θητείας της
Η πρόεδρος της ΕΚΤ ξεκαθάρισε ότι σκοπεύει να παραμείνει στη θέση της έως τον Οκτώβριο του 2027, διαψεύδοντας εκ νέου τις φήμες περί πρόωρης αποχώρησης για να αναλάβει το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.
«Δεν είμαι quitter», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Όταν έχεις μια αποστολή και έναν στόχο, οφείλεις να τον φέρεις εις πέρας».
Παραδέχθηκε, πάντως, ότι ο ρόλος της στην ΕΚΤ αποδείχθηκε πιο χρονοβόρος απ’ ό,τι περίμενε. Όταν αποδέχθηκε τη θέση, πίστευε ότι επρόκειτο για πενταετή θητεία. Αν γνώριζε εξαρχής ότι διαρκεί οκτώ χρόνια, «θα το σκεφτόμουν περισσότερο», είπε.
Ανεξαρτησία κεντρικών τραπεζών και πολιτικές πιέσεις
Η Λαγκάρντ αναφέρθηκε και στις απειλές κατά της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών, σε μια περίοδο όπου ο Τραμπ επιτίθεται συχνά στη Fed και στον πρόεδρό της, Τζερόμ Πάουελ. Τόνισε ότι η αυτονομία της ΕΚΤ είναι θεσμικά κατοχυρωμένη και κάτι που οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής οφείλουν να κερδίζουν καθημερινά.
Όπως είπε, δεν έχει δεχθεί ποτέ τηλεφώνημα από Ευρωπαίο ηγέτη, ακριβώς επειδή γνωρίζουν ότι αυτό απαγορεύεται από τις Συνθήκες – κάτι που, κατά τη γνώμη της, δεν είναι εξίσου ισχυρό σε άλλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ ή το Ηνωμένο Βασίλειο.
«Mrs. Crisis»: Μια καριέρα σημαδεμένη από αναταράξεις
Κοιτώντας πίσω, η Λαγκάρντ βλέπει μια καριέρα άρρηκτα συνδεδεμένη με κρίσεις. Εντάχθηκε στη γαλλική κυβέρνηση το 2005 και έγινε υπουργός Οικονομικών λίγο πριν ξεσπάσει η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Από το 2011 ηγήθηκε του ΔΝΤ εν μέσω της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, πριν αναλάβει την ΕΚΤ, όπου βρέθηκε αντιμέτωπη με την πανδημία.
«Είμαι η Mrs. Crisis», είπε, υπογραμμίζοντας ότι δεν πανικοβάλλεται εύκολα. Σε τέτοιες στιγμές, εξηγεί, αντλεί δύναμη από την ψυχραιμία και την εσωτερική της αντοχή, προσπαθώντας να μεταδώσει ηρεμία μέσα στον φόβο και την αβεβαιότητα.
