Η εφαρμογή των μέτρων φορολογικής ελάφρυνσης, σε συνδυασμό με τη σταδιακή ενίσχυση των μισθών, αναμένεται να αυξήσει σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών το 2026, κάτι που αναμένεται να επηρεάσει θετικά και τις τραπεζικές τους καταθέσεις. Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο οι καταθέσεις θα παραμείνουν ελκυστικές για τους πολίτες, δεδομένου ότι οι αποδόσεις τους παραμένουν ιδιαίτερα χαμηλές, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει τους καταθέτες να αναζητήσουν εναλλακτικές επιλογές επένδυσης.
Η θετική επίδραση της αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος στις τραπεζικές καταθέσεις ήταν εμφανής ήδη από το 2025. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) για το διάστημα Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2025, οι καταθέσεις των νοικοκυριών αυξήθηκαν κατά 4,651 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2024. Παράλληλα, οι καταθέσεις των επιχειρήσεων κατέγραψαν άνοδο κατά 4,172 δισ. ευρώ. Συγκεκριμένα, τον Νοέμβριο του 2025 οι καταθέσεις των νοικοκυριών ανήλθαν στα 152,436 δισ. ευρώ από 147,785 δισ. ευρώ τον Νοέμβριο του 2024, ενώ οι καταθέσεις των επιχειρήσεων αυξήθηκαν στα 50,284 δισ. ευρώ από 46,112 δισ. ευρώ αντίστοιχα.
Η αύξηση των καταθέσεων σημειώθηκε παρά την πτωτική τάση των επιτοκίων και παράλληλα με μια σαφή στροφή των καταθετών από τις παραδοσιακές προθεσμιακές καταθέσεις προς λογαριασμούς άμεσης διαθεσιμότητας. Όπως αναφέρει η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) στην Ενδιάμεση Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής, περίπου το 76% των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα αφορά ρευστά διαθέσιμα που τηρούνται σε λογαριασμούς μίας ημέρας, κάτι που οφείλεται κυρίως στα χαμηλά υπόλοιπα αυτών των λογαριασμών. Σημειώνεται ότι κατά τους 10 πρώτους μήνες του 2025, η αύξηση των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα προήλθε σχεδόν αποκλειστικά από τις καταθέσεις μίας ημέρας, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 5,5 δισ. ευρώ, ενώ οι προθεσμιακές καταθέσεις κατέγραψαν σημαντική μείωση, της τάξης των 2,3 δισ. ευρώ.
Οι χαμηλές αποδόσεις διώχνουν τις προθεσμιακές
Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των καταθέσεων μίας ημέρας, που από τα μέσα του 2024 είχε αρχίσει να κινείται θετικά, επιταχύνθηκε περαιτέρω μέσα στο 2025, φτάνοντας στο 7,9% τον Οκτώβριο, από 5,7% τον Δεκέμβριο του 2024. Αντίθετα, ο αντίστοιχος ρυθμός για τις προθεσμιακές καταθέσεις παρουσίασε σταδιακή μείωση και έγινε αρνητικός (-1,8% τον Οκτώβριο 2025 από 0,9% τον Δεκέμβριο του 2024).
Η διαφοροποίηση αυτή αντανακλά και τη μείωση της διαφοράς επιτοκίου μεταξύ των καταθέσεων μίας ημέρας και αυτών με συμφωνημένη διάρκεια έως ένα έτος, η οποία μειώθηκε κατά 51 μονάδες βάσης το 2025, έναντι αύξησης κατά 1 μονάδα βάσης το 2024. Για τις καταθέσεις άνω του έτους, η αντίστοιχη μείωση ήταν 26 μονάδες βάσης, έναντι 5 μονάδων βάσης το 2024. Το μεσοσταθμικό επιτόκιο των προθεσμιακών καταθέσεων των νοικοκυριών διαμορφώθηκε στο 1,2% το τρίτο τρίμηνο του 2025, έναντι 1,7% το τέταρτο τρίμηνο του 2024, επιβεβαιώνοντας την περιορισμένη απόδοση των παραδοσιακών καταθετικών προϊόντων.
Στροφή σε άλλα επενδυτικά προϊόντα
Η τάση μείωσης των προθεσμιακών καταθέσεων συνοδεύεται από στροφή των καταθετών προς εναλλακτικά τραπεζικά προϊόντα. που προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις. Προς αυτήν την κατεύθυνση, τα τελευταία τρία χρόνια, οι τράπεζες δημιούργησαν επενδυτικά προϊόντα, τύπου target maturity, τα οποία προσφέρουν επιτόκια που καλύπτουν τις αυξήσεις του πληθωρισμού. Μέσα σε αυτήν την τριετία, έχουν επενδυθεί σε αυτά περίπου 5,1 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 3,2 δισ. ευρώ μόνο το 2025, γεγονός που ενισχύει τα στοιχεία για αύξηση του ονομαστικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.
Παρά τις θετικές αυτές εξελίξεις, τα επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων στην Ελλάδα παραμένουν χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, γεγονός που σημαίνει ότι οι καταθέτες εξακολουθούν να έχουν κίνητρο να αναζητήσουν πιο αποδοτικές εναλλακτικές επιλογές για τα διαθέσιμα κεφάλαιά τους, ενώ η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος θα συνεχίσει να αποτελεί τον βασικό μοχλό ενίσχυσης των καταθέσεων και της τραπεζικής ρευστότητας.
Αναδημοσίευση από Παραπολιτικά
