Στόχο για επιπλέον συμβασιοποιήσεις επενδυτικών έργων, ύψους 4 δισ. ευρώ, που θα χρηματοδοτηθούν από τους πόρους του Ταμείου Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης, έχουν θέσει οι τράπεζες. Όπως αναφέρουν στο powergame.gr στελέχη τραπεζών, οι συμβασιοποιήσεις θα πρέπει να γίνουν μέχρι τον Αύγουστο, οπότε εκπνέει η ισχύς του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ οι εκταμιεύσεις δανείων αναμένεται ότι θα συνεχιστούν και τα έτη 2027, 2028 και 2029.
Οι εκταμιεύσεις δανείων αναμένονται συνολικά στα 13,5 δις. ευρώ, με υστέρηση από τα δανειακά κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης που αναλογούν στην Ελλάδα. Ωστόσο, το έλλειμμα θα περιοριστεί, καθώς 2 δισ. ευρώ από το δανειακό πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης θα αξιοποιηθούν και μετά τον Αύγουστο του 2026, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Η ΕΑΤ θα αξιοποιήσει τα κονδύλια αυτά για την παροχή δανείων, κυρίως σε ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σε συνεργασία με τις εμπορικές τράπεζες.
Όπως αναφέρουν τα στελέχη των τραπεζών στο powergame.gr, το 2025 έκλεισε με συμβασιοποιήσεις δανείων ύψους 9,4 δις. ευρώ, με απόκλιση μόλις 100 εκατ. ευρώ από τον στόχο. Αν και μη αναμενόμενο εν μέσω εορταστικής περιόδου, οι τράπεζες υπέγραφαν “με τρελούς ρυθμούς” συμβάσεις δανείων το διάστημα 20 – 28 Δεκεμβρίου, ενώ οι εκταμιεύσεις δανείων έκλεισαν το 2025 λίγο πάνω από τα 4 δις. ευρώ. Σημειώνεται ότι ο προϋπολογισμός των συμβασιοποιημένων δανείων παρακολουθείται ως προαπαιτούμενος στόχος κατά την υποβολή αιτημάτων είσπραξης του δανειακού σκέλους του Μηχανισμού Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης.
Μικραίνει η δεξαμενή των μεγάλων έργων
Το γεγονός ότι οι τράπεζες πέτυχαν, με αμελητέα αστοχία, το 2025 τον στόχο των συμβασιοποιήσεων επενδυτικών έργων, αποτελεί επιτυχία, δεδομένου ότι έχει στερέψει ουσιαστικά η δεξαμενή των μεγάλων έργων υποδομών. Γενικά, το 2025 ως μεγάλα έργα υπολογίζονταν όσα ζητούσαν χρηματοδοτήσεις 2 έως 10 εκατ. ευρώ ανά τράπεζα, ενώ το 2024 τα ποσά ξεπερνούσαν και τα 50 εκατ. ευρώ. Η εφεξής δεξαμενή επενδυτικών σχεδίων για χρηματοδότηση θα προέλθει κατά βάση από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και από το «κυνήγι θησαυρού» στο οποίο έχουν αποδυθεί οι τράπεζες για να βρουν έργα μεγαλύτερου βεληνεκούς εντός πιεστικού χρονοδιαγράμματος. Στην παρούσα φάση, προς συμβασιοποίηση βρίσκονται 3-4 μεγάλα επενδυτικά σχέδια στον χώρο της ενέργειας (ΑΠΕ), που ζητούν χρηματοδότηση της τάξεως των 500 εκατ. ευρώ το καθένα, καθώς και 2 – 3 μεγάλα ξενοδοχειακά. Σημειώνεται ότι ο κλάδος του τουρισμού αντιπροσωπεύει το 90% των μικρότερων επενδυτικών έργων που κυνηγούν οι τράπεζες.
Οι τραπεζίτες αναφέρουν ότι το ζητούμενο θα ήταν να υπήρχε μεγαλύτερη ζήτηση για επενδύσεις, ώστε οι τράπεζες να μπορούν να χρηματοδοτούν περισσότερα επενδυτικά έργα. Αυτό δεν συμβαίνει. Αφενός, η παραγωγική βάση της χώρας φαίνεται ότι δεν είναι αρκετά μεγάλη, ώστε να κινητοποιήσει αποτελεσματικά τους πολύ υψηλούς πόρους που της διατέθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης. Αφετέρου, υπάρχουν διαρθρωτικοί λόγοι (ενδεικτικά, ανασφάλεια δικαίου, αργή απονομή του, πολυδαίδαλη νομοθεσία, μεγάλο ρυθμιστικό βάρος) που θέτουν εμπόδια στην υλοποίηση επενδυτικών αποφάσεων.
Δάνεια ύψους 16,7 δισ. πρέπει να έχουν συμβασιοποιηθεί έως το τέλος του 2026
Όπως αναφέρει η Τράπεζα της Ελλάδος στην Ενδιάμεση Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής, έως το τέλος Νοεμβρίου του 2025, είχαν συμβασιοποιηθεί 547 αιτήσεις για χρηματοδότηση μέσω δανείων του Ταμείου Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης, για έργα προϋπολογισμού 7,8 δισ. ευρώ (ή 68% των συνολικών εισπράξεων δανείων). Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την επιχειρησιακή συμφωνία της Ελλάδος με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον Μηχανισμό του Ταμείου Ανάκαμψης, δάνεια ύψους 16,7 δισ. ευρώ πρέπει να έχουν συμβασιοποιηθεί έως το τέλος του 2026. Όσον αφορά τις εκταμιεύσεις προς τις επιχειρήσεις, αυτές αναμένεται να πραγματοποιούνται έως το 2029, καθώς τα δάνεια εκταμιεύονται τμηματικά με βάση την πορεία υλοποίησης των έργων. Έως το τέλος του Νοεμβρίου 2025 οι εκταμιεύσεις προς τις επιχειρήσεις ανέρχονταν σε 4,8 δισ. ευρώ.
Στις 22 Δεκεμβρίου η Ελλάδα υπέβαλε το έβδομο αίτημα για επιχορηγήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης, και έγινε η τρίτη χώρα στην ΕΕ που έφτασε σε αυτό το ορόσημο, και το έκτο αίτημα για δάνεια του Ταμείου.
Όσον αφορά την απορρόφηση των πόρων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (δάνεια και επιχορηγήσεις), η Ελλάδα σημειώνει μέχρι στιγμής ικανοποιητική πρόοδο έναντι των υπολοίπων χωρών της ΕΕ, ως προς την εκπλήρωση σχετικών οροσήμων και στόχων και την είσπραξη των δόσεων. Για τις χώρες της ΕΕ συνολικά, μέχρι το τέλος του Νοεμβρίου 2025, είχαν εκταμιευθεί 365 δισ. ευρώ (56% των συνολικών διαθέσιμων πόρων) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκ των οποίων περίπου 60% αφορούσε επιχορηγήσεις (63% του συνόλου των επιχορηγήσεων) και το υπόλοιπο δάνεια (48,5% του συνόλου των δανείων), μετά την υλοποίηση του 40% των συμφωνημένων στόχων/οροσήμων.
