Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει ενσωματώσει περαιτέρω τους κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση στον πυρήνα του έργου της, ολοκληρώνοντας το σχέδιο για το κλίμα και τη φύση 2024-2025. Τα τελευταία δύο χρόνια, η ΕΚΤ έχει βελτιώσει την αξιολόγηση των κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο αυτοί λαμβάνονται υπόψη στις αποφάσεις πολιτικής. Παράλληλα, έχει βελτιώσει τον τρόπο με τον οποίο εποπτεύει τις τράπεζες και διαχειρίζεται τα δικά της χαρτοφυλάκια και λειτουργίες. Αυτό ενισχύει την ικανότητα της ΕΚΤ να εκπληρώνει την εντολή της και συμβάλλει στη διασφάλιση της σταθερότητας του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος.
Οι κίνδυνοι που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση έχουν πλέον ενσωματωθεί σε μεγαλύτερο βάθος στους σχετικούς τομείς:
- Ενισχυμένη ενσωμάτωση στο πλαίσιο της νομισματικής πολιτικής: η ΕΚΤ έχει ενσωματώσει περαιτέρω παραμέτρους που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση στο πλαίσιο πολιτικής της, συμπεριλαμβανομένου του πλαισίου ενεχύρων του Ευρωσυστήματος, και έχει μειώσει τις εκπομπές άνθρακα των εταιρικών ομολόγων που διακρατεί το Ευρωσύστημα. Οι κλιματικές παράμετροι, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών μετάβασης όπως το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών 2 (ETS 2), αποτελούν πλέον μέρος των μακροοικονομικών αξιολογήσεων και προβολών.
- Καλύτερα δεδομένα και αξιολόγηση κινδύνων: η ΕΚΤ έχει τόσο διενεργήσει όσο και συμβάλει σε ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress tests) και ανάλυσης σεναρίων για το κλίμα, συμπεριλαμβανομένης της άσκησης «Fit for 55», και ηγείται του έργου σχεδιασμού κλιματικών σεναρίων στο πλαίσιο του Δικτύου για την Πράσινη Μετάβαση του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος (Network for Greening the Financial System). Οι στατιστικοί δείκτες για το κλίμα έχουν επικαιροποιηθεί με νέες μεθοδολογίες και δεδομένα, βελτιώνοντας την παρακολούθηση των εξελίξεων στη βιώσιμη χρηματοδότηση, των προσπαθειών μείωσης των εκπομπών άνθρακα και των επιπτώσεων των φυσικών κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα.
- Ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τραπεζικού τομέα: οι τράπεζες είναι πλέον σε καλύτερη θέση να αξιολογούν τους κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση, με τη στήριξη της συνεχούς παρακολούθησης από την Τραπεζική Εποπτεία της ΕΚΤ, συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης δεσμευτικών αποφάσεων όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.
- Λήψη υπόψη των κλιματικών κινδύνων στη διαχείριση των ίδιων των λειτουργιών και του ισολογισμού της ΕΚΤ: η ΕΚΤ συνέχισε να ενσωματώνει κλιματικές παραμέτρους στα χαρτοφυλάκια μη νομισματικής πολιτικής. Παράλληλα, μείωσε τις εκπομπές από τις ίδιες τις λειτουργίες της κατά 39% το 2024 σε σύγκριση με το 2019, σύμφωνα με τους περιβαλλοντικούς στόχους της για το 2030.
- Πρόοδος στο έργο για τη φύση: η επικαιροποιημένη δήλωση στρατηγικής νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ αναγνωρίζει ρητά τις επιπτώσεις της υποβάθμισης της φύσης στη νομισματική πολιτική. Έρευνα της ΕΚΤ για τους κινδύνους που σχετίζονται με τη φύση ανέδειξε τη βαθιά αλληλεξάρτηση μεταξύ της φύσης και της οικονομίας της ζώνης του ευρώ, με τους κινδύνους που σχετίζονται με το νερό να αναδεικνύονται ως οι πλέον ουσιώδεις.
Οι οικονομικές και χρηματοπιστωτικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και της υποβάθμισης της φύσης συνεχίζουν να εντείνονται. Η ΕΚΤ, επομένως, παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην ενσωμάτωση του κλίματος και της φύσης στο έργο της, διασφαλίζοντας την ανθεκτικότητα έναντι των αυξανόμενων φυσικών κινδύνων και των προκλήσεων της μετάβασης. Η ΕΚΤ θα συνεχίσει να εντείνει το έργο της σε τρεις τομείς προτεραιότητας:
- μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης των προληπτικών σχεδίων μετάβασης των τραπεζών, της περαιτέρω ανάλυσης του ενεργειακού και δημοσιονομικού κόστους και της διερεύνησης του τρόπου με τον οποίο οι παράμετροι που σχετίζονται με το κλίμα θα μπορούσαν να ενσωματωθούν περαιτέρω στο λειτουργικό πλαίσιο·
- αντιμετώπιση των αυξανόμενων φυσικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα, μέσω της ενίσχυσης της μακροοικονομικής ανάλυσης, της βελτίωσης των δεδομένων και της παρακολούθησης των κινδύνων και της περαιτέρω ανάλυσης των δυνατοτήτων των τραπεζών να αντιμετωπίζουν προκλήσεις που σχετίζονται με τον φυσικό κίνδυνο·
- επιπτώσεις των κινδύνων που σχετίζονται με τη φύση και της υποβάθμισης των οικοσυστημάτων, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης των επιπτώσεων των κινδύνων που σχετίζονται με το νερό.
Οι προτεραιότητες αυτές θα συμπληρώσουν τις συνεχιζόμενες δράσεις της ΕΚΤ για το κλίμα, που καλύπτουν τη νομισματική πολιτική, την τραπεζική εποπτεία και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, όπως η εφαρμογή του κλιματικού παράγοντα στο πλαίσιο ενεχύρων του Ευρωσυστήματος, η περαιτέρω ανάπτυξη μεθοδολογιών σεναρίων και stress tests και η διασφάλιση της συνετής διαχείρισης από τις τράπεζες των κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση. Η ΕΚΤ θα συνεχίσει επίσης να βελτιώνει τα δεδομένα που είναι συναφή με το έργο της και να τελειοποιεί τους δείκτες και τις γνωστοποιήσεις της που σχετίζονται με το κλίμα. Παράλληλα, θα συμβάλλει στον ευρωπαϊκό και διεθνή διάλογο πολιτικής όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο.
