Σε ένα περιβάλλον ιδιαίτερα ρευστό που άγεται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, η οικονομία και ιδίως το διεθνές εμπόριο χρησιμοποιείται πλέον ως μέσο πίεσης για την επίτευξη γεωστρατηγικών στόχων, σημειώνουν αναλυτές της Τράπεζας Πειραιώς.
Στο πλαίσιο αυτό, οι παραδοσιακές συμμαχίες αμφισβητούνται, αναπροσαρμόζονται και αναζητούνται νέες, οι εφοδιαστικές αλυσίδες τροποποιούνται με γνώμονα όχι μόνο το κόστος αλλά και τη δυνατότητα απρόσκοπτης λειτουργίας τους, ενώ μεγάλη έμφαση δίδεται στον έλεγχο κρίσιμων πλουτοπαραγωγικών πηγών (όπως σπάνιων γαιών) και θαλάσσιων οδών.
Η επιτυχής κατάληξη των πολυετών διαπραγματεύσεων της Ε.Ε. με τις χώρες της Mercosur και με την Ινδία είναι ενδεικτικές της προσπάθειας περιορισμού της εξάρτησης της Ε.Ε. από τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Οι αναλυτες της Τράπεζας Πειραιώς παρουσιάζουν μια ακτινογραφία των προοπτικών στο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων Ιανουαρίου:
Διεθνείς εξελίξεις
Στις ΗΠΑ, η επίδραση των αυξημένων δασμών στην οικονομία παραμένει απρόσμενα περιορισμένη, με τον ρυθμό ανάπτυξης στο γ΄ τρίμηνο να διαμορφώνεται στο 4,4% σε τριμηνιαία-ετησιοποιημένη βάση και τον πληθωρισμό τον Δεκέμβριο στο 2,7%. Παράλληλα, στην αγορά εργασίας είναι περιορισμένες οι απολύσεις, αλλά και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Οι προκλήσεις δεν λείπουν, με πιο άμεσες την πιθανή απροθυμία των επενδυτών από το εξωτερικό να επενδύσουν στον ίδιο βαθμό με το παρελθόν σε αξίες των ΗΠΑ, την προσπάθεια πολιτικού ελέγχου της Fed και το ενδεχόμενο επανάληψης της αναστολής λειτουργίας των μη κρίσιμων υπηρεσιών του ομοσπονδιακού κράτους τον Φεβρουάριο.
Στην Ευρωζώνη, η ανάπτυξη παραμένει ήπια (γ΄ τρίμηνο: 1,4% σε ετήσια βάση), με την αναζήτηση νέων αγορών για τη διάθεση των βιομηχανικών κυρίως προϊόντων να καθίσταται καθοριστικός παράγοντας για την ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα.
Στην Κίνα, η οικονομία αναπτύχθηκε το 2025 με ρυθμό 5%, διατηρώντας τις εξαγωγές κρίσιμο παράγοντα της ανάπτυξης, καθώς η εσωτερική ζήτηση παραμένει ιδιαίτερα συγκρατημένη.
Ελλάδα
Το 2025 η ελληνική οικονομία παρέμεινε σε αναπτυξιακή τροχιά, παρά την αυξημένη αβεβαιότητα στο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον και τις γεωπολιτικές εντάσεις. Το πρώτο ενιάμηνο του 2025 το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,0% σε ετήσια βάση, ρυθμός υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (1,5%), ενώ το ποσοστό ανεργίας περιορίστηκε στο 9,1% μέσω της αύξησης της απασχόλησης.
Το 2025 ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,5%, με εντονότερες τις πληθωριστικές πιέσεις από την πλευρά των υπηρεσιών. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, την περίοδο 2026–2027 διαγράφονται θετικές προοπτικές για την ανάπτυξη, την αγορά εργασίας και τον πληθωρισμό.
Σε δημοσιονομικό επίπεδο, το 2025 το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, παρουσίασε για δεύτερο κατά σειρά έτος πλεόνασμα και σημαντικά υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 8,1 δισ. ευρώ. Στις 13 Ιανουαρίου 2026 το Ελληνικό Δημόσιο προχώρησε στην έκδοση νέου 10ετούς ομολόγου ύψους 4 δισ. ευρώ με κουπόνι 3,375%, καλύπτοντας το 50% των δανειακών αναγκών του 2026.
Στις 22 Δεκεμβρίου 2025 η Ελλάδα υπέβαλε στην Ε.Ε. διπλό αίτημα εκταμίευσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ύψους 1,17 δισ. ευρώ. Με τη θετική αξιολόγηση, οι συνολικές εκταμιεύσεις προς τη χώρα θα ανέλθουν σε 24,6 δισ. ευρώ (68,3% των συνολικών πόρων).
Ευρωζώνη
Η ΕΚΤ στη συνεδρίαση της 18ης Δεκεμβρίου διατήρησε αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια για τέταρτη διαδοχική φορά, καθώς ο πληθωρισμός προβλέπεται να σταθεροποιηθεί μεσοπρόθεσμα στον στόχο του 2%. Οριακή αποκλιμάκωση του γενικού πληθωρισμού καταγράφηκε τον Δεκέμβριο στο 1,9%, ενώ ο δομικός υποχώρησε στο 2,3%.
Το οικονομικό κλίμα παρουσίασε μικρή επιδείνωση, ενώ οι πρόδρομοι δείκτες PMI κινήθηκαν πτωτικά τον Δεκέμβριο, με ενδείξεις ήπιας επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας.
ΗΠΑ
Η Fed στη συνεδρίαση της 10ης Δεκεμβρίου μείωσε το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης στο εύρος 3,50%–3,75%. Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 4,4% στο γ΄ τρίμηνο του 2025 σε τριμηνιαία-ετησιοποιημένη βάση, ενώ ο πληθωρισμός παρέμεινε ήπιος, με τον γενικό δείκτη τιμών καταναλωτή στο 2,7% και τον δομικό στο 2,6%.
Η αγορά εργασίας διατηρείται ισχυρή, με περιορισμένες απολύσεις, μικρή αύξηση των νέων θέσεων εργασίας και αποκλιμάκωση της ανεργίας στο 4,4%.
Κίνα – Ιαπωνία
Στην Κίνα, ο ρυθμός ανάπτυξης διαμορφώθηκε στο 5% το 2025, με βασικό μοχλό τις εξαγωγές και περιορισμένη δυναμική της εγχώριας ζήτησης. Το εμπορικό πλεόνασμα ανήλθε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Στην Ιαπωνία, το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε κατά 0,6% στο γ΄ τρίμηνο σε τριμηνιαία βάση. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας διατήρησε αμετάβλητη τη νομισματική πολιτική, ενώ ο πληθωρισμός αποκλιμακώθηκε αισθητά τον Δεκέμβριο.
