Η πρόθεση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να προτείνει τον Κέβιν Γουόρς για τη θέση του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών, Fed, επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ανεξαρτησία της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας και τον ρόλο της πολιτικής εξουσίας στη χάραξη νομισματικής πολιτικής.
Ο Γουόρς, πρώην μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed και επί χρόνια γνωστός για τη σκληρή στάση του έναντι του πληθωρισμού, εμφανίζεται τα τελευταία χρόνια να έχει υιοθετήσει πιο ευθυγραμμισμένες με τον Τραμπ απόψεις υπέρ χαμηλότερων επιτοκίων. Η πιθανή επιστροφή του, σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων και θεσμικών εντάσεων, προκαλεί έντονο ενδιαφέρον στις αγορές και στους αναλυτές.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι σκοπεύει να προτείνει τον Κέβιν Γουόρς ως τον επόμενο πρόεδρο της Fed, σύμφωνα με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social.
«Γνωρίζω τον Κέβιν εδώ και πολύ καιρό και δεν έχω καμία αμφιβολία ότι θα μείνει στην ιστορία ως ένας από τους ΜΕΓΑΛΟΥΣ προέδρους της Fed, ίσως και ο καλύτερος», έγραψε ο Τραμπ. «Πέρα από όλα τα άλλα, είναι “central casting” και δεν θα σας απογοητεύσει ποτέ».
Ο Γουόρς, ο οποίος υπηρέτησε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Fed από το 2006 έως το 2011 και είχε στο παρελθόν συμβουλευτικό ρόλο στον Τραμπ σε ζητήματα οικονομικής πολιτικής, αναμένεται να διαδεχθεί τον Τζερόμ Πάουελ όταν λήξει η θητεία του τον Μάιο.
Fed και επιστροφή Γουόρς: πολιτικές και θεσμικές ανησυχίες
Η επιλογή σηματοδοτεί μια πολιτική επιστροφή για τον 55χρονο Γουόρς, τον οποίο ο Τραμπ είχε παρακάμψει το 2017 όταν είχε επιλέξει τον Πάουελ για την κορυφή της Fed. Εφόσον επιβεβαιωθεί από τη Γερουσία, ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας θα αναλάβει τα ηνία της νομισματικής πολιτικής σε μια περίοδο όπου πολλοί οικονομολόγοι και επενδυτές θεωρούν ότι η παραδοσιακή θεσμική θωράκιση της Fed έναντι πολιτικών παρεμβάσεων απειλείται.
Ο Γουόρς ευθυγραμμίστηκε δημόσια με τον Τραμπ το 2025, υποστηρίζοντας τη μείωση των επιτοκίων, σε αντίθεση με τη μακροχρόνια φήμη του ως «γερακιού» του πληθωρισμού.
Η Fed, τα επιτόκια και ο ρόλος της FOMC
Παρά την επιλογή Γουόρς, δεν είναι δεδομένη μια άμεση αλλαγή πολιτικής στη Fed. Τα επιτόκια καθορίζονται με πλειοψηφική απόφαση της 12μελούς Ομοσπονδιακής Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς (FOMC), η οποία απαρτίζεται από επτά διοικητές της Fed και πέντε από τους 12 προέδρους των περιφερειακών ομοσπονδιακών τραπεζών.
Η FOMC διατήρησε αμετάβλητο το βασικό της επιτόκιο αυτή την εβδομάδα, μετά από τρεις διαδοχικές μειώσεις στο τέλος του 2025. Παρά τις περικοπές, τα επιτόκια παραμένουν σημαντικά υψηλότερα από τα επίπεδα που έχει δηλώσει ότι επιθυμεί ο Τραμπ.
Η προθυμία για περαιτέρω μειώσεις θεωρείται από πολλούς παρατηρητές ως «τεστ» για τον επόμενο πρόεδρο της Fed, προκαλώντας ανησυχίες ότι θα μπορούσε να υπονομευθεί η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας.
Πίεση στη Fed και πολιτική αντιπαράθεση
Η επιβεβαίωση του Γουόρς από τη Γερουσία ενδέχεται να περιπλακεί από μια πρόσφατα ανακοινωθείσα έρευνα του υπουργείου Δικαιοσύνης που αφορά τη Fed. Στις 9 Ιανουαρίου, η κεντρική τράπεζα έλαβε κλητεύσεις σχετικά με την κατάθεση του Πάουελ στο Κογκρέσο το 2025, που αφορούσε έργο ανακαίνισης κτιρίου.
Ο Πάουελ προχώρησε σε μια ασυνήθιστη, μαγνητοσκοπημένη δήλωση καταγγέλλοντας την έρευνα, ενώ αρκετοί Ρεπουμπλικανοί νομοθέτες υπερασπίστηκαν τη Fed, με έναν εξ αυτών να δεσμεύεται ότι θα μπλοκάρει κάθε διορισμό έως ότου κλείσει η υπόθεση.
Από «γεράκι» του πληθωρισμού σε υπέρμαχο χαμηλότερων επιτοκίων
Ο Τραμπ βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τον Πάουελ σχεδόν από την αρχή της θητείας του τελευταίου το 2018. Το 2020, μάλιστα, είχε δηλώσει δημόσια ότι μετάνιωσε που δεν επέλεξε τον Γουόρς: «Κέβιν, θα μπορούσα να σε είχα χρησιμοποιήσει λίγο εδώ», είχε πει χαρακτηριστικά.
Ο Γουόρς διορίστηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Fed το 2006 από τον πρόεδρο Τζορτζ Ου. Μπους, έχοντας προηγουμένως υπηρετήσει στον Λευκό Οίκο και στη Wall Street. Κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, η εμπειρία και οι διασυνδέσεις του αποδείχθηκαν καθοριστικές.
Αν και στο παρελθόν ζητούσε υψηλότερα επιτόκια ακόμη και στο αποκορύφωμα της κρίσης, σήμερα υποστηρίζει ότι μια πιο επιθετική συρρίκνωση του ισολογισμού της Fed θα επέτρεπε και χαμηλότερα επιτόκια.
Αγορές, Fed και προσδοκίες για το 2026
Οικονομολόγοι της Evercore ISI, υπό τον Κρίσνα Γκούχα, εκτίμησαν ότι η επιλογή Γουόρς θα οδηγούσε αρχικά σε απότομη κλίση της καμπύλης αποδόσεων, με άνοδο του δολαρίου και πιέσεις στα ριψοκίνδυνα περιουσιακά στοιχεία.
Οι αγορές παραγώγων δείχνουν ότι οι επενδυτές αναμένουν τα επιτόκια να υποχωρήσουν κοντά στο 3% έως το τέλος του 2026, από το εύρος 3,5%–3,75% όπου βρίσκονται σήμερα — επίπεδα πάντως πολύ υψηλότερα από εκείνα που θα προτιμούσε ο Τραμπ.