Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατήρησε για ακόμη μία φορά αμετάβλητα τα επιτόκια, με το βασικό επιτόκιο καταθέσεων να παραμένει στο 2%, επιβεβαιώνοντας τις προσδοκίες της αγοράς. Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη συνεδρίαση, η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ επανέλαβε ότι το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται σε κάποια συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων, υπογραμμίζοντας πως οι αποφάσεις θα συνεχίσουν να λαμβάνονται «συνεδρίαση με συνεδρίαση», βάσει των εισερχόμενων στοιχείων.
Η αποτίμηση της κεντρικής τράπεζας για την πορεία της οικονομίας της ευρωζώνης παραμένει σε γενικές γραμμές αμετάβλητη σε σχέση με τον Δεκέμβριο. Όπως σημείωσε η Λαγκάρντ, η ανάπτυξη εξακολουθεί να στηρίζεται κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών, με αιχμή τις υπηρεσίες πληροφορικής και επικοινωνιών, οι οποίες συνεχίζουν να εμφανίζουν ισχυρή δυναμική. Παράλληλα, η πρόεδρος της ΕΚΤ έκανε ειδική αναφορά στον κατασκευαστικό κλάδο, επισημαίνοντας ότι η δραστηριότητα δείχνει σημάδια επιτάχυνσης, σε μεγάλο βαθμό χάρη στην αυξημένη δημόσια δαπάνη.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, η οικονομία της ευρωζώνης αναπτύχθηκε κατά 0,3% το τέταρτο τρίμηνο του έτους, καταγράφοντας μια ήπια αλλά συνεχή επέκταση, παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον. Η μεταποίηση, αν και εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πιέσεις από τις εμπορικές εντάσεις, εμφανίζεται πιο ανθεκτική απ’ ό,τι αναμενόταν προηγουμένως, περιορίζοντας τους φόβους για βαθύτερη βιομηχανική ύφεση.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε και στις προοπτικές των επενδύσεων. Η Λαγκάρντ χαρακτήρισε τις επενδύσεις σε ψηφιακές τεχνολογίες «φωτεινό σημείο» για την οικονομία, ενώ τόνισε ότι το επιχειρηματικό κλίμα παρουσιάζει σταδιακή βελτίωση, με τις επιχειρήσεις να αρχίζουν δειλά να αυξάνουν τις επενδύσεις τους, παρά τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα.
Στο μέτωπο της αγοράς εργασίας, οι εξελίξεις κρίνονται υποστηρικτικές για τα εισοδήματα και την εγχώρια ζήτηση. Το ποσοστό ανεργίας υποχώρησε στο 6,2% από 6,3% τον Νοέμβριο, ενώ η αύξηση των μισθών ενισχύει την κατανάλωση των νοικοκυριών. Ταυτόχρονα, οι δημόσιες δαπάνες εξακολουθούν να προσθέτουν στήριξη στη συνολική ζήτηση.
Ωστόσο, η πρόεδρος της ΕΚΤ δεν έκρυψε ότι οι κίνδυνοι για τις προοπτικές παραμένουν. Το εξωτερικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται «εξαιρετικά απαιτητικό», με τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις εμπορικές πολιτικές –ιδίως σε ό,τι αφορά τους δασμούς– να συνεχίζουν να ασκούν πιέσεις. Επιπλέον, η Λαγκάρντ αναφέρθηκε και στην ενίσχυση του ευρώ κατά το τελευταίο έτος, παράγοντα που μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά για την ανταγωνιστικότητα.
Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, η επικεφαλής της ΕΚΤ σημείωσε ότι τα τελευταία δεδομένα επιβεβαιώνουν πως ο πληθωρισμός εδραιώνεται γύρω από τον στόχο του 2%, εξέλιξη που επιτρέπει στην κεντρική τράπεζα να τηρεί στάση αναμονής. Όπως κατέστησε σαφές, η ΕΚΤ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τα στοιχεία, χωρίς προειλημμένες αποφάσεις, σε ένα περιβάλλον όπου η ανθεκτικότητα της οικονομίας συνυπάρχει με αυξημένη αβεβαιότητα.
Αναλυτικά η ομιλία της προέδρου της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να διατηρήσει αμετάβλητα τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ. Η επικαιροποιημένη αξιολόγησή μας επιβεβαιώνει εκ νέου ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Η οικονομία παραμένει ανθεκτική σε ένα απαιτητικό παγκόσμιο περιβάλλον. Η χαμηλή ανεργία, οι ισχυροί ισολογισμοί του ιδιωτικού τομέα, η σταδιακή υλοποίηση δημόσιων δαπανών για άμυνα και υποδομές, καθώς και οι υποστηρικτικές επιδράσεις από τις προηγούμενες μειώσεις επιτοκίων, στηρίζουν την ανάπτυξη. Την ίδια στιγμή, οι προοπτικές εξακολουθούν να περιβάλλονται από αβεβαιότητα, κυρίως λόγω της συνεχιζόμενης αβεβαιότητας στην παγκόσμια εμπορική πολιτική και των γεωπολιτικών εντάσεων.
Είμαστε αποφασισμένοι να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Θα ακολουθήσουμε μια προσέγγιση που βασίζεται στα δεδομένα και λαμβάνεται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Ειδικότερα, οι αποφάσεις μας για τα επιτόκια θα βασίζονται στην εκτίμησή μας για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το φως των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και της δυναμικής του υποκείμενου πληθωρισμού και της ισχύος του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Δεν δεσμευόμαστε εκ των προτέρων σε κάποια συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων.
Στη συνέχεια θα περιγράψω πιο αναλυτικά πώς βλέπουμε την εξέλιξη της οικονομίας και του πληθωρισμού και κατόπιν θα εξηγήσω την αξιολόγησή μας για τις χρηματοπιστωτικές και νομισματικές συνθήκες.
Οικονομική δραστηριότητα
Σύμφωνα με την προκαταρκτική ταχεία εκτίμηση της Eurostat, η οικονομία αναπτύχθηκε κατά 0,3% το τέταρτο τρίμηνο του 2025. Η ανάπτυξη προήλθε κυρίως από τον τομέα των υπηρεσιών, ιδίως από τις υπηρεσίες πληροφορικής και επικοινωνιών. Η μεταποίηση επέδειξε ανθεκτικότητα, παρά τις αντίξοες συνθήκες που απορρέουν από το παγκόσμιο εμπόριο και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Η δυναμική στις κατασκευές ενισχύεται, με στήριξη και από τις δημόσιες επενδύσεις.
Η αγορά εργασίας εξακολουθεί να στηρίζει τα εισοδήματα, παρότι η ζήτηση για εργασία έχει μετριαστεί περαιτέρω. Η ανεργία διαμορφώθηκε στο 6,2% τον Δεκέμβριο, από 6,3% τον Νοέμβριο. Η αύξηση των εισοδημάτων από εργασία, σε συνδυασμό με τη χαμηλότερη αποταμίευση των νοικοκυριών, αναμένεται να ενισχύσει την ιδιωτική κατανάλωση. Οι δημόσιες δαπάνες για άμυνα και υποδομές αναμένεται επίσης να στηρίξουν την εγχώρια ζήτηση. Οι επιχειρηματικές επενδύσεις εκτιμάται ότι θα ενισχυθούν περαιτέρω, ενώ οι έρευνες δείχνουν ότι οι επιχειρήσεις επενδύουν ολοένα και περισσότερο σε νέες ψηφιακές τεχνολογίες. Παρά ταύτα, το εξωτερικό περιβάλλον παραμένει δύσκολο, λόγω των υψηλότερων δασμών και της ενίσχυσης του ευρώ κατά το τελευταίο έτος.
Το Διοικητικό Συμβούλιο υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της ζώνης του ευρώ και της οικονομίας της στο σημερινό γεωπολιτικό πλαίσιο. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, στις στρατηγικές επενδύσεις και στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη. Η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων της Ενιαίας Αγοράς παραμένει κρίσιμης σημασίας. Παράλληλα, είναι ζωτικής σημασίας να ενισχυθεί η ενοποίηση των κεφαλαιαγορών μέσω της ολοκλήρωσης της ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων και της τραπεζικής ένωσης, με φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα, καθώς και να υιοθετηθεί ταχέως ο κανονισμός για τη δημιουργία του ψηφιακού ευρώ.
Πληθωρισμός
Ο πληθωρισμός υποχώρησε στο 1,7% τον Ιανουάριο, από 2,0% τον Δεκέμβριο και 2,1% τον Νοέμβριο. Ο πληθωρισμός της ενέργειας μειώθηκε στο -4,1%, από -1,9% τον Δεκέμβριο και -0,5% τον Νοέμβριο, ενώ ο πληθωρισμός των τιμών τροφίμων αυξήθηκε στο 2,7%, από 2,5% τον Δεκέμβριο και 2,4% τον Νοέμβριο. Ο πληθωρισμός χωρίς την ενέργεια και τα τρόφιμα υποχώρησε στο 2,2%, από 2,3% τον Δεκέμβριο και 2,4% τον Νοέμβριο. Ο πληθωρισμός των αγαθών σημείωσε μικρή άνοδο στο 0,4%, ενώ ο πληθωρισμός των υπηρεσιών μειώθηκε στο 3,2%, από 3,4% τον Δεκέμβριο και 3,5% τον Νοέμβριο.
Οι δείκτες του υποκείμενου πληθωρισμού έχουν μεταβληθεί ελάχιστα τους τελευταίους μήνες και παραμένουν συμβατοί με τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%. Η αύξηση των μισθών βάσει συλλογικών διαπραγματεύσεων και οι προοπτικοί δείκτες, όπως ο δείκτης μισθών της ΕΚΤ και οι έρευνες για τις μισθολογικές προσδοκίες, δείχνουν συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του κόστους εργασίας. Ωστόσο, η συμβολή στις συνολικές μισθολογικές αυξήσεις από πληρωμές πέραν των συμφωνημένων μισθολογικών όρων παραμένει αβέβαιη.
Οι περισσότερες μετρήσεις των μακροπρόθεσμων προσδοκιών για τον πληθωρισμό εξακολουθούν να διαμορφώνονται κοντά στο 2%, στηρίζοντας τη σταθεροποίησή του γύρω από τον στόχο μας.
Αξιολόγηση κινδύνων
Η ζώνη του ευρώ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ένα ασταθές παγκόσμιο περιβάλλον πολιτικής. Μια νέα αύξηση της αβεβαιότητας θα μπορούσε να επιβαρύνει τη ζήτηση. Επιδείνωση του κλίματος στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσε επίσης να περιορίσει τη ζήτηση. Περαιτέρω τριβές στο διεθνές εμπόριο ενδέχεται να διαταράξουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες, να μειώσουν τις εξαγωγές και να αποδυναμώσουν την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, και ιδίως ο αδικαιολόγητος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, παραμένουν βασική πηγή αβεβαιότητας. Αντιθέτως, οι προγραμματισμένες δαπάνες για άμυνα και υποδομές, σε συνδυασμό με μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα και την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις της ζώνης του ευρώ, ενδέχεται να οδηγήσουν σε υψηλότερη του αναμενομένου ανάπτυξη, μέσω και θετικών επιδράσεων στην επιχειρηματική και καταναλωτική εμπιστοσύνη. Νέες εμπορικές συμφωνίες και βαθύτερη ενοποίηση της ευρωπαϊκής Ενιαίας Αγοράς θα μπορούσαν επίσης να ενισχύσουν την ανάπτυξη πέραν των σημερινών εκτιμήσεων.
Οι προοπτικές για τον πληθωρισμό παραμένουν πιο αβέβαιες από το συνηθισμένο, λόγω του ασταθούς παγκόσμιου περιβάλλοντος πολιτικής. Ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί χαμηλότερος εάν οι δασμοί περιορίσουν τη ζήτηση για εξαγωγές της ζώνης του ευρώ περισσότερο από το αναμενόμενο και εάν χώρες με πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα αυξήσουν περαιτέρω τις εξαγωγές τους προς τη ζώνη του ευρώ. Επιπλέον, ένα ισχυρότερο ευρώ θα μπορούσε να μειώσει τον πληθωρισμό περισσότερο από τις τρέχουσες εκτιμήσεις. Πιο ασταθείς και επιφυλακτικές χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσαν να περιορίσουν τη ζήτηση και, κατ’ επέκταση, να μειώσουν τον πληθωρισμό. Αντιθέτως, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί υψηλότερος εάν σημειωνόταν επίμονη άνοδος των τιμών ενέργειας ή εάν πιο κατακερματισμένες παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες αύξαναν τις τιμές εισαγωγών, περιόριζαν την προσφορά κρίσιμων πρώτων υλών και ενίσχυαν τους περιορισμούς δυναμικότητας στην οικονομία της ζώνης του ευρώ. Εάν η αύξηση των μισθών αποκλιμακωνόταν πιο αργά, ο πληθωρισμός των υπηρεσιών θα μπορούσε να υποχωρήσει αργότερα από το αναμενόμενο. Η προγραμματισμένη ενίσχυση των δαπανών για άμυνα και υποδομές θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε άνοδο του πληθωρισμού μεσοπρόθεσμα. Ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς και η ευρύτερη εξέλιξη της κλιματικής και περιβαλλοντικής κρίσης, θα μπορούσαν να αυξήσουν τις τιμές των τροφίμων περισσότερο από το αναμενόμενο.
Χρηματοπιστωτικές και νομισματικές συνθήκες
Τα επιτόκια της αγοράς έχουν υποχωρήσει από την τελευταία μας συνεδρίαση, ενώ οι παγκόσμιες εμπορικές και γεωπολιτικές εντάσεις αύξησαν προσωρινά τη μεταβλητότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Τα τραπεζικά επιτόκια δανεισμού για τις επιχειρήσεις αυξήθηκαν ελαφρώς στο 3,6% τον Δεκέμβριο, από 3,5% τον Νοέμβριο, όπως και το κόστος έκδοσης χρέους μέσω των αγορών. Το μέσο επιτόκιο των νέων στεγαστικών δανείων παρέμεινε αμετάβλητο στο 3,3% τον Δεκέμβριο.
Ο τραπεζικός δανεισμός προς τις επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 3,0% σε ετήσια βάση τον Δεκέμβριο, από 3,1% τον Νοέμβριο και 2,9% τον Οκτώβριο. Η έκδοση εταιρικών ομολόγων αυξήθηκε κατά 3,4% τον Δεκέμβριο. Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων της ΕΚΤ για τη ζώνη του ευρώ, η ζήτηση επιχειρηματικών δανείων αυξήθηκε ελαφρώς το τέταρτο τρίμηνο, κυρίως για τη χρηματοδότηση αποθεμάτων και κεφαλαίου κίνησης. Την ίδια στιγμή, τα πιστωτικά κριτήρια για τα επιχειρηματικά δάνεια έγιναν εκ νέου αυστηρότερα.
Ο στεγαστικός δανεισμός αυξήθηκε κατά 3,0%, από 2,9% τον Νοέμβριο και 2,8% τον Οκτώβριο, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη αύξηση της ζήτησης για δάνεια και τη χαλάρωση των πιστωτικών κριτηρίων.
Συμπέρασμα
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να διατηρήσει αμετάβλητα τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ. Παραμένουμε αποφασισμένοι να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Θα συνεχίσουμε να ακολουθούμε μια προσέγγιση που βασίζεται στα δεδομένα και λαμβάνεται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Οι αποφάσεις μας για τα επιτόκια θα βασίζονται στην εκτίμησή μας για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το φως των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και της δυναμικής του υποκείμενου πληθωρισμού και της ισχύος του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Δεν δεσμευόμαστε εκ των προτέρων σε κάποια συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων.
Σε κάθε περίπτωση, είμαστε έτοιμοι να προσαρμόσουμε όλα τα διαθέσιμα εργαλεία μας, εντός της εντολής μας, ώστε να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί με βιώσιμο τρόπο στον μεσοπρόθεσμο στόχο μας και να διατηρηθεί η ομαλή λειτουργία της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.
