Στην εξαγορά συμμετοχής 20% στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ) AE προχώρησε η μητρική εταιρεία Ελληνικά Χρηματιστήρια ΑΕ (ΕΧΑΕ). Η εξαγορά κόστισε 7,3 εκατ. ευρώ και η συμμετοχή μετά την εξαγορά, το ποσοστό συμμετοχής της ΕΧΑΕ σε ΕΧΕ ανήλθε σε 41% από 21% που ήταν πριν.
Πωλητής του 20% ήταν η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης & Ανάπτυξης (EBRD). Η τελευταία καθώς αποσύρεται από την αγορά, έχει ξεκινήσει τις πωλήσεις συμμετοχών που απέκτησε τα τελευταία 10 χρόνια στη χώρα μας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η αναπτυξιακή τράπεζα φεύγει ιδιαίτερα ικανοποιημένη από την επένδυση της αυτή, αφού το καλοκαίρι του 2018, είχε βάλει μόλις 1 εκατ. ευρώ για την απόκτηση της συμμετοχής του 20%.
Εν γένει φαίνεται ότι η ευρωπαϊκή αναπτυξιακή τράπεζα βγαίνει από την ελληνική αγορά, φορτωμένη με… κέρδη. Για παράδειγμα, η συμμετοχή της στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ το 2021 κόστισε 75,15 εκατ. ευρώ, αλλά με βάση την πορεία της μετοχής της ενεργειακής εταιρείας, η συμμετοχή της σήμερα φαίνεται να πλησιάζει τα 200 εκατ. ευρώ.
Παρά όμως τις υπεραξίες που έχει αποκομίσει, σύμφωνα με στελέχη της EBRD, η τράπεζα δεν βιάζεται να αποεπενδύσει. Όπως αναφέρει εκπρόσωπος της τράπεζας Ολγα Αριστείδου, «οποιαδήποτε απόφαση αποεπένδυσης λαμβάνεται μόνο μετά από προσεκτική εσωτερική αξιολόγηση κάθε project μεμονωμένα». Και συνεχίζει: «Το χαρτοφυλάκιο το διατηρούμε σε ευθυγράμμιση με το μακροπρόθεσμο επενδυτικό προφίλ της Τράπεζας και προχωρούμε σε αποεπένδυση μόνο όταν υπάρχει σαφής εμπορικός λόγος, ανεξάρτητα από το τέλος του mandate μας στη χώρα».
Εταιρείες που έχει επενδύσει μετοχικά η αναπτυξιακή τράπεζα, εκτός από την ΕΧΕ και την ΔΕΗ, είναι η Famar (περίπου 30 εκατ. ευρώ), η Noval Property (10,05 εκατ. ευρώ), η Dimand (21,5 εκατ. ευρώ) και η Hellas Direct (9 εκατ. ευρώ). Πρόσφατα, η τράπεζα μπήκε και στο μετοχικό κεφάλαιο της EnEarth (Energas) που θέλει να δημιουργήσει τη αποθήκη άνθρακα στον Πρίνο της Καβάλας. Στο παρελθόν η τράπεζα είχε εισέλθει και στο μ.κ. της Viva, από το οποίο αποχώρησε όταν εισήλθε η JP Morgan.
Ωστόσο, οι συμμετοχές αυτές συνιστούν μόλις ένα μικρό μέρος των κεφαλαιακών ενισχύσεων που έχουν διατεθεί στην χώρα μας, από την EBRD. O μεγαλύτερος όγκος αφορά σε δανειακές χρηματοδοτήσεις, τόσο των ελληνικών τραπεζών, όσο και ιδιωτικών εταιρειών.
Επίσης, η EBRD έχει δεσμεύσει πολλές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ χρηματοδοτήσεων σε επενδυτικά funds, τα οποία παραμένουν ενεργά ή μόλις πρόσφατα ξεκίνησαν τη λειτουργία τους. Πρόκειται για τα επενδυτικά funds SMERemediumCap Fund II (30 εκατ.ευρώ), Elikonos 3 S.C.A. SICAV-RAIF (25 εκατ. ευρώ), Halcyon Equity Partners S.C.A. SICAR (30 εκατ. ευρώ) κ.ά.
Συνολικά από το 2015 μέχρι και σήμερα, η αναπτυξιακή τράπεζα διοχέτευσε στην ελληνική οικονομία πάνω από 8 δισ. ευρώ σε περισσότερα από 120 έργα και χρηματοδοτήσεις. Από αυτά 76 έργα και χρηματοδοτήσεις, συνολικού ύψους 1,9 δισ. ευρώ, παραμένουν ακόμη ενεργά.
Σύμφωνα με την κ. Αριστείδου, το γραφείο της EBRD στην Ελλάδα θα παραμείνει ανοιχτό έως το τέλος του 2027 για θα συνεχίσει την διαχείριση του ενεργού χαρτοφυλακίου της τράπεζας. Και όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, η EBRD θα συνεχίσει και το 2026 και μετέπειτα να υπογράφει εγκεκριμένα από το συμβούλιό της projects, συμπεριλαμβανομένων και νέων μετοχικών επενδύσεων που έχουν μεν εγκριθεί, αλλά δεν έχουν υπογραφεί.
Σημειώνεται ότι υπάρχει μια σειρά έργων της ελληνικής οικονομίας, κυρίως Συμπράξεις Δημοσίου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), όπως για παράδειγμα η δημιουργία του νοσοκομείου «Θεαγένειο» στη Θεσσαλονίκη, η κατασκευή οικιών στο πλαίσιο της Κοινωνικής Στέγασης κ.ά. για το οποίο υπάρχει μεν η έγκριση της χρηματοδότησης από την EBRD, αλλά όχι υπογραφή καθώς δεν έχουν ολοκληρωθεί οι συμβάσεις.
Η EBRD έχει ανακοινώσει το τέλος της εντολής της (mandate) για στήριξη της χώρας μας από τον περασμένο Αύγουστο. Στη χώρα μας ήρθε το 2015, μετά από πρόσκληση της ελληνικής κυβέρνησης και των πιστωτών με στόχο τη στήριξη και την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας. Μέσα στα χρόνια αυτά, η τράπεζα έχει διαθέσει σε επενδύσεις και χρηματοδοτήσεις 8,3 δισ. ευρώ.
Πάνω από το ένα τρίτο των επενδύσεων της EBRD στην Ελλάδα αφορούσαν τον χρηματοπιστωτικό τομέα, υποστηρίζοντας συναλλαγές όπως η διαχείριση μη εξυπηρετούμενων δανείων, οι τιτλοποιήσεις, η χρηματοδότηση του εμπορίου και η ανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων συστημικών τραπεζών της χώρας.
Σημειώνεται ότι η εντολή της για στήριξη της Ελλάδας αρχικά επρόκειτο να λήξει το 2020, αλλά από το 2018 οι μέτοχοι της EBRD συμφώνησαν σε επιπλέον παράταση 5 ετών, δηλαδή, μέχρι το τέλος του 2025. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Τράπεζα χρησιμοποίησε την εμπειρογνωμοσύνη της για να προσελκύσει τόσο εγχώριες όσο και ξένες επενδύσεις, να υποστηρίξει τον ιδιωτικό τομέα και να εμβαθύνει την περιφερειακή ολοκλήρωση.
Η Τράπεζα σε όλα αυτά τα χρόνια, στήριξε έργα όπως είναι αυτό της αστικής αναγέννησης του Ελληνικού, η ολοκλήρωση της κατασκευής του Πύργος του Πειραιά, την κατασκευή του μεγάλου φωτοβολταϊκού της HelleniQ Energy στην Κοζάνη, την υποστήριξη προγραμμάτων απαλλαγής από τον άνθρακα στις εταιρείες ΔΕΗ και της Metlen κ.ά.
