Σημαντικές διαφοροποιήσεις στο ύψος των μηνιαίων δόσεων προκαλεί η απόφαση του Αρείου Πάγου σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των δόσεων σε κόκκινα δάνεια που είχαν ρυθμιστεί μέσω του νόμου Κατσέλη. Ωστόσο, μέχρι να δημοσιευτεί επίσημα το πλήρες κείμενο της απόφασης, παραμένει ασαφές αν αυτή θα εφαρμοστεί και αναδρομικά. Σε περίπτωση που προβλεφθεί αναδρομική ισχύς, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) ενδέχεται να υποχρεωθούν να επιστρέψουν ποσά που έχουν εισπράξει αχρεωστήτως από τους δανειολήπτες. Παράλληλα, η απόφαση ενδέχεται να επηρεάσει και άλλες ρυθμίσεις, όπως αυτές του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Σημειώνεται ότι με το προηγούμενο καθεστώς, αν σε έναν δανειολήπτη είχε οριστεί μηνιαία καταβολή 500 ευρώ πλέον τόκων, η τελική τοκοχρεολυτική δόση μπορούσε να φτάσει τα 700 ευρώ, καθώς οι τόκοι υπολογίζονταν επί ολόκληρου του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Με τον νέο τρόπο υπολογισμού, η μηνιαία επιβάρυνση περιορίζεται σημαντικά.
Ενδεικτικά παραδείγματα για τις νέες δόσεις στα κόκκινα δάνεια του Νόμου Κατσέλη
Αν ο δανειολήπτης κατέβαλλε επί δύο έτη τη δόση των 700 ευρώ και στη συνέχεια η δόση αναπροσαρμοστεί στα 510 ευρώ, η διαφορά των 190 ευρώ τον μήνα -δηλαδή συνολικά 4.560 ευρώ- θεωρείται ποσό που καταβλήθηκε χωρίς νόμιμη αιτία και θα πρέπει να συμψηφιστεί με μελλοντικές απαιτήσεις των servicers.
Το εύρος των διαφορών αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στα παραδείγματα που παρουσίασε η δικηγόρος Αριάδνη Νούκα στην ΕΡΤ, κάνοντας λόγο για υπέρογκες αποκλίσεις στις χρεώσεις των κόκκινων δανείων του Νόμου Κατσέλη. Για παράδειγμα:
- Σε οφειλή 100.000 ευρώ με επιτόκιο 3%, ο ετήσιος τόκος ανέρχεται σε 3.000 ευρώ ή 250 ευρώ μηνιαίως. Αντίθετα, με τον νέο τρόπο υπολογισμού επί της μηνιαίας δόσης -π.χ στα 500 ευρώ- η μηνιαία επιβάρυνση από τόκους περιορίζεται περίπου στα 15 ευρώ.
- Σε δάνειο 120.000 ευρώ με επιτόκιο 4,5% και διάρκεια 20 ετών, η παλαιά δόση των 767 ευρώ μειώνεται στα 522,5 ευρώ, προσφέροντας μηνιαίο όφελος 244,5 ευρώ ή σχεδόν 3.000 ευρώ ετησίως.
- Αντίστοιχα, σε δάνειο 150.000 ευρώ με επιτόκιο 5% και διάρκεια 25 ετών, η μηνιαία δόση υποχωρεί από τα 887 ευρώ στα 525 ευρώ, με ετήσιο όφελος άνω των 4.300 ευρώ.
Πόσο πιθανό είναι να έχει αναδρομική ισχύ η απόφαση του Αρείου Πάγου
Όπως τόνισε η κα Νούκα, η διαφορά ανάμεσα στους δύο τρόπους υπολογισμού είναι τεράστια, επισημαίνοντας ότι οι ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη αποτελούν δικαστικά καθορισμένες οφειλές και όχι τραπεζικά προϊόντα, οι οποίες πρέπει να εξυπηρετούνται με γνώμονα την αξιοπρεπή διαβίωση του δανειολήπτη και χωρίς ανατοκισμό.
Σύμφωνα με την ίδια, η απόφαση για τα κόκκινα δάνεια του Νόμου Κατσέλη, που ρυθμίζει τις νέες δόσεις των δανειοληπτών, αναμένεται να έχει και αναδρομική εφαρμογή, καθώς ερμηνεύει αποφάσεις που έχουν εκδοθεί τα προηγούμενα χρόνια.
