Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ευρωπαϊκή οικονομία, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Γιάννης Στουρνάρας, παραχώρησε μια αποκλειστική συνέντευξη στην L. Burden, αναλύοντας την ανθεκτικότητα της Ευρωζώνης απέναντι στις διεθνείς προκλήσεις.
Με φόντο το 2026, ο κ. Στουρνάρας εμφανίστηκε καθησυχαστικός, υπογραμμίζοντας την επιτυχή «ομαλή προσγείωση» της οικονομίας, με την ανάπτυξη να κινείται στο 1,4-1,5% και τον πληθωρισμό να προσεγγίζει σταθερά τον στόχο του 2%.
Παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και τους εμπορικούς δασμούς, ο Διοικητής τόνισε ότι το ευρώ λειτουργεί πλέον ως «ασφαλές καταφύγιο». Παράλληλα, εξέτασε τη δυναμική των επενδύσεων, οι οποίες αγγίζουν το 22,5% του ΑΕΠ, και την επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ απέρριψε τα σενάρια άμεσης αλλαγής της νομισματικής πολιτικής, διατηρώντας μια στάση «αναμονής δεδομένων» που ενισχύει την αξιοπιστία της Κεντρικής Τράπεζας.
Αναλυτικά όλη η συνέντευξη:
L. Burden: Βρίσκομαι στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσω ότι μαζί μας βρίσκεται, για μια αποκλειστική συνέντευξη, ένας από του υπευθύνους λήψεως αποφάσεων, ο κ. Γιάννης Στουρνάρας, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ και Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος. Καλημέρα σας, κύριε Διοικητά. Σας ευχαριστούμε που βρήκατε τον χρόνο.
Γ. Στουρνάρας: Καλημέρα σας.
L. Burden: Θα ήθελα να ξεκινήσουμε με τις προοπτικές. Σύμφωνα με την Πρόεδρο Λαγκάρντ, η κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ είναι η ενδεδειγμένη. Πόσο βέβαιοι είστε ότι οι προοπτικές του πληθωρισμού θα παραμείνουν σταθερές δεδομένης της γεωπολιτικής αστάθειας;
Γ. Στουρνάρας: Νομίζω ότι είμαστε σε μεγάλο βαθμό βέβαιοι, καθώς η οικονομία της ευρωζώνης έχει αντεπεξέλθει ικανοποιητικά έως τώρα στους κλυδωνισμούς που προκάλεσαν οι δασμοί, ο κατακερματισμός του εμπορίου και οι γεωπολιτικές εντάσεις. Έτσι, επιτύχαμε ομαλή προσγείωση της οικονομίας, σημαντικό ρυθμό ανάπτυξης, 1,4-1,5%, υψηλότερο από ό,τι αναμενόταν, καθώς και χαμηλό πληθωρισμό, πολύ κοντά στον στόχο. Θα έλεγα λοιπόν ότι βρισκόμαστε σε σταθερή ισορροπία.
L. Burden: Μαθαίνουμε ότι κατά τη συνεδρίαση συζητήθηκε επίσης η συναλλαγματική ισοτιμία. Ανησυχείτε ότι η πρόσφατη άνοδος του ευρώ θα μπορούσε να επηρεάσει τον πληθωρισμό περισσότερο από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως;
Γ. Στουρνάρας: Παρακολουθούμε τις συναλλαγματικές ισοτιμίες όπως παρακολουθούμε όλες τις μεταβλητές που επηρεάζουν τη δραστηριότητα και τον πληθωρισμό. Έχουμε ενσωματώσει αυτή την ανατίμηση του ευρώ στο βασικό μας σενάριο. Νομίζω ότι το μεγαλύτερο μέρος της ανατίμησης του ευρώ έλαβε χώρα κατά το πρώτο τρίμηνο του περασμένου έτους. Δεν πρόκειται λοιπόν για κάποια δραματική εξέλιξη που θα μας ωθούσε να αλλάξουμε πορεία.
L. Burden: Σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, εάν η ισοτιμία ευρώ/δολαρίου φθάσει στο 1:1,20, αυτό θα περιπλέξει τα πράγματα για την ΕΚΤ. Εάν η αυξημένη ισοτιμία του ευρώ διατηρήσει τον πληθωρισμό κάτω από τον στόχο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, πόση προς τα κάτω απόκλιση του πληθωρισμού μπορεί να ανεχθεί η ΕΚΤ χωρίς να προχωρήσει σε μείωση των επιτοκίων; Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο επίπεδο που θα σας ωθήσει σε δράση, κύριε Διοικητά;
Γ. Στουρνάρας: Δεν θα το έλεγα. Οι τιμές που έχουμε δει μέχρι τώρα είναι εντός του εύρους διακύμανσης που έχει παρατηρηθεί και στο παρελθόν. Επομένως, δεν κρίνουμε σκόπιμη αλλαγή πορείας. Ο ρυθμός του πληθωρισμού που καταγράφηκε τον Ιανουάριο ήταν ένα μεμονωμένο στοιχείο: η μεσοπρόθεσμη πρόβλεψή μας για τον πληθωρισμό είναι 2%, συνεπώς δεν βλέπουμε λόγο να αλλάξουμε κατεύθυνση.
L. Burden: Αν δούμε τι προεξοφλούν οι αγορές για την εξέλιξη της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, φαίνεται ότι αναμένουν χαλάρωση βραχυπρόθεσμα, αλλά αυστηροποίηση αργότερα. Συμφωνείτε με αυτή την πρόβλεψη;
Γ. Στουρνάρας: Λαμβάνουμε υπόψη τι λένε οι αγορές, αλλά έχουμε τις δικές μας προβλέψεις, και δεν πιστεύουμε ότι χρειάζεται να προβούμε σε κάποια ενέργεια επί του παρόντος. Βέβαια, πάντοτε οι αποφάσεις μας εξαρτώνται από τα διαθέσιμα δεδομένα και λαμβάνονται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, πρακτική που έχει αποδειχθεί πολύ καλή μέχρι σήμερα.
L. Burden: Μάλιστα. Περιμένετε λοιπόν τα δεδομένα. Τι είδους δεδομένα θα σας ωθούσαν σε αύξηση ή μείωση των επιτοκίων; Πόσο ψηλά πρέπει να πάει ο πήχυς;
Γ. Στουρνάρας: Όπως γνωρίζετε, η συνάρτηση αντίδρασης της ΕΚΤ βασίζεται σε τρία στοιχεία: τις προοπτικές του πληθωρισμού, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση της μετάδοσης της ενιαίας νομισματικής πολιτικής. Βάσει αυτών, αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε καλό σημείο. Εάν αυτό αλλάξει στο μέλλον, ενδέχεται να αλλάξουμε πορεία.
L. Burden: Και υποθετικά, από τη δική σας οπτική γωνία, έχει κανένα νόημα να μειώσετε τα επιτόκια για μία ακόμα φορά; Ισχύει ότι, αν πρόκειται να αποφασίσετε μεταβολή των επιτοκίων, θα μπορούσατε κάλλιστα να προβείτε σε περισσότερες αυξήσεις/μειώσεις ή να αποφασίσετε μεγαλύτερη αύξηση/μείωση από ό,τι συνήθως;
Γ. Στουρνάρας: Κρίναμε ότι οι κίνδυνοι είναι ισορροπημένοι και στις δύο περιπτώσεις, τόσο για τον πληθωρισμό όσο και για την ανάπτυξη. Θα έλεγα ότι είναι μια από τις λίγες περιπτώσεις όπου παρατηρούμε πραγματικά ισορροπημένους κινδύνους και δεν χρειάζεται να προβούμε σε κάποια ενέργεια.
L. Burden: Η Πρόεδρος Λαγκάρντ επισήμανε ως θετική εξέλιξη την αύξηση των επενδύσεων σε τεχνολογία. Πώς εκτιμάτε ότι θα επηρεάσει η τεχνητή νοημοσύνη την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη στο μέλλον;
Γ. Στουρνάρας: Εξετάσαμε την κατάσταση στην ευρωζώνη και διαπιστώσαμε κάποια θετικά στοιχεία, όπως η αύξηση των επενδύσεων. Φυσικά, θα θέλαμε να γίνει καλύτερη κατανομή των πόρων υπέρ της καινοτομίας και της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά σε κάθε περίπτωση οι επενδύσεις έχουν αυξηθεί και, ως ποσοστό του ΑΕΠ, βρίσκονται πολύ κοντά στο επίπεδο των ΗΠΑ, 22,5%. Επίσης έχει παρατηρηθεί αναπροσανατολισμός της ζήτησης, με μεταστροφή από τις εξαγωγές – αναγκαστικά, εξαιτίας των δασμών – προς την εγχώρια ζήτηση, τις επενδύσεις, καθώς και την αυξημένη κατανάλωση.
Φυσικά, πρέπει να κάνουμε ακόμα περισσότερα: να προχωρήσουμε σε μεγαλύτερη ενοποίηση στη ζώνη του ευρώ με την ένωση κεφαλαιαγορών, την τραπεζική ένωση και την εξάλειψη όλων των φραγμών στο εμπόριο. Θεωρώ όμως ότι τα αποτελέσματα μέχρι στιγμής είναι καλά και οι προοπτικές πολύ αισιόδοξες.
L. Burden: Κύριε Διοικητά, για να επανέλθουμε στη γεωπολιτική, ακούγονται όλο και περισσότερο ορισμένα πραγματικά ακραία σενάρια, όπως το ενδεχόμενο διάλυσης του ΝΑΤΟ. Τέτοιοι ακραίοι κίνδυνοι επηρεάζουν τη διαμόρφωση της νομισματικής πολιτικής;
Γ. Στουρνάρας: Λαμβάνουμε υπόψη τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία επ’ αυτού. Έχουμε το βασικό μας σενάριο, αλλά έχουμε και άλλα σενάρια. Ανέφερα και προηγουμένως ότι μέχρι στιγμής έχουμε αντεπεξέλθει ικανοποιητικά στους κλονισμούς. Όπως γνωρίζετε, επικρατεί μεγάλη αβεβαιότητα παγκοσμίως, τόσο σε όρους γεωπολιτικής όσο και αναφορικά με τον κατακερματισμό του εμπορίου. Νομίζω ότι έχουμε δείξει ότι διατηρούμε τις επιλογές μας ανοιχτές, ενεργώντας με ευελιξία και ρεαλισμό, ενώ παράλληλα επιτύχαμε ομαλή προσγείωση της οικονομίας. Πιστεύω λοιπόν ότι η αξιοπιστία της ΕΚΤ είναι πολύ υψηλή αυτή τη στιγμή.
L. Burden: Ένα αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ότι αυξάνεται η δυσπιστία προς τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία – τουλάχιστον σύμφωνα με ορισμένους. Η Πρόεδρος Λαγκάρντ αναφέρθηκε στον παγκόσμιο ρόλο του ευρώ. Το ενδεχόμενο όμως μιας ταχύτερης και άτακτης εξόδου κεφαλαίων από τις αγορές των ΗΠΑ δεν θα βοηθούσε απαραίτητα την Ευρώπη, έτσι δεν είναι;
Γ. Στουρνάρας: Εμείς επικεντρωνόμαστε στο τι πρέπει να κάνει η Ευρώπη. Είναι γεγονός ότι οι κίνδυνοι στο διεθνές περιβάλλον ευνοούν επί του παρόντος το ευρώ, το οποίο συμπεριφέρεται ως ασφαλές περιουσιακό στοιχείο, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε στο παρελθόν. Αυτό λοιπόν είναι κάτι που λαμβάνουμε υπόψη. Πιστεύω ότι λειτουργεί θετικά για τους σκοπούς της νομισματικής μας πολιτικής.
L. Burden: Μία τελευταία ερώτηση κ. Διοικητά, σχετικά με τους κινδύνους που ενέχουν οι γαλλικές εκλογές. Αν οι αγορές αρχίσουν να αμφισβητούν την προσήλωση της Γαλλίας στη δημοσιονομική πειθαρχία, μπορούν να παραμείνουν ανεπηρέαστες οι διαφορές αποδόσεων των ομολόγων;
Γ. Στουρνάρας: Οι αγορές μέχρι στιγμής διατηρούν αρκετά ευμενή στάση. Δεν έχουν σημειωθεί εξαιρετικά μεγάλες διακυμάνσεις στις διαφορές αποδόσεων των ομολόγων, ακόμα και των γαλλικών μάλιστα. Συνεπώς, οι αγορές αναμένουν ότι θα ληφθούν μέτρα για τον περιορισμό του δημοσιονομικού προβλήματος. Η αύξηση που έχει σημειωθεί είναι μόλις 20 ή 30 μονάδες βάσης από την έναρξη του λεγόμενου “προβλήματος του γαλλικού προϋπολογισμού”. Συνεπώς, οι αγορές εκτιμούν ότι η Γαλλία θα αντιδράσει θετικά.
L. Burden: Μάλιστα. Κύριε Διοικητά, σας ευχαριστούμε που μας αφιερώσατε το χρόνο σας τόσο σύντομα μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου. Σας εύχομαι καλό σαββατοκύριακο. Ήταν ο Γιάννης Στουρνάρας, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ και Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος.
