Στους προβολείς της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας θα βρεθούν οι ελληνικές τράπεζες, από σήμερα μέχρι την Πέμπτη 19 Μαρτίου, στο κορυφαίο τραπεζικό συνέδριο της Morgan Stanley στο Λονδίνο.
Το συνέδριο, που διεξάγεται στη σκιά του πολέμου στο Ιράν και της κλιμακούμενης έντασης στη Μέση Ανατολή, που ταράζουν τις ισορροπίες στην παγκόσμια οικονομία, απειλώντας με νέα ενεργειακή κρίση, ύφεση και στασιμοπληθωρισμό, αφορά αποκλειστικά τον χρηματοπιστωτικό τομέα της Ευρώπης. Θέτει, δε, τρία κοινά θέματα που θα απασχολήσουν τους επενδυτές για τις ευρωπαϊκές τράπεζες και επιπλέον τέσσερα που αφορούν αποκλειστικά τις ελληνικές.
Τα κοινού ενδιαφέροντος θέματα που απασχολούν τους επενδυτές για τις ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν να κάνουν κατ’ αρχάς με τη γεωπολιτική αστάθεια και τις επιπτώσεις που θα έχει στην ομαλή υλοποίηση των επιχειρησιακών τους πλάνων, στις χρηματοδοτήσεις και στην ποιότητα του ενεργητικού. Εάν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή διαρκέσει, είναι δεδομένες οι στασιμοπληθωριστικές πιέσεις, ιδίως βραχυπρόθεσμα και ειδικά στις χώρες που είναι καθαροί εισαγωγείς ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό, οι επενδυτές αναμένουν με μεγάλο ενδιαφέρον τα σήματα από τις κεντρικές τράπεζες σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Αύριο συνεδριάζει η FED και οι αγορές κρέμονται από τα χείλη του επικεφαλής της, Τζερόμ Πάουελ, ενώ ήδη προεξοφλούν ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν περικόψει σημαντικά τις προσδοκίες για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής. Στις 19 Μαρτίου, τα δικά της μηνύματα για τους κινδύνους στην ανάπτυξη της Ευρωζώνης και την καθοδήγηση για τις κινήσεις στα επιτόκια θα δώσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αλλά και η Κεντρική Τράπεζα της Αγγλίας.
ΑΙ και Private Credit
Πέραν του γεωπολιτικού κινδύνου, στο επίκεντρο των επενδυτών για τις ευρωπαϊκές τράπεζες θα βρεθούν η Τεχνητή Νοημοσύνη, οι επενδύσεις σε αυτήν και τα οφέλη/επιπτώσεις στον τραπεζικό κλάδο. Και, τέλος, μείζον θέμα ενδιαφέροντος των επενδυτών θα είναι το private credit.
Το private credit (ιδιωτική πίστωση) αφορά δάνεια που παρέχονται σε επιχειρήσεις από μη τραπεζικά ιδρύματα (π.χ. επενδυτικά κεφάλαια, ασφαλιστικές), αποτελώντας εναλλακτική πηγή χρηματοδότησης έναντι των παραδοσιακών τραπεζών. Ο τομέας του σκιώδους τραπεζικού συστήματος, που γνώρισε ταχεία ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία, τεστάρει τις αντοχές του και κρατά σε εγρήγορση κεντρικές τράπεζες και επενδυτές, καθώς θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την παγκόσμια χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Οι σκιώδεις τράπεζες δεν υπόκεινται σε κανονιστικές ρυθμίσεις όπως οι κανονικές τράπεζες και αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να λαμβάνουν αποφάσεις που ενέχουν υψηλότερους κινδύνους. Η εν λόγω αγορά, που αγγίζει σχεδόν τα 2 τρισ. δολάρια, βρίσκεται, για πρώτη φορά μετά την περίοδο των μηδενικών επιτοκίων σε stress test και μεγάλες διεθνείς τράπεζες προβαίνουν σε υποβαθμίσεις χαρτοφυλακίων private credit. Σημειώνεται ότι επί σειρά ετών η αγορά private credit εμφάνιζε πολύ μικρότερη μεταβλητότητα από τις αγορές ομολόγων και πλέον μεγάλες επενδυτικές τράπεζες, όπως η JP Morgan, αρχίζουν να αποτιμούν τα δάνεια αυτά κάτω από το par, δηλ. πρακτικά αποτιμούν τη λογιστική αξία τους κάτω από την ανακτήσιμη, ένα δείγμα ότι η αγορά προεξοφλεί υψηλότερα επιτόκια και αύξηση του πιστωτικού κινδύνου.
Τα τέσσερα σημεία ενδιαφέροντος για τις ελληνικές τράπεζες
Οι ελληνικές τράπεζες, πάντως, δεν έχουν έκθεση στο private credit, ενώ χάρη στους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας που δημιουργούν μακροοικονομικό «δίχτυ ασφαλείας», αλλά και στις ισχυρές επιδόσεις που παρουσιάζουν πλέον, απαλλαγμένες από βάρη του παρελθόντος, και με υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα, αποτελούν επενδυτικό «φάρο».
Για τις ελληνικές τράπεζες, οι επενδυτές στο Λονδίνο θα εστιάσουν σε τέσσερα θέματα:
- Στη διατηρησιμότητα των ρυθμών πιστωτικής επέκτασης. Οι ελληνικές τράπεζες έχουν δώσει σήμα για συνέχιση της αύξησης των νέων δανείων, τόσο προς επιχειρήσεις, όσο και στη λιανική τραπεζική εφεξής, με ρυθμό της τάξεως του 8% ετησίως για τα επόμενα χρόνια (σ.σ. η Alpha Bank δεν έχει δώσει κατεύθυνση, καθώς πρόκειται να το κάνει στο Investor Day που προγραμματίζει εντός του α’ εξαμήνου). Σημειώνεται ότι το 2025 οι νέες εκταμιεύσεις δανείων από τις τέσσερις μεγάλες τράπεζες ανήλθαν σε 16,3 δισ. ευρώ, με αιχμή την αύξηση στα επιχειρηματικά δάνεια και τη λιανική να ακολουθεί. Μάλιστα, η στεγαστική πίστη, ύστερα από 15 χρόνια καθήλωσης, έδειξε τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης, μπαίνοντας και αυτή σταθερά το 2026 σε ανοδική τροχιά
- Στην πορεία των spreads στα επιχειρηματικά δάνεια. Η μάχη τιμολόγησης και εγκρισιμότητας επενδυτικών πλάνων, στην οποία προχώρησαν οι ελληνικές τράπεζες για να αποσπάσουν μεγαλύτερα μερίδια αγοράς στον ανταγωνισμό, έχει πιέσει τα επιτοκιακά περιθώρια στις επιχειρηματικές χορηγήσεις σε επίπεδα συχνά χαμηλότερα και από αυτά των ευρωπαϊκών τραπεζών
- Στη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση από την πορεία των επιτοκίων. Οι ελληνικές τράπεζες έχουν να επιδείξουν σημαντική ενίσχυση της διαφοροποίησης των εσόδων τους, καθώς προέβησαν το 2025 σε σημαίνουσες κινήσεις στον τομέα των ασφαλειών (Πειραιώς – Εθνική Ασφαλιστική/Eurobank – Eurolife και ασφαλιστικές στην Κύπρο/Alpha Bank κίνηση με Altius Insurance και Universal Life Insurance στην Κύπρο/Εθνική Τράπεζα εν όψει ανακοίνωσης deal με μεγάλο ευρωπαϊκό όμιλο), όσο και σε κινήσεις για την ενίσχυση των εσόδων προμηθειών από τον τομέα του asset/wealth management.
- Στην αξιοποίηση του πλεονάζοντος κεφαλαίου τους, και δη της Εθνικής Τράπεζας, που φτάνει στο 1,9 δισ. ευρώ, για περαιτέρω εξαγορές και συγχωνεύσεις. Όλες οι τράπεζες έχουν αφήσει ανοιχτή την προοπτική νέων εξαγορών, εντός και εκτός Ελλάδος, σε τομείς προστιθέμενης αξίας, σε τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων, ασφαλιστικές, χρηματιστηριακές και fintech.
Σημειώνεται ότι όλα τα παραπάνω τίθενται στο «μικροσκόπιο» των διεθνών επενδυτών, με φόντο το ενδιαφέρον για τη σταθερότητα του πολιτικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα εν όψει των εθνικών εκλογών του 2027 και τα ερωτηματικά για πιθανή διεξαγωγή τους νωρίτερα.
